IV SA/Gl 1286/11

PostanowienieWSA w Gliwicach2012-01-31

Skład orzekający: Andrzej Majzner

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej usług opiekuńczych, skarżąca ma prawo do ustanowienia adwokata z urzędu w ramach prawa pomocy, biorąc pod uwagę jej sytuację materialną i niepełnosprawność?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżąca ma prawo do ustanowienia adwokata z urzędu. Pomimo że wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych był bezprzedmiotowy z mocy prawa (ze względu na sprawę dotyczącą pomocy społecznej), sytuacja materialna skarżącej, jej niepełnosprawność oraz wysokie koszty utrzymania uzasadniały przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata.
Stan faktyczny
Skarżąca Z.C.-G. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. dotyczącą usług opiekuńczych. Jednocześnie wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu, powołując się na trudną sytuację materialną i niepełnosprawność. Wniosek o przyznanie prawa pomocy został złożony po terminie, ale sąd przywrócił termin. Analizując sytuację materialną skarżącej, sąd stwierdził, że jej dochód i brak majątku uzasadniają przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
Rozstrzygnięcie
Ustanowiono adwokata dla skarżącej.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z.C.-G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r., Nr [...] w przedmiocie usług opiekuńczych, w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata postanawia: ustanowić adwokata dla skarżącej; W treści skargi z dnia 20 sierpnia 2011 r. Z.C.-G. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu powołując się na trudną sytuację materialną oraz na fakt, iż jest osobą niepełnosprawną. Z uwagi na fakt, iż powyższe żądanie nie zostało wyrażone w wymaganej przepisami formie, pismem z dnia 26 września 2011 r., stronę wezwano do nadesłania wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, według załączonego wzoru. Skarżąca złożyła rzeczony formularz po upływie terminu wyznaczonego w powyższym wezwaniu, co spowodowało, że referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 28 października 2011 r. pozostawił jej wniosek bez rozpoznania. Następnie, to jest w dniu 18 listopada 2011 r. skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do złożenia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wniosek ten został uwzględniony przez Sąd postanowieniem z dnia 12 grudnia 2011 r., wobec czego, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV z dnia 18 stycznia 2012 r., wniosek strony o przyznanie prawa pomocy przedłożono referendarzowi sądowemu celem rozpoznania. W treści złożonego formularza "PPF" skarżąca oświadczyła, że gospodaruje samotnie. Podniosła także, iż nie dysponuje żadnymi zasobami pieniężnymi ani przedmiotami wartościowymi. Posiada natomiast mieszkanie o powierzchni 68 m2 należące do zasobów komunalnych Miasta M. i osiąga dochód z tytułu emerytury w kwocie 1.098,52 zł W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie całkowitym lub częściowym. W pierwszej kolejności należy odnotować, iż w rubryce nr 4 nadesłanego formularza "PPF" skarżąca nie sprecyzowała, jaki jest zakres jej żądania albowiem nie zawarła w niej stosownych oznaczeń. Zważywszy zatem zakres wniosku wyrażonego uprzednio w skardze przyjęto, że jej intencją było ubieganie się tak o zwolnienie od kosztów sądowych jak również o ustanowienie adwokata. W tym miejscu należy odnotować, że skarga w niniejszej sprawie została wniesiona na decyzję administracyjną wydaną w przedmiocie usług opiekuńczych, a tym samym dotyczącą materii podlegającej uregulowaniom ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r., Nr 175, poz. 1362 ze zm.). Tymczasem z art. 239 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. wynika, że strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach dotyczących pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Wnioskująca korzysta więc ze zwolnienia od kosztów sądowych z mocy samego prawa, a w rezultacie jej wniosek w tym zakresie jest bezprzedmiotowy i jako taki nie podlega rozpoznaniu. Odnosząc się natomiast do wniosku Z.C.-G. o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika trzeba wskazać, iż zgodnie z zasadą sformułowaną w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 §3 cytowanej regulacji, mogącym obejmować ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dokonana w tym kontekście ocena stanu majątkowego i sytuacji życiowej wnioskodawczyni doprowadziła do konkluzji, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania. Z oświadczeń wyżej wymienionej wynika, że nie posiada ona żadnych zasobów finansowych ani łatwego do spieniężenia majątku, zaś uzyskiwany przez nią miesięczny dochód netto w kwocie 1.093,52 zł (vide: decyzja ustalająca wysokość emerytury - karta nr 8 akt niniejszej sprawy) nie pozwala na poczynienie w zasadzie jakichkolwiek oszczędności. Nie sposób bowiem tracić z pola widzenia, że wnioskująca jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, ponosi relatywnie wysokie koszty utrzymania i obciążają ją zaległości płatnicze (patrz: formularz wywiadu środowiskowego - karty nr 5-15 akt administracyjnych). Mając na uwadze zaprezentowany wyżej stan rzeczy uznano, iż strona wykazała w sposób dostatecznie przekonujący, że opłacenie adwokata z wyboru znacznie przekracza jej możliwości płatnicze. Dlatego postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 w związku z art. 246 §1 pkt 2 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło