IV SA/Gl 1279/13
PostanowienieWSA w Gliwicach2016-03-01
Skład orzekający: Małgorzata Walentek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego, uzasadniając tym samym przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata)?Ratio decidendi
Skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Pomimo wielokrotnych wezwań i postępowań w przedmiocie prawa pomocy, skarżący nie przedstawił wiarygodnych i jednoznacznych wyjaśnień swojej sytuacji majątkowej, co uniemożliwia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym.Stan faktyczny
Skarżący G.L. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Referendarz sądowy postanowieniem odmówił przyznania prawa pomocy, co skarżący zaskarżył sprzeciwem. Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku, jednak przedstawione przez niego wyjaśnienia dotyczące sytuacji majątkowej i wspólnego gospodarstwa domowego budziły wątpliwości sądu. Skarżący występował o przyznanie prawa pomocy już po raz trzeci, nie przedstawiając wiarygodnych dowodów swojej sytuacji materialnej.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Walentek, , , po rozpoznaniu w dniu 1 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G.L. na czynność Prezydenta Miasta G. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie informacji publicznej w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego lub adwokata odmówić przyznania prawa pomocy
Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 10 listopada 2015 r. oddalił wniosek G.L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Strona skarżąca w terminie ustawowym złożyła sprzeciw od powyższego postanowienia.
Na wezwanie Sądu skarżący nadesłał oświadczenie osoby u której zamieszkuje, z którego wynika, iż nie ponosi on żadnych kosztów z tytułu najmu lokalu ani opłat za media oraz zaświadczenie firmy A s.c. o osiąganych przez skarżącego dochodach z tytułu umowy zlecenia w wysokości 600 zł miesięcznie.
Kolejnym wezwaniem z dnia 10 lutego 2016 r. sędzia sprawozdawca wezwał G.L. do uzupełnienia danych ujętych we wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie oświadczenia o stanie majątkowym i dochodach I.G.. Nadto wezwano do określenia kosztów bieżącego utrzymania wspólnego gospodarstwa domowego oraz do nadesłania dokumentów potwierdzających ponoszone w tym zakresie wydatki z tytułu czynszu za wspólnie zamieszkiwany lokal oraz z tytułu opłat za media.
W piśmie z dnia 16 lutego 2016 r. G.L. oświadczył, że nie pozostaje na utrzymaniu I.G., nie zamieszkują razem, zaś ten sam adres został wskazany tylko do celów korespondencyjnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 258 § 1 z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej "P.p.s.a." czynności w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy mogą wykonywać referendarze sądowi, którzy są m.in. upoważnieni do wydawania na posiedzeniu niejawnym zarządzeń o pozostawieniu wniosków bez rozpoznania oraz postanowień co do przyznania lub odmowy przyznania prawa pomocy (art. 258 § 2 pkt 6 i 7 P.p.s.a.).
W myśl przepisu art. 259 § 1 p.p.s.a. od zarządzeń i postanowień wydanych przez referendarzy sądowych zgodnie z art. 258 § 2 pkt 6-8 p.p.s.a. stronie przysługuje prawo do złożenia sprzeciwu w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia zarządzenia lub postanowienia.
Zgodnie z art. 260: P.p.s.a. w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Wobec braku podstaw do odrzucenia sprzeciwu z dnia 25 listopada 2015 r., tutejszy Sąd przystąpił do rozpoznania wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy, obejmującego ustanowienie adwokata.
Odnosząc się do niniejszego wniosku należy wskazać, iż stosownie do art. 243 §1 P.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym.
Zgodnie z regulacją zawartą w art. 246 §1 pkt 1 P.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym (czyli, po myśli art. 245 §2 cytowanej ustawy, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).
Z oświadczeń skarżącego wynika, że nie posiada on żadnych zasobów finansowych ani łatwego do spieniężenia majątku. Przedłożone przezeń zaświadczenie (potwierdza przy tym, iż skarżący osiąga średni miesięczny dochód (z tytułu wykonywania umów zleceń), w kwocie zaledwie 600 zł, oraz że nie ponosi żadnych kosztów w związku z zamieszkiwanym lokalem. Lokal ten udostępnia mu bezpłatnie I.G., ona także ponosi wszelkie opłaty za media związane z użytkowaniem tego lokalu. Jednakże zgodnie z oświadczeniem skarżącego z dnia 16 lutego 2016 r. osoba ta nie zamieszkuje razem z nim przy ul. [...] w G., tym samym nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego.
Deklaracja strony, że zupełnie obca dla niego osoba udostępnia mu bezpłatnie mieszkanie, ponosi wszelkie opłaty za media związane z użytkowaniem tegoż mieszkania budzi poważne wątpliwości w świetle istniejących realiów życiowych.
Nadto oświadczenie skarżącego, że I.G. nie zamieszkuje przy ul. [...] również wydaje się niewiarygodne albowiem ten adres zamieszkania wskazała I.G. w swoich oświadczeniach składanych do tutejszego sądu bez adnotacji, iż jest to tylko adres do doręczeń.
Zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma również okoliczność, że w sprawie było już prowadzone postępowanie w przedmiocie prawa pomocy odmawiające jej przyznania.
Skarżący występuje o przyznanie prawa pomocy już po raz trzeci, a pomimo to nadal nie udziela wyjaśnień, które pozwalałyby na jednoznaczną, wiarygodną i wolną od wątpliwości ocenę jego sytuacji majątkowej. Tymczasem trzeba raz jeszcze z całą mocą podkreślić, iż we wszystkich wydanych w zakresie niniejszej sprawy orzeczeniach w przedmiocie prawa pomocy wskazywano, że to na nim spoczywa obowiązek wykazania, iż zachodzą przesłanki uzasadniające zastosowanie tego dobrodziejstwa procesowego i dlatego powinien dołożyć stosownych starań zmierzających do dokładnego, jasnego oraz pełnego zobrazowania swojej sytuacji materialnej i podjąć w tym zakresie współpracę z Sądem.
Zarówno Naczelny Sąd Administracyjny jak i tutejszy Sąd kilkukrotnie wskazywały skarżącemu dlaczego jego oświadczenia są niewiarygodne, a w związku z tym nie mogą stanowić podstawy do uwzględnienia złożonych wniosków o przyznanie prawa pomocy. Wnioskodawca zaś konsekwentnie uchyla się od rzetelnego wyjaśnienia swojej sytuacji materialnej, co ma miejsce również i w przypadku aktualnie analizowanego wniosku, stąd też nadal stwierdzić trzeba, że brak jest przesłanek do przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, wobec powyższego na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło