IV SA/Gl 1293/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Sędziowie Sędzia del. WSA Teresa Cisyk Asesor WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Wita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi T. P. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Z., na podstawie art. 104 § 1 i 2 k.p.a., art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 1998 r. Nr 90, poz. 575 ze zm.), nie stwierdził u T. P. choroby zawodowej - [...] powstały w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy, uznanych za [...] u ludzi-[...]- w pozycji [...]/[...] wykazu chorób zawodowych określonego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. nr 132, poz. 1115). W uzasadnieniu stwierdzono, że T. P. był zatrudniony w latach [...]-[...]w różnych zakładach pracy z tym, że w okresie zatrudnienia w latach [...]-[...]w Przedsiębiorstwie A w O. na stanowisku [...] pracował w narażeniu na [...]-czynnik szkodliwy, uznany za [...]. W przedsiębiorstwie tym wykonywał w [...] i w pomieszczeniach pomocniczych czynności związane z wdrażaniem nowych rozwiązań technologicznych i konstrukcyjnych w [...]. Dalej organ podał, że brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej potwierdzony został orzeczeniami Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. z dnia [...] r. oraz Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. z dnia [...] r. W orzeczeniach tych wykluczono, ze względu na obecny stan wiedzy oraz przyjęte kryteria orzeczniczo-lekarskie, związek przyczynowo skutkowy między narażeniem na [...], a [...]. Ponieważ jednostki orzecznicze I i II szczebla nie rozpoznały u T. P. zawodowej etiologii schorzenia nie było podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez stronę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy opisał dotychczasowy przebieg postępowania oraz wyjaśnił, że dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędnym jest orzeczenie przez placówkę służby zdrowia schorzenia zakwalifikowanego do odpowiedniej pozycji wykazu chorób zawodowych oraz wykazanie związku przyczynowego między środowiskiem pracy, a rozpoznaną chorobą. Podzielił następnie w całości ustalenia faktyczne dokonane przez organ I instancji dotyczące przebiegu pracy zawodowej T. P. i zajmowanych przez niego stanowisk. Przyznał, że ten w okresie zatrudnienia w latach [...]-[...]w Przedsiębiorstwie A, był narażony na [...], pracował więc we wskazanym okresie, w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej. Jednakże lekarze specjaliści dwóch kompetentnych placówek diagnostycznych I i II szczebla w konkluzjach swoich orzeczeń wykluczyli u T. P. zawodową etiologię [...]. W uzasadnieniu orzeczeń stwierdzono, że zgodnie z obecnym stanem wiedzy oraz przyjętymi kryteriami orzeczniczo-lekarskimi brak jest podstaw do przyjęcia związku przyczynowo-skutkowego między narażeniem na [...], a [...]. Organ uznał, że nie ma podstaw by te orzeczenia, wydane przez upoważnione jednostki organizacyjne służby zdrowia zgodnie z § 5 rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych, oparte na specjalistycznych badaniach lekarskich, kwestionować. Przesłanki te musiały, zdaniem organu, skutkować odmową stwierdzenia u T. P. choroby zawodowej wymienionej w poz. [...] wykazu chorób zawodowych. W wyniku skargi wniesionej przez T. P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, tenże Sąd wyrokiem z dnia 25 października 2005 r. w sprawie o sygn. akt. III SA/Gl 525/04 uchylił zaskarżoną decyzję. Uzasadniając swoje stanowisko wskazał, iż postępowanie dowodowe w sprawie wymaga uzupełnienia w zakresie wnikliwego, wszechstronnego wypowiedzenia się biegłych w kwestii związku przyczynowego pomiędzy rozpoznaną u skarżącego chorobą- [...], a świadczoną przez niego pracą w warunkach narażenia na [...]. W związku z powyższym Sąd zlecił organowi uzupełnienie materiału dowodowego celem precyzyjnego wskazania i wyjaśnienia, jakimi kryteriami kierowali się lekarze orzecznicy wykluczając zawodową etiologię rozpoznanego u T. P. schorzenia, jakie czynności, badania, konsultacje przeprowadzono celem wykazania bądź wykluczenia związku przyczynowego między schorzeniem, a narażeniem na [...], jakie czynniki mogły spowodować wystąpienie u skarżącego [...], jakie mogły być przyczyny tego zachorowania, jakie jest prawdopodobieństwo zachorowania na [...] w związku z narażeniem na [...]. Nadto wskazano, iż w razie konieczności wydanie orzeczenia powinno być poprzedzone przeprowadzeniem specjalistycznych badań, celowa zdaniem Sądu wydawała się także konsultacja z zakresu [...]. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] r. Nr [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, iż otrzymał uzupełniające orzeczenie lekarskie Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. z dnia [...] r. oraz opinię z dnia [...] r., w której wyjaśniono, iż z wiedzy o [...] działania [...] oraz danych epidemiologicznych wynika, że narządem krytycznym dla [...] są [...] i [...]. Zatem [...] typowe dla [...] rozwijają się w obrębie narządów układu [...].[...] nie należą do tych narządów, dlatego też nie znaleziono najmniejszych podstaw do przeprowadzenia u T. P. konsultacji [...] i ponownej weryfikacji orzeczeń z dnia [...] r. i [...] r.. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zarzucił obrazę przepisów art. 7 i 77 K.p.a. polegającą na zaniechaniu zebrania i rozpatrzenia dostępnego materiału dowodowego wbrew wiążącym organ wskazaniom Sądu zawartym w wyroku z dnia 25 października 2005 r. W uzasadnieniu wskazał, iż zaskarżona decyzja wydana została w oparciu o orzeczenie nie pełne i nie poprzedzone przeprowadzeniem stosownych konsultacji [...]. Zaniechano próby podjęcia jakichkolwiek działań zmierzających do ustalenia etiologii rozpoznanej choroby [...] celem wykazania lub wykluczenia związku przyczynowego miedzy tym schorzeniem, a świadczoną pracą w warunkach narażenia na [...]. W szczególności nie zasięgnięto opinii biegłego z zakresu [...]. Zaniechano ponadto odwołania się do danych statystycznych dotyczących częstotliwości rozpoznania tego rodzaju [...] u pacjentów mających uprzednio kontakt z [...]. W miejsce zaś tego rodzaju dowodów uznano za wystarczające, ogólne stwierdzenie o wykluczeniu związku przyczynowego schorzenia z kontaktem z ww. czynnikiem poprzestając na stwierdzeniu, że sama lokalizacja [...] przemawia za wykluczeniem takiego związku. Tymczasem zdaniem skarżącego dla prawidłowej oceny istnienia związku z przyczynowego niezbędnym jest zasięgnięcie opinii biegłych. Na koniec podano, iż między orzeczeniem uzupełniającym z dnia [...] r., a informacją z dnia [...] r. zachodzi oczywista sprzeczność. W pierwszym z opracowań stwierdzono bowiem, iż znany jest fakt prowadzenia badań dotyczących związku [...] z [...] przy czym wyniki badań nie dają podstaw do przyjęcia, że związek ten jest bezsporny. W treści zaś załączonej informacji wyrażono pogląd, że związek taki nie istnieje. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swojego stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz.1269) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu , nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji zgodnie ze wskazanymi normami, Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, iż zarzuty skargi nie są zasadne. Skarga nie zasługuje również na jej uwzględnienie z przyczyn, które Sąd obowiązany był wziąć pod uwagę działając z urzędu. Na wstępie wskazać należy, iż Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. ponownie rozpoznając sprawę wystarczająco uzupełnił materiał dowody w zakresie wskazanym przez Sąd w wyroku z dnia 25 października 2005 r. Sąd wskazał organowi na potrzebę wnikliwego, wszechstronnego wypowiedzenia się biegłych w kwestii związku przyczynowego pomiędzy [...], a świadczoną pracą w warunkach narażenia na [...]. W związku z powyższym polecił wyjaśnienie jakimi kryteriami kierowali się lekarze orzecznicy wykluczając zawodową etiologię rozpoznanego u T. P. schorzenia, jakie czynności przeprowadzono celem wykazania bądź wykluczenia związku przyczynowego między schorzeniem, a narażeniem na [...], jakie czynniki mogły spowodować wystąpienie u skarżącego [...], jakie mogły być przyczyny tego zachorowania, jakie jest prawdopodobieństwo zachorowania na [...] w związku z narażeniem na [...]. Nadto celowa zdaniem Sądu wydawała się także konsultacja z zakresu [...]. W ramach powyższego organ II instancji zwrócił się do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. o wydanie uzupełniającego orzeczenia lekarskiego uwzględniające wątpliwości i uwagi zawarte w treści uzasadnienia Sądu. W odpowiedzi na powyższe uzyskano uzupełniające orzeczenie lekarskie datowane na dzień [...] r., z treści którego wynika, iż wykluczono związek przyczynowy schorzenia z warunkami pracy gdyż [...] wykazuje działanie [...] w stosunku do układu [...]. Typowym [...] jest [...] udowodniono również związek narażenia na [...] z [...]. Nadto wskazano, iż do chwili obecnej nie został udowodniony związek [...] o innej [...] lokalizacji z narażeniem na [...]. W związku z powyższym faktem, nie znaleziono podstaw do przeprowadzenia w tym zakresie dodatkowych czynności badań czy konsultacji. Wyliczono też jakie czynniki mogły spowodować [...] tj. [...]. Z kolei kryterium, którymi kierowali się lekarze orzecznicy przy wykluczeniu powyższego związku to liczne badania dotyczące czynników zawodowych w tym [...] na rozwój [...] oraz dane epidemiologiczne. Podkreślono też, iż w orzecznictwie lekarskim dotyczącym chorób zawodowych konieczne jest przynajmniej przeważające prawdopodobieństwo udziału danego czynnika w etiologii analizowanej choroby. W przypadku T. P. nie można przyjąć z przeważającym prawdopodobieństwem zawodowej etiologii rozpoznanego u niego [...]. W dalszej kolejności organ ponownie wystąpił do IMP i ZŚ z prośbą o rozważenie możliwości uzupełnienia orzeczenia o konsultację [...] w świetle przedstawionego przez skarżącego zaświadczenia specjalisty [...], w którym stwierdzono, iż rozwój [...] u T. P. może pozostawać w związku z jego pracą w warunkach narażenia na [...]. W odpowiedzi na powyższe wskazano, iż zaświadczenie specjalisty [...] nie zawiera żadnego merytorycznego uzasadnienia zawartego w nim stwierdzenia. Stwierdzenie takie oparte jest jedynie na powszechnie znanym fakcie, że [...] należy do czynników o działaniu [...], co jest niewystarczające. Dlatego też nie znaleziono podstaw do przeprowadzenia konsultacji [...]. Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji i podanych w niej motywów Sąd stwierdził, że odpowiada ona prawu. Organy administracyjne przeprowadziły wszystkie dowody niezbędne dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, jak również rozważyły w całości zebrany w sprawie materiał dowodowy. W tym też zakresie zarzuty skarżącego nie zasługują na uwzględnienie. Przechodząc dalej wskazać należy, iż stosownie do § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawie podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115), zwanego dalej rozporządzeniem w sprawie chorób zawodowych, chorobą zawodową jest choroba ujęta w wykazie stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Jak więc wynika z powyższego, aby stwierdzić wystąpienie choroby zawodowej muszą być spełnione łącznie dwie przesłanki choroba jest ujęta w wykazie chorób zawodowych, choroba ta została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Właściwymi do orzekania o rozpoznaniu choroby zawodowej lub o braku podstaw do jej rozpoznania są wyłącznie jednostki orzecznicze wymienione w § 5 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. W wykazie chorób zawodowych pod pozycją [...] wymieniono [...] powstałe w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy uznanych za [...]. W rozpoznawanej sprawie jednostki orzecznicze pierwszego i drugiego stopnia w wydanych orzeczeniach w tym w orzeczeniu uzupełniającym stwierdziły brak podstaw do rozpoznania u T. P. choroby zawodowej wymienionej pod wyżej wskazaną pozycją. Obie jednostki orzecznicze zgodnie orzekły, że rozpoznany u skarżącego [...] nie powstał w następstwie czynników występujących w środowisku pracy. Na tej podstawie organ inspekcji sanitarnej pierwszej instancji wydał decyzję o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej, a organ drugiej instancji utrzymał ją w mocy. Podkreślić przy tym należy, że warunkiem koniecznym stwierdzenia choroby zawodowej jest jej uprzednie rozpoznanie przez właściwe medyczne jednostki orzecznicze. W niniejszej sprawie lekarze orzecznicy na podstawie badań skarżącego nie rozpoznali schorzenia zawodowego. Orzeczenie lekarskie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej jest z kolei wiążące dla organów inspekcji sanitarnej, na co zwracał uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 24 maja 2001 r. (sygn. akt I SA 1801/00, nie publ.) oraz z dnia 05 listopada 1998 r. (sygn. akt I SA 1200/98, nie publ.). Organ administracji nie może bowiem sprzecznie z tą opinią dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych. Nie sposób nadto podzielić twierdzenia skarżącego, iż między orzeczeniem uzupełniającym z dnia [...] r., a informacją z dnia [...] r. zachodzi oczywista sprzeczność, albowiem konkluzja zawarta w obu wspomnianych pismach jest jednoznaczna (choć wyrażona innymi słowami). Mianowicie każdorazowo jednostka diagnostyczna przyjęła – jak to wymaga przepis § 2 ust. 1 omawianego rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych - iż w przedmiotowym przypadku bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem należało uznać, że choroba skarżącego nie została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.