IV SA/Gl 1269/06

Dnia 13 listopada 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym; Przewodniczący: Sędzia NSA Szczepan Prax po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2006 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. P. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z dnia [...] roku, nr [...] postanawia: odrzucić skargę T. P. wnioskiem z dnia [...] roku zwróciła się do Sądu Okręgowego Wydziału XI Ubezpieczeń Społecznych w K. o stwierdzenie nieważności decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z dnia [...] roku, znak [...] dotyczącej wstrzymania wypłaty dodatku pielęgnacyjnego. Postanowieniem z dnia [...] roku, sygn. akt [...] Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w K., na podstawie art. 464 § 1 k.p.c. w zw. z art. 200 § 1 k.p.c, stwierdził swą niewłaściwość i sprawę przekazał Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach, podając w uzasadnianiu, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym ograniczającym się do ustalenia, czy decyzja dotknięta jest jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a., a rozstrzygnięcie kończące to postępowanie następuje w drodze decyzji podejmowanej przez organ administracji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Przepis art. 464 § 1 k.p.c., który był podstawą przekazania do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach sprawy T. P., stanowi, iż odrzucenie pozwu przez Sąd Pracy nie może nastąpić z powodu niedopuszczalności drogi sądowej, gdy do rozpoznania sprawy właściwy jest inny organ. Z kolei przepis art. 58 § 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) stanowi, iż sąd nie może odrzucić skargi z tego powodu, że jest niewłaściwy, jeżeli w tej sprawie swą niewłaściwość stwierdził sąd powszechny. Sprawa jednak, o której rozpoznanie zwróciła się T. P. należy do kompetencji organu administracji i wymaga uprzedniego rozpoznania przez organ administracji, co wynika z treści art. 52 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Przepis ten jako regułę przyjmuje, że droga postępowania przed sądami administracyjnymi jest dopuszczalna po wykorzystaniu środków obrony na drodze administracyjnej. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przewidziany w ustawie. Postępowanie objęte wnioskiem skarżącej o stwierdzenie nieważności decyzji organu rentowego, zgodnie z art. 157 § 2 k.p.a, wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Stosownie do brzmienia art. 157 § 1 k.p.a, właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji w przypadkach wymienionych w art. 156 k.p.a. jest organ wyższego stopnia, a gdy decyzja wydana została przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze –ten organ. Zgodnie z art. 124 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 39, poz. 353), regulującej dodatek pielęgnacyjny objęty wnioskiem T. P., w postępowaniu w sprawach o świadczenia określone w ustawie stosuje się przepisy kpa, chyba, że ustawa stanowi inaczej. Przepisy materialne dotyczące dodatku pielęgnacyjnego nie zawierają uregulowań szczególnych w zakresie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji w tym przedmiocie. Oznacza to, iż zastosowanie znajdą przepisy k.p.a dotyczące tego postępowania, w tym wspomniany przepis art. 157 § 1 k.p.a. Zwrócić jednak należy uwagę, że stosownie do brzmienia art. 181 zdanie pierwsze k.p.a organy odwoławcze właściwe w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych określają przepisy odrębne. Art. 66 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. Nr 132, poz. 887) stwierdza, że nadzór nad zgodnością działań Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z obowiązującymi przepisami sprawuje minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego. W zakresie objętym wnioskiem T. P. z dnia [...] roku rozstrzyga organ określony w powołanych przepisach ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. Nr 132, poz. 887). Od decyzji wydanej w pierwszej instancji, zgodnie z art. 127 § 3 k.p.a przysługuje stronie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, złożony do tego organu. Dopiero też po wniesieniu ewentualnego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i wydaniu decyzji rozpatrującej tenże wniosek, stronie przysługiwałaby skarga do sądu administracyjnego. Mając powyższe na uwadze, ze względu na brak wyczerpania środka zaskarżenia określonego w art. 52 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w zw. z § 2 tego art., tj. wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, skargę jako przedwczesną należało odrzucić. Na marginesie wskazać również należy, iż brak jest jakiejkolwiek podstawy prawnej do przekazania wniosku T. P. do organu właściwego. W szczególności nie wynika ona z treści żadnego aktu obowiązującego sądy administracyjne. Brak jest też odesłania do innych aktów prawnych, w tym zwłaszcza do art. 65 k.p.a, który przewiduje możliwość przekazania przez organ administracji podania organowi właściwemu. Zastosowanie powyższego przepisu wyłącza jego zakres podmiotowy. Pojęcie organ administracji publicznej, użyty w treści art. 65 k.p.a, definiuje art. 5 § 2 pkt 3 k.p.a., zgodnie z którym organami administracji publicznej są ministrowie, centralne organy administracji rządowej, wojewodowie, działające w ich lub we własnym imieniu inne terenowe organy administracji rządowej (zespolonej i niezespolonej), organy jednostek samorządu terytorialnego oraz organy i podmioty wymienione w art. 1 pkt 2, tj. inne organy państwowe oraz inne podmioty powołane z mocy prawa lub na podstawie porozumienia do załatwiania spraw indywidualnych w drodze decyzji administracyjnej. Sąd administracyjny nie jest, w myśl cytowanych wyżej przepisów, organem administracji publicznej. Zatem nie ma kompetencji oraz jakichkolwiek podstaw proceduralnych do przekazania wniosku organowi, którego dotyczy jego przedmiot.