IV SA/Gl 128/06
WyrokWSA w Gliwicach2006-12-11
Skład orzekający: Małgorzata Walentek, Beata Kalaga-Gajewska, Teresa Kurcyusz-Furmanik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy świadczenie pielęgnacyjne przysługuje rodzicowi, którego niepełnosprawne dziecko zostało umieszczone w placówce zapewniającej całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu, w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, mimo że dziecko realizuje indywidualny tok nauczania i przebywa w placówce tylko przez trzy dni w tygodniu?Ratio decidendi
Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki została umieszczona w placówce zapewniającej całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji. Określony w przepisie termin pięciodniowy dotyczy możliwości zapewnienia całodobowej opieki przez placówkę, a nie faktycznego pobytu osoby wymagającej opieki w placówce. Sam fakt posiadania indywidualnego toku nauki i krótszego pobytu w placówce nie ma znaczenia, jeśli placówka jest w stanie zapewnić całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu.Stan faktyczny
G.P. złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na niepełnosprawną córkę J.P. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczenia, wskazując, że córka przebywa w Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym zapewniającym całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że mimo spełnienia kryterium dochodowego, córka skarżącej przebywa w placówce zapewniającej całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu, co wyklucza przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. b ustawy o świadczeniach rodzinnych. Skarżąca wniosła skargę do WSA, argumentując, że córka ma indywidualny tok nauczania i przebywa w ośrodku tylko trzy dni w tygodniu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Walentek Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.) Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Protokolant sekr. sąd. Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2006r. sprawy ze skargi G.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.
Wnioskiem z dnia [...] G.P. domagała się przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, w związku z opieką nad niepełnosprawną córką J.P.
Decyzją z dnia [...] nr [...], Zastępca Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K., działając z upoważnienia Prezydenta Miasta K., na podstawie art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2225 z późn. zm.) i art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu wniosku, odmówił przyznania stronie świadczenia pielęgnacyjnego. W jej uzasadnieniu wskazał, w oparciu o zaświadczenie wystawione przez Dyrektora Technikum Nr [...] w K., że córka strony przebywa w Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym dla Dzieci Niewidomych i Słabowidzących w K. tj. placówce zapewniającej jej całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu i jest tam zameldowana na pobyt czasowy.
W odwołaniu z dnia [...] strona wyraziła niezadowolenie z otrzymanej decyzji i wniosła o wypłatę świadczenia pielęgnacyjnego na niepełnosprawną córkę. Zaznaczyła, że jej córka z uwagi na swój stan zdrowia ma zorganizowane indywidualne nauczanie i dlatego przebywa w ośrodku tylko przez trzy dni, a nie przez pięć dni tj. przez okres normalnego cyklu nauki.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia przywołało ustawową definicję rodziny zawartą w art. 3 ust. 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz warunki przyznania wnioskowanego świadczenia określone w art. 17 w związku z art. 5 ust. 2 tej samej ustawy. Ustaliło również, że odwołująca wraz z córką, zaliczoną do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, prowadzi dwuosobowe gospodarstwo domowe i spełnia ustawowe kryterium dochodowe do przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego, bowiem miesięcznie dochód jej rodziny w przeliczeniu na jedną osobę nie przekracza kwoty [...] zł. Nadto, uznało na podstawie przeprowadzonego dodatkowego postępowania wyjaśniającego, a w szczególności pisma Dyrektora Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego dla Dzieci Niewidomych i Słabowidzących w K. z dnia [...], że placówka ta zapewnia córce odwołującej całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu i prowadzi działalność na zasadach określonych w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 7 marca 2005 r. w sprawie rodzajów i szczegółowych zasad działania placówek publicznych, warunków pobytu dzieci i młodzieży w tych placówkach oraz wysokości i zasad odpłatności wnoszonej przez rodziców za pobyt ich dzieci w tych placówkach (Dz. U. Nr 52, poz. 467 z późn. zm.). Wskazało dodatkowo, że ośrodek ten prowadzi działalność przez cały rok szkolny, a także w okresie zimowej i wiosennej przerwy świątecznej oraz zimowych ferii szkolnych. Podsumowując uznało, że w sprawie bez znaczenia jest okoliczność posiadania przez córkę odwołującej indywidualnego toku nauki oraz fakt jej przebywania w placówce jedynie przez trzy dni w tygodniu, bowiem na podstawie art. 17 ust. 5 pkt 2 b ustawy o świadczeniach rodzinnych odwołującej nie przysługuje świadczenie pielęgnacyjne.
W skardze z dnia [...] wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca żądała uchylenia decyzji organu odwoławczego i przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawną córką. Powołała się na okoliczność, iż jej córka ma indywidualne nauczanie w wymiarze 12-tu godzin tygodniowo i realizuje je w trzy dni. Akcentowała, iż w związku z chorobą trwającą od urodzenia jej córka wymaga ciągłej opieki i nie można odrywać jej od rodziny.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska oraz powtórzyło argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W piśmie z dnia [...] skarżąca jeszcze raz ponowiła argumenty zawarte w skardze i twierdziła, iż szkoła nie może zapewnić jej córce odpowiedniej opieki.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie można organowi odwoławczemu skutecznie zarzucić, iż przy wydaniu zaskarżonej decyzji naruszył obowiązujące przepisy prawa.
Na wstępie należy stwierdzić, iż zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem jej rozstrzygnięć.
Stosownie zatem do brzmienia przepisu art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie ustawa p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w przypadku, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nadto, w zależności od rodzaju naruszenia - stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r., Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) lub w innych przepisach, albo stwierdza ich wydanie z naruszeniem prawa.
Dodatkowo w oparciu o art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. sąd dokonuje z urzędu kontroli rozstrzygnięć administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem i nie jest związany w tym zakresie zarzutami, podstawą prawną i wnioskami sformułowanymi w skardze.
W dniu 1 maja 2004 r. weszła w życie ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 z póżn. zm.), zwana dalej w skrócie ustawa o świadczeniach rodzinnych, która między innymi określiła warunki przyznania tych świadczeń (art. 1), jak i ich rodzaje (art. 2) .
Jednym z warunków uprawniających do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest spełnienie przesłanki określonej w art. 17 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Przepis ten stanowi warunek, iż w sytuacji skarżącej świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli dochód jej rodziny w przeliczeniu na jedną osobę nie przekracza kwoty 583,00 -zł., wskazanej w art. 5 ust. 2 tej samej ustawy. Tak więc prawo do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego wiąże się z pewnym minimum dochodów realnych w przeliczeniu na osobę w rodzinie.
W rozpoznawanej sprawie powołane ustawowe kryterium dochodowe zostało spełnione, a dokonane w tym zakresie przez organ odwoławczy ustalenia były zgodne z obowiązującym prawem. W zaistniałej sytuacji skarżąca spełniła jedną z przesłanek koniecznych do przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego.
Jednakże z treści przepisu art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych wynika, że nabycie prawa do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest uzależnione od innych warunków w nim określonych, które także były przedmiotem analizy organu odwoławczego. Podstawowym z tych warunków, określonym w ust. 5 pkt 2 lit. b tego przepisu, jest ustalenie czy osoba wymagająca opieki została umieszczona w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu z wyjątkiem zakładów opieki zdrowotnej. Kwestia interpretacji powołanego art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. b ustawy o świadczeniach rodzinnych jest istotą sporu w rozpatrywanej sprawie.
Z dokonanej przez Sąd analizy akt administracyjnych sprawy wynika, że córka skarżącej uczy się w trzeciej klasy Technikum Nr [...] w K. przy Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym dla Dzieci Niewidomych i Słabowidzących w K., gdzie jest zameldowana na pobyt czasowy. Nadto, na prośbę rodzica (skarżącej) ma indywidualny tok nauki i realizuje go przez trzy dni w tygodniu.
W tym miejscu zaznaczyć trzeba, że na podstawie art. 71 ustawy o świadczeniach rodzinnych minister właściwy do spraw oświaty i wychowania określa w drodze rozporządzenia rodzaje i szczegółowe zasady działania placówek publicznych.
Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy dla Dzieci Niewidomych i Słabowidzących w K. działa w oparciu o wydane na podstawie tego przepisu rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 7 marca 2005 r. w sprawie rodzajów i szczegółowych zasad działania placówek publicznych, warunków pobytu dzieci i młodzieży w tych placówkach oraz wysokości i zasad odpłatności wnoszonej przez rodziców za pobyt ich dzieci w tych placówkach (Dz. U. Nr 52, poz. 467 z późn. zm.), powoływane dalej w skrócie jako rozporządzenie z dnia 7 marca 2005 r.
Na podstawie § 1 pkt 1 lit d, § 26, § 27, § 32 i § 33 powołanego rozporządzenia z dnia 7 marca 2005 r. specjalne ośrodki szkolno-wychowawcze zapewniają całodobową opiekę i wychowanie dla dzieci oraz młodzieży w okresie pobierania nauki poza miejscem stałego zamieszkania oraz umożliwiają realizację indywidualnych programów edukacyjnych. Tym samym są to placówki zapewniające wychowankom całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu.
W rozpoznawanej sprawy istotnym jest, że córka skarżącej została umieszczona w Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym dla Dzieci Niewidomych i Słabowidzących w K. w związku z koniecznością kształcenia w trzeciej klasie Technikum Nr [...] w K. Placówka ta, wbrew twierdzeniom skarżącej, zapewnia jej córce całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu, co również potwierdza pismo Dyrektora tej placówki z dnia [...]. W związku z tym skarżącej, na podstawie art. 17 ust. 5 pkt 2 b ustawy o świadczeniach rodzinnych, nie przysługuje świadczenie pielęgnacyjne.
Przepis ten kategorycznie stanowi, że wnioskowane przez skarżącą świadczenie nie przysługuje jeżeli nastąpiło umieszczenie osoby wymagającej opieki w placówce zapewniającej całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji. Określony tym przepisem termin pięciodniowy dotyczy nie faktycznego pobytu danej osoby wymagającej opieki w placówce, jak twierdzi skarżąca, ale ustalenia czy ta konkretna placówka jest w stanie zapewnić takiej osobie całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu, celem jej kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji. Wobec treści tego przepisu nie można uznać, że osobie która pomimo umieszczenia w takiej placówce rezygnuje z jej świadczeń placówka ta nie umożliwia i nie może zapewnić całodobowej opieki przez co najmniej 5 dni w tygodniu, co miało miejsce w rozpatrywanej sprawie. Zatem sam fakt posiadania indywidualnego toku nauki i przebywania w tej placówce jedynie przez trzy dni w tygodniu nie ma w sprawie znaczenia z uwagi na treść przepisu art. 17 ust. 5 pkt 2 b ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz wykazanie przez organ odwoławczy, że Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy dla Dzieci Niewidomych i Słabowidzących w K. jest placówką zapewniającą całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu, w tym również dla córki skarżącej.
Odnosząc się do zarzutu skargi należy zwrócić uwagę na okoliczność, iż nie ulega wątpliwości, iż córka skarżącej została umieszczona i umożliwiono jej pięciodniowy pobyt w Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym dla Dzieci Niewidomych i Słabowidzących w K., ale na wniosek skarżącej pobyt ten został skrócony i nie jest to konsekwencją indywidualnego toku nauki jej córki, który może być realizowany również przez 5 dni w tygodniu.
W tej sytuacji subiektywne zarzuty skarżącej zawarte w piśmie z dnia [...], dotyczące braku odpowiedniej opieki na jej córką, nie mogą być przedmiotem rozważań Sądu.
W oparciu o omówione i powołane przepisy prawa materialnego obowiązujące w dacie wydania zaskarżonej decyzji uznać trzeba, że ta decyzja jest prawidłowa i dlatego skarga nie zasługuje na uwzględnienie z uwagi na cytowane na wstępie uregulowania ustawy p.p.s.a.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., skargę należało oddalić, co orzeczono w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło