IV SA/Gl 129/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi L.B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie zwrotu dofinansowania uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym - stwierdzenia niedopuszczalności odwołania w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata postanawia: 1. 1. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych; 2. odmówić ustanowienia adwokata. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi L.B. nadał do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym oznaczył, iż zakres jego żądania obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata. W uzasadnieniu wnioskodawca podniósł, że jest inwalidą całkowicie niezdolnym do pracy i utrzymuje się z renty w kwocie 691 zł. Równocześnie oświadczył, że gospodaruje samotnie, zamieszkuje w lokalu o powierzchni 38 m2 oraz, że nie posiada żadnych zasobów pieniężnych ani przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 Euro. Nadto dodał, że obciąża go zadłużenie wobec dwóch banków, na kwotę ogółem 4.900 zł. Następnie, to jest zarządzeniem z dnia 8 marca 2013 r., skarżącego wezwano o uprawdopodobnienie okoliczności, na które powołał się we wniosku. W tym zakresie zwrócono się do niego o: - udokumentowanie wydatków związanych z utrzymaniem się (czynsz, opłaty za energię elektryczną, dostawy gazu i wody, usługi telekomunikacyjne, zakup lekarstw itp); - nadesłanie dokumentu potwierdzającego wysokość uzyskiwanego świadczenia rentowego; - udokumentowanie istnienia zadłużenia względem banków. W wyznaczonym siedmiodniowym terminie, który upłynął z dniem 27 marca 2013 r. strona nie udzieliła na rzeczone wezwanie jakiejkolwiek odpowiedzi. W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie całkowitym lub częściowym. Odnosząc się do wniosku L.B. należy podnieść, iż w myśl zasady wynikającej z art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym (czyli, po myśli art. 245 §2 cytowanej ustawy, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei warunkiem przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (zgodnie z art. 245 §3 p.p.s.a. obejmującym tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie jednego z wymienionych w tym przepisie profesjonalnych pełnomocników) jest wykazanie niemożności poniesienia pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a.). W tym kontekście uznano, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie wniosku skarżącego aczkolwiek tylko w zakresie częściowym - obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Na podstawie dołączonego do akt administracyjnych orzeczenia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ustalono bowiem, że L.B. jest osobą niezdolną do pracy, zaliczoną do drugiej grupy inwalidów. Przyjęto zatem, iż sam ten fakt stanowi wystarczające uprawdopodobnienie, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów niniejszego postępowania bez uszczerbku w swoim koniecznym utrzymaniu. Uznano jednak, że brak jest przesłanek do objęcia wnioskodawcy pełnym zakresem prawa pomocy, to jest obejmującym także ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Należy bowiem podkreślić, że o ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza przesłanka zobiektywizowana, o czym świadczy użyte w przywołanym art. 246 §1 p.p.s.a. słowo "wykazanie", które nakłada na stronę nie tylko powinność uprawdopodobnienia ale więcej, formułuje obowiązek wskazania przez nią obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego (por. P. Dobosz, Procedury administracyjne, model sądownictwa administracyjnego a "prawo pomocy" [w:] praca zbiorowa pod red. J. Stelmasiaka, J. Niczyporuka, S. Fundowicza, Polski model sądownictwa administracyjnego, Oficyna Wydawnicza VERBA s. c., Lublin 2003, s. 120). Oznacza to, że inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których wnioskodawca zamierza wywieść skutki prawne leży po jego stronie, a tym samym rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie przezeń udowodnione (por.: J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 319). Tymczasem trzeba zaakcentować, że skarżący nie uprawdopodobnił swojego wniosku w zakresie objętym wezwaniem z dnia 8 marca 2013 r. Jak wynika z dołączonego do akt sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru, wspomniane wezwanie doręczone zostało L.B. w dniu 20 marca 2013 r. W wyznaczonym siedmiodniowym terminie, którego upływ nastąpił z dniem 27 marca 2013 r. wyżej wymieniony nie udzielił jakiejkolwiek odpowiedzi. Zdaniem rozpoznającego wniosek, brak dokumentów potwierdzających aktualną wysokość pobieranej przez skarżącego renty jak przy równoczesnym braku jakichkolwiek danych o obecnym rozmiarze ponoszonych przezeń kosztów utrzymania nie pozwala na dokonanie całkowicie miarodajnej oceny jego rzeczywistych możliwości płatniczych. W rezultacie stwierdzić przyjdzie, że okoliczności sprawy nie przemawiają za ustanowieniem dla skarżącego adwokata. Należy bowiem zaznaczyć, że przyznanie prawa pomocy jest możliwe tylko i wyłącznie w przypadku wyczerpującego przedstawienia informacji dotyczącej sytuacji materialnej wnioskodawcy. Obowiązkiem strony jest zatem wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek warunkujących zastosowanie tej instytucji. Tymczasem wnioskujący, odstępując od złożenia wymienionych wyżej - żądanych w wezwaniu z dnia 8 marca 2013 r. - dokumentów, nie potwierdził w żaden sposób oświadczenia o swoim stanie majątkowym, a tym samym nie wykazał, aby nie był w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów związanych z niniejszym postępowaniem. Dlatego też postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 246 §1 p.p.s.a. w związku z art. 258 §1 i §2 pkt 7 tej ustawy.