IV SA/Gl 1286/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Adam Mikusiński po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie usług opiekuńczych, w kwestii wniosku skarżącej o przywrócenie terminu do złożenia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy. postanawia: przywrócić skarżącej termin do złożenia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy; W skardze z dnia [...] 2011 r. Z. C. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata z urzędu. Ponieważ żądanie powyższe nie zostało wyrażone w wymaganej przepisami formie, pismem z dnia 26 września 2011 r. referendarz sądowy wezwał skarżącą do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, według załączonego wzoru. Wobec faktu, iż strona nadesłała wspomniany formularz po upływie siedmiodniowego terminu zakreślonego w powyższym wezwaniu, referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 28 października 2011 r., pozostawił jej wniosek bez rozpoznania. Następnie, to jest w dniu 18 listopada 2011 r. skarżąca złożyła do Sądu wniosek o przywrócenie terminu do złożenia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy. Uzasadniając swoje żądanie podkreśliła, że jest osobą schorowaną, porusza się na wózku inwalidzkim, który uległ w ostatnim okresie uszkodzeniu, korzysta na co dzień z pomocy osób trzecich i dlatego zleciła wysłanie formularza swojej opiekunce. Ta jednak - nie zdając sobie sprawy z konsekwencji - nadała przesyłkę pocztą o jeden dzień później niż miała to uczynić. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. W pierwszej kolejności należy odnotować, iż złożenie urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy nastąpiło za pośrednictwem poczty w dniu 11 października 2011 r., a zatem jest bezspornym, że fakt ten miał miejsce po upływie siedmiodniowego terminu wskazanego w wezwaniu referendarza sądowego z dnia 26 września 2011 r. Wspomniane wezwanie zostało bowiem doręczone skarżącej w dniu 3 października 2011 r. (patrz: dołączone do akt sprawy zwrotne potwierdzenie odbioru), a w rezultacie, termin do nadesłania formularza upłynął z dniem 10 października 2011 r. Stosownie jednak do art. 86 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Trzeba zaakcentować, że zgodnie z utrwalonym stanowiskiem wyrażonym zarówno w orzecznictwie sądowym jak i w doktrynie, brak winy jako przesłanka przywrócenia terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności w prowadzeniu swoich spraw. (por.: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 2003 r., sygn. akt II SA 4162/01, publ.: Palestra 2004, nr 1, s. 225 oraz B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, 8 wydanie, Warszawa 2006, s. 334 i nast.). O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można zatem mówić tylko w przypadku, gdy stało się to niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli takiej, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por.: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2002 r., sygn. akt V SA 793/02, Monitor Prawniczy 2002 r., nr 23, s.1059). Trzeba zaakcentować, że przyczyna uchybienia terminu wskazana przez skarżącą, to jest zaniedbanie opiekunki, której powierzyła wysłanie przesyłki zawierającej formularz "PPF" nie może - co do zasady - stanowić okoliczności uzasadniającej przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej. Pogląd taki znalazł jednoznaczny wyraz w orzecznictwie sądowym. Zważywszy jednak szczególne okoliczności związane z trudną sytuacją życiową skarżącej, w tym zwłaszcza zły stan jej zdrowia (vide: akta administracyjne niniejszej sprawy) przyjęto, iż w sprawie zachodzi przesłanka uzasadniająca uwzględnienie jej żądania. Nie sposób bowiem tracić z pola widzenia, że wyżej wymieniona jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym i porusza się na wózku inwalidzkim, który uległ ostatnio uszkodzeniu. Tym samym należy uznać za uprawdopodobnione, że chcąc wysłać formularz do Sądu musiała skorzystać z pomocy innej osoby. Zdaniem Sądu, w takiej sytuacji trudno formułować twierdzenia, aby niedbalstwo osoby, której powierzyła wysłanie wniosku wiązało się z istnieniem winy po stronie wnioskującej. Mając na względzie wszystkie przywołane wyżej okoliczności, Sąd orzekł jak w sentencji działając na podstawie art. 86 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.