IV SA/Gl 127/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz, Protokolant specjalista Agnieszka Rogowska-Bil, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi M.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczeń rodzinnych oddala skargę. Decyzją z dnia [...] nr [...] Burmistrz Miasta L., działając na podstawie art. 2 pkt 1, art. 3 pkt 10, art. 4, art. 5, art. 6, art. 7, art. 8, art. 9 – art. 15, art. 23, art. 24, art. 25 i art. 30 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1518 ze zm.), przepisów rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 lipca 2017 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczeń rodzinnych oraz zakresu informacji, jakie mają być zawarte we wniosku, zaświadczeniach i oświadczeniach o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1466) oraz art. 104 kpa, odmówił przyznania M. R. zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego na dziecko – S. R. W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że strona nie spełnia ustawowych warunków do otrzymania świadczeń rodzinnych albowiem miesięczny dochód z 2016 roku na osobę w rodzinie wyniósł 766,41 zł i przekroczył ustawowe kryterium dochodowe, które od dnia 1 października 2015 r. wynosiło 674,00zł. Jednocześnie wskazano, iż w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy strona osiągnęła dochód z tytułu działalności gospodarczej w wysokości 18.393,83 zł, a zatem w przeliczeniu na osobę w rodzinie dochód wyniósł 766,41zł (18.393,83 zł : 12 miesięcy : 2 osoby). Wobec powyższego zdaniem organu dochód strony przekracza ustawowe kryterium dochodowe uprawniające do zasiłku rodzinnego na dziecko. Od wyżej wymienionej decyzji strona wniosła odwołanie twierdząc, że została ona wydana na podstawie niepełnych i błędnych informacji. Do odwołania dołączyła kserokopię zaświadczenia Urzędu Skarbowego o dochodzie za 2016 r., z którego wynikało, że osiągnęła dochód w kwocie 21.861,23 zł. Jej zdaniem dochód ten powinien zostać pomniejszony o składki na ubezpieczenie zdrowotne (2.823,12 zł) i o stratę z tytułu działalności gospodarczej (3.303,17 zł) a następnie uzyskana w ten sposób kwota powinna zostać podzielona na 12, co daje na osobę kwotę w przybliżeniu 655 zł i 62 gr. Tym samym w ocenie strony nie przekroczyła sumy 725 zł na osobę. Podsumowując stwierdziła, że wydana decyzja jest dla niej krzywdząca, niesłuszna i sprzeczna z prawem. Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 3 pkt 1, pkt 2, pkt 2a, pkt 12, pkt 23 i pkt 24, art. 4, art. 5, art. 6, art. 8 pkt 3a i pkt 5, art. 20, art. 23, art. 24 oraz art. 26 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1518 ze zm.), utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] nr [...] W uzasadnieniu decyzji organ zacytował treść art. 1 ust.1, art. 2 pkt 1, art. 4, art. 5 ust. 1 i 3, art. 3 pkt 1 i art. 8 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz podkreślił, że po rozpatrzeniu odwołania strony przychylił się do stanowiska wyrażonego w sprawie przez organ I instancji. Następnie powołując się na ustalenia faktyczne dokonane przez organ I instancji stwierdził, że rodzina strony składa się z dwóch osób, a ich dochód osiągnięty w roku 2016 wyniósł 18.393,83 zł. Dodał także, że dane dotyczące dochodu, w tym informacje o wysokości składki zdrowotnej za okres od 1 stycznia 2016 r. do 31 grudnia 2016 r. i od 1 stycznia 2017 r. do 21 sierpnia 2017 r., zostały uzyskane z Urzędu Skarbowego (pismo z dnia 21 sierpnia 2017 r.). Ponadto wyjaśnił, że dochód rodziny strony za 2016 rok wyniósł 18.393,83 zł, co w rozliczeniu miesięcznym stanowi 1.532,82 zł, a na osobę w rodzinie daje kwotę 766,41 zł i przekracza ustawowe kryterium uprawniające stronę do przyznania zasiłku rodzinnego, które w rozpatrywanym przypadku wynosi 764,00 zł. Jednocześnie odnosząc się do zarzutów strony podniesionych w odwołaniu Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 6 kpa organy administracji działają na podstawie przepisów prawa, a więc w granicach uprawnień przyznanych im wolą ustawodawcy. Tym samym zdaniem organu decyzja z dnia [...] została wydana na podstawie obowiązujących przepisów prawa w oparciu o przedłożone przez stronę dowody. W dniu 8 grudnia 2017 r. M. R. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia [...] nr [...]. W treści skargi ponownie zakwestionowała sposób wyliczenia przez organy administracji jej dochodu i po raz kolejny przedkładając kserokopię zaświadczenia z Urzędu Skarbowego z dnia 15 września 2017 r. stwierdziła, że jej dochód, wynoszący 21.861,23 zł, nie tylko powinien zostać pomniejszony o składki na ubezpieczenie zdrowotne odliczane od podatku w wysokości 2.823,12 zł ale również o stratę z tytułu działalności gospodarczej w kwocie 3.303,17 zł. Tym samym zdaniem skarżącej po odjęciu od jej dochodu wyżej wymienionych kwot uzyskała kwotę 15.734,94 zł, którą następnie podzieliła przez 12 miesięcy i otrzymała 1.311,24 zł, czyli w przybliżeniu kwotę 655 zł na osobę w rodzinie. Wobec tego w ocenie skarżącej nie przekroczyła kryterium dochodowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wobec wskazania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że w rozpatrywanym przypadku kryterium dochodowe wynosi 764,00 zł Wojewódzki Sąd Administracyjny wezwał Kolegium do wyjaśnienia na jakiej podstawie dokonał powyższego ustalenia. W odpowiedzi organ odwoławczy wyjaśnił, e jest to oczywista omyłka pisarska. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Na wstępie należy wyjaśnić, iż sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188). Zakres tej kontroli wyznacza natomiast art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ppsa. Stosownie do treści tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Jednocześnie zgodnie z art. 145 ppsa, Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji lub stwierdzenia jej nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest ona naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy albo zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 kpa lub innych przepisach. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia [...] nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta L. z dnia [...] nr [...] którą odmówiono przyznania M. R. zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego na dziecko – S. R. Materialnoprawną podstawę wyżej wymienionych decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1952 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "ustawą". Stosownie do treści art. 4 ust. 1 i ust. 2 ustawy zasiłek rodzinny ma na celu częściowe pokrycie wydatków na utrzymanie dziecka. Prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku przysługuje: rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka, opiekunowi faktycznemu dziecka lub osobie uczącej się. Ponadto art. 5 ust. 1, ust. 3, ust. 3a i ust. 3c ustawy stanowi, że zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 754,00 zł (od 1 listopada 2017 r. do 31 października 2018 r. wysokość tej kwoty wynosi 674,00 zł). W przypadku gdy dochód rodziny przekracza kwotę, o której mowa w ust. 1 lub 2, pomnożoną przez liczbę członków danej rodziny o kwotę nie wyższą niż łączna kwota zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami przysługujących danej rodzinie w okresie zasiłkowym, na który jest ustalane prawo do tych świadczeń, zasiłek rodzinny wraz z dodatkami przysługuje w kwocie ustalonej zgodnie z ust. 3a. Tym samym w razie przekroczenia kwoty uprawniającej daną rodzinę do zasiłku rodzinnego, o której mowa w ust. 3, zasiłek rodzinny i dodatki do zasiłku rodzinnego przysługują w wysokości różnicy między łączną kwotą zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami, o której mowa w ust. 3, a kwotą, o którą został przekroczony dochód rodziny. Jednakże w przypadku gdy wysokość zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami przysługująca danej rodzinie, ustalona zgodnie z ust. 3a, jest niższa niż 20,00 zł, świadczenia te nie przysługują. Jednocześnie zgodnie z art. 3 pkt 23) ustawy utrata dochodu oznacza utratę dochodu spowodowaną: uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego, utratą zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych, utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, utratą zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, a także emerytury lub renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej, wyrejestrowaniem pozarolniczej działalności gospodarczej lub zawieszeniem jej wykonywania w rozumieniu art. 14a ust. 1d ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1829, 1948, 1997 i 2255 oraz z 2017 r. poz. 460 i 819), utratą zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub zasiłku macierzyńskiego, przysługujących po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, utratą zasądzonych świadczeń alimentacyjnych w związku ze śmiercią osoby zobowiązanej do tych świadczeń lub utratą świadczeń pieniężnych wypłacanych w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów w związku ze śmiercią osoby zobowiązanej do świadczeń alimentacyjnych; utratą świadczenia rodzicielskiego, utratą zasiłku macierzyńskiego, o którym mowa w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników, utratą stypendium doktoranckiego określonego w art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym. W świetle powyżej przytoczonych przepisów należy stwierdzić, że skarga M. R. nie zasługuje na uwzględnienie a zarazem zarzuty w niej podniesione nie znajdują potwierdzenia w aktach sprawy. W szczególności nie można przyznać racji skarżącej, że organy nieprawidłowo wyliczyły jej dochód albowiem przyjęły, na podstawie danych uzyskanych w wyniku zapytania skierowanego drogą elektroniczną do ZUS, że w 2016 roku osiągnęła ona dochód z tytułu działalności gospodarczej w wysokości 21.861,23 zł, który następnie pomniejszono o składki na ubezpieczenie zdrowotne w kwocie 3.467,40 zł i w wyniku tej operacji uzyskano kwotę 18.393,83 zł, która została najpierw podzielona przez 12 miesięcy (1.532,82 zł na miesiąc) a potem jeszcze podzielona na dwie osoby (skarżącą i jej córkę), co ostatecznie dało kwotę 766,41 zł. Tym samym zdaniem Sądu organy prawidłowo wyliczyły dochód w rodzinie skarżącej i zarazem prawidłowo pomniejszyły go tylko o składki na ubezpieczenie zdrowotne. Zgodnie bowiem z treścią art. 3 pkt 23) ustawy, który zawiera definicję "utraty dochodu", organy nie miały podstaw do pomniejszenia dochodu skarżącej o poniesioną przez nią stratę z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, gdyż nie została ona wymieniona w tym przepisie. Sąd przyznaje, że w rozważaniach obu organów zabrakło analizy stanu faktycznego sprawy w odniesieniu do regulacji zawartej w art. 5 ust. 3 i 3a ustawy. Zgodnie z brzmieniem wskazanych przepisów, przypadku gdy dochód rodziny przekracza kryterium dochodowe, pomnożoną przez liczbę członków danej rodziny o kwotę nie wyższą niż łączna kwota zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami przysługujących danej rodzinie w okresie zasiłkowym, na który jest ustalane prawo do tych świadczeń, zasiłek rodzinny wraz z dodatkami przysługuje w kwocie ustalonej na zasadkach "złotówka za złotówkę." Oznacza to, że w przypadku przekroczenia kryterium dochodowego zasiłek rodzinny i dodatki do zasiłku rodzinnego przysługują w wysokości różnicy między łączną kwotą zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami, a kwotą, o którą został przekroczony dochód rodziny. W kontrolowanej sprawie kwota kryterium dochodowego dla dwóch osób wynosił 1 348 zł, a dochód rodziny kwotę 1 532 zł. Różnica zatem pomiędzy kryterium dochodowy, a dochodem 2 osób wchodzących w skład rodziny wynosiła 180 zł Tymczasem wysokość zasiłku rodzinnego to 95 zł miesięcznie. Różnica między łączną kwotą zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami, , a kwotą, o którą został przekroczony dochód rodziny jest liczbą ujemną. Podsumowując, w ocenie Sądu, wydana przez organ I i II instancji decyzja jest zgodna z prawem. W związku z powyższym Sąd zobligowany był do oddalenia wniesionej skargi na podstawie art. 151 ppsa.