IV SA/Gl 1266/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Adam Mikusiński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA del. Teresa Cisyk Sędzia NSA Tadeusz Michalik Protokolant Referent stażysta Izabela Auguścik-Michułka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie statusu bezrobotnego oddala skargę Decyzją z dnia [...] r., nr [...], wydaną na podstawie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz w oparciu o art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a, ust. 2, art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 33 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.) Dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy w Z., działając z upoważnienia Prezydenta Miasta Z. orzekł o utracie przez K. K. statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] 2006 r. W uzasadnieniu podano, że skarżąca bez uzasadnionej przyczyny odmówiła przyjęcia propozycji zatrudnienia na stanowisku [...] w [...] "A" w Z.. W odwołaniu do Wojewody [...] K. K. dała wyraz swemu niezadowoleniu z zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia wywodząc, iż jest ono krzywdzące oraz żądając ponownego rozpatrzenia sprawy. Strona podniosła, iż przyczyną odmowy przyjęcia propozycji zatrudnienia była konieczność sprawowania opieki nad [...]letnią córką uskarżającą się na [...]. Wskazała bowiem, że przedszkole, do którego dziecko to uczęszcza jest w okresie letnim nieczynne i dlatego będzie mogła podjąć pracę dopiero od września. Decyzją nr [...] z dnia [...] r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy podkreślił, że stosownie do treści art. 2 ust.1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, bezrobotnym jest osoba niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy. Zgodnie zaś z art. 33 ust. 4 pkt 3 tej ustawy pozbawia się statusu bezrobotnego osobę, która odmówiła bez uzasadnionej przyczyny przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wykonywania prac, o których mowa w art. 73 a, prac interwencyjnych lub robót publicznych albo udziału w szkoleniu, stażu lub przygotowaniu zawodowym w miejscu pracy. Za uzasadnioną przyczynę rezygnacji z oferty pracy może tu być uznana wyłącznie obiektywna przeszkoda, która uniemożliwia jej podjęcie. Z kolei termin "odpowiednia praca" zdefiniowany został w art. 2 ust. 1 pkt 16 cytowanej regulacji jako zatrudnienie lub inna praca zarobkowa, które podlegają ubezpieczeniom społecznym i do wykonywania których bezrobotny ma wystarczające kwalifikacje lub doświadczenie zawodowe lub może je wykonywać po uprzednim szkoleniu a stan zdrowia pozwala mu na ich wykonywanie zaś czas dojazdu do miejsca pracy i z powrotem środkami transportu zbiorowego nie przekracza 3 godzin. W tym kontekście przedstawiona skarżącej oferta zatrudnienia w charakterze [...] stanowi zdaniem organu II instancji odpowiednie zatrudnienie. Wyżej wymieniona posiada bowiem stosowne wykształcenie a nadto pracowała w przeszłości na takim stanowisku, także jako [...]. Ustosunkowując się do zarzutów odwołania Wojewoda [...] podniósł, iż argumentacja dotycząca konieczności sprawowania opieki nad dzieckiem nie może stanowić skutecznego uzasadnienia odmowy przyjęcia otrzymanej propozycji pracy gdyż w okresie wakacji letnich czynne są przedszkola prowadzące dyżur. Dodatkowo z mocy art. 61 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. osobie bezrobotnej samotnie wychowującej dziecko i nieprzekraczającej kryterium dochodowego przewidzianego w przepisach ustawy o pomocy społecznej przysługuje prawo do uzyskania refundacji kosztów opieki nad dzieckiem do lat 7, jeżeli podejmie ona zatrudnienie lub inną pracę zarobkową albo zostanie skierowana na staż, przygotowanie zawodowe w miejscu pracy lub szkolenie. W dalszej części uzasadnienia Wojewoda [...] zwrócił uwagę, że z wyjaśnień Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w Z. zawartych w piśmie przekazującym odwołanie wynika, iż strona nie może przyjąć oferty pracy z uwagi na konieczność opieki nad dzieckiem i chciała uzyskać zapewnienie, że po ponownej rejestracji (po upływie 90 dni) nie będą jej proponowane oferty pracy. Tymczasem obowiązkiem bezrobotnego jest zdolność i gotowość do podjęcia zatrudnienia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach K. K. oświadczyła, że nie zgadza się z decyzjami wydanymi przez organy obydwu instancji. Skarżąca zakwestionowała jakoby miała oświadczyć, iż nie może podjąć pracy. Podkreśliła bowiem, że wbrew przywołanym twierdzeniom jest gotowa przyjąć ofertę zatrudnienia a nie może tego uczynić tylko w okresie wakacyjnym z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad córką gdyż przedszkole, do którego dziecko to uczęszcza jest wówczas nieczynne. Nadto wskazała, że nie przewidziała konieczności zgłoszenia córki do przedszkola pełniącego dyżury w czasie wakacji wywodząc, iż umieszczanie w zupełnie nowej placówce byłoby niewskazane i mogłoby ją narazić na problemy adaptacyjne. W dalszej części skargi strona podała, iż od [...] r. została zatrudniona na podstawie umowy – zlecenia w wymiarze czasu pracy pozwalającym na pogodzenie jej z wychowywaniem dziecka. Podniosła także zarzut, że zaskarżone rozstrzygnięcie wydane zostało z naruszeniem trzydziestodniowego terminu przewidzianego dla załatwiania spraw administracyjnych i dlatego nie powinno jej zdaniem wywierać skutków prawnych. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska. Organ odwoławczy powtórzył argumentację zawartą w swej decyzji raz jeszcze podkreślając, że konieczność sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem nie stanowi okoliczności uzasadniającej rezygnację z oferty odpowiedniej pracy a w rezultacie skarżącą słusznie pozbawiono statusu osoby bezrobotnej. Nadto, ustosunkowując się do zarzutu nieterminowego wydania decyzji organ odwoławczy zaakcentował, że fakt odebrania tego aktu po upływie trzydziestodniowego terminu na załatwienie sprawy nie ma wpływu na jego skuteczność. Wskazana decyzja stała się bowiem ostateczna z dniem jej doręczenia stronie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Zgodnie z art. 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Stosownie przy tym do treści art. 134 §1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z brzmienia art. 145 §1 przywołanej ustawy wynika natomiast, że w przypadku gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zatem ulec wzruszeniu jedynie wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym kontekście uznano, że skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Sądowa kontrola legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia, przeprowadzona stosownie do wskazań zawartych w art. 1 §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) wykazała bowiem, że decyzja ta odpowiada wymogom prawa. Problematyka związana ze statusem osoby bezrobotnej uregulowana została w ustawie z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.) – zwanej dalej ustawą o promocji... Zgodnie zatem z definicją sformułowaną w art. 2 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zaskarżonej decyzji, pod pojęciem bezrobotnego należy rozumieć osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g lub i, j wskazanej regulacji, lub cudzoziemca - członka rodziny obywatela polskiego, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej, albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu tej szkoły lub w szkole wyższej w systemie wieczorowym, zaocznym lub eksternistycznym, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Warunkiem posiadania statusu bezrobotnego jest nadto zachowanie wymogów wymienionych w lit. a – k przywołanego art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji..., Brzmienie przywołanego wyżej unormowania nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zasadniczą przesłanką warunkującą posiadanie statusu osoby bezrobotnej jest gotowość do podjęcia pracy. Konsekwencja braku takiej gotowości została natomiast określona w art. 33 ust. 4 pkt 3 ustawy o promocji... Zgodnie bowiem z jego treścią, wobec strony, która bez uzasadnionej przyczyny odmówiła przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wykonywania prac, o których mowa w art. 73a tej ustawy, prac interwencyjnych lub robót publicznych albo udziału w szkoleniu, stażu lub przygotowaniu zawodowym w miejscu pracy, starosta powiatowy wydaje decyzje o pozbawieniu statusu osoby bezrobotnej. Pozbawienie statusu bezrobotnego następuje tu na okres 90 dni. Przez odpowiednią pracę należy przy tym rozumieć zatrudnienie lub inną pracę zarobkową, które podlegają ubezpieczeniom społecznym i do wykonywania których bezrobotny ma wystarczające kwalifikacje lub doświadczenie zawodowe lub może je wykonywać po uprzednim szkoleniu, a stan zdrowia pozwala mu na ich wykonywanie oraz łączny czas dojazdu do miejsca pracy i z powrotem środkami transportu zbiorowego nie przekracza 3 godzin (art. 2 ust. 1 pkt 16 ustawy o promocji...). Mając na względzie powyższe Sąd uznał, że organy obydwu instancji prawidłowo orzekły o utracie przez skarżącą spornego statusu. W sprawie jest bowiem bezspornym, że praca stanowiąca przedmiot oferty złożonej K. K. mieściła się w definicji odpowiedniego zatrudnienia gdyż korespondowała z posiadanym przez nią wykształceniem i doświadczeniem zawodowym, zaś ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika aby czas dojazdu przekraczał wielkość, o której mowa wyżej. Na zakwestionowanie legalności zaskarżonego aktu nie pozwala także podnoszona przez skarżącą argumentacja o konieczności sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem. Należy bowiem zaakcentować, że skoro zdolność i gotowość do pracy stanowią zasadniczy obowiązek bezrobotnego, to obowiązki opiekuńcze wobec małoletniego dziecka nie mogą być brane pod uwagę przy ocenie odmowy przyjęcia proponowanej pracy, jeżeli praca ta jest pracą odpowiednią w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 16 ustawy (analogiczny pogląd wyrażony został w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 stycznia 1996 r., sygn. akt SA/Gd 2812/95, publ.: ONSA 1996/4/189). Trzeba w tym miejscu przychylić się do stanowiska organu odwoławczego, że konieczność takiej opieki nie stanowi usprawiedliwionej przyczyny odmowy skorzystania z oferty zatrudnienia albowiem nie jest okolicznością, która w sposób obiektywny uniemożliwia podjęcie proponowanej pracy. Z akt sprawy nie wynika bowiem, aby córka K. K. uskarżała się na schorzenia powodujące konieczność pozostawania pod stałą opieką matki. W aktach tych brak jest również dokumentów (np. stosownego zaświadczenia lekarskiego), które potwierdzałyby, że umieszczenie tego dziecka na czas wakacji w przedszkolu pełniącym dyżur mogłoby spowodować dyskomfort grożący pogorszeniem stanu zdrowia czy też pogłębieniem ewentualnych wad rozwojowych. Ponadto rejestrując się w Powiatowym Urzędzie Pracy w Z. K. K. złożyła oświadczenie o zdolności oraz gotowości do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy i nie zastrzegła wówczas aby gotowość ta była ograniczona z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad córką. Równocześnie, jak słusznie zwrócono uwagę w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, podejmująca zatrudnienie osoba bezrobotna samotnie wychowująca dziecko może liczyć na wsparcie adekwatne do sytuacji polegającej na konieczności zapewnienia mu odpowiedniej opieki np. w przedszkolu. W myśl bowiem art. 61ust. 1 ustawy o promocji..., osoba taka, o ile nie przekracza ustawowego kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, w rozumieniu przepisów o pomocy społecznej, może wystąpić do starosty powiatowego o refundację poniesionych kosztów opieki w wysokości uzgodnionej, nie wyższej niż połowa zasiłku, o którym mowa w art. 72 ust. 1 cytowanej ustawy. Na marginesie, ustosunkowując się do zarzutu dotyczącego naruszenia miesięcznego terminu przewidzianego w art. 35 §3 Kodeksu postępowania administracyjnego godzi się podnieść, iż nie mógł on odnieść skutku. Jakkolwiek bowiem należy odnotować, że omawiany termin istotnie został przekroczony przez organ odwoławczy (pomiędzy dniem otrzymania odwołania przez Wojewodę [...] – [...] r. a datą wydania decyzji – [...] r. upłynęło 51 dni) to fakt ten nie wywiera wpływu na byt prawny podjętego rozstrzygnięcia. Należy w tym miejscu wyjaśnić, że z przepisów art. 140 w związku z art. 110 K.p.a. wynika jednoznacznie, że decyzja administracyjna staje się skuteczna z dniem doręczenia stronie i dlatego ewentualne opóźnienie przy jej wydawaniu, choć stanowi uchybienie proceduralne, to jednak nie rzutuje na jej skuteczność. Przedstawiona nieprawidłowość nie miała także wpływu na wynik niniejszej sprawy i dlatego w świetle art. 145 p.p.s.a. nie może również przesądzać o uchyleniu rozstrzygnięcia stanowiącego przedmiot skargi. Zważywszy wszystkie przedstawione wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że zaskarżona decyzja wydana została zgodnie z prawem obowiązującym w dacie jej podjęcia i dlatego działając na podstawie art. 132 oraz w oparciu o art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.