IV SA/Gl 1299/06
WyrokWSA w Gliwicach2007-06-22
Skład orzekający: Stanisław Nitecki, Beata Kalaga-Gajewska, Elżbieta Kaznowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy schorzenie narządu [...] u pracownicy, która przez wiele lat pracowała w warunkach narażenia na szkodliwe czynniki, może zostać uznane za chorobę zawodową, jeśli nie zostało ono jednoznacznie rozpoznane jako takie przez uprawnione placówki medyczne i nie odpowiada kryteriom określonym w wykazie chorób zawodowych?Ratio decidendi
Choroba zawodowa może zostać stwierdzona jedynie wówczas, gdy spełnione są kumulatywnie trzy przesłanki: rozpoznanie choroby wymienionej w załączniku do rozporządzenia, wykazanie związku przyczynowego między warunkami pracy a schorzeniem oraz udokumentowanie objawów chorobowych. Kluczowe jest rozpoznanie schorzenia jako choroby zawodowej przez uprawnioną placówkę diagnostyczną. Brak takiego rozpoznania, nawet przy pracy w warunkach szkodliwych i występowaniu objawów, uniemożliwia stwierdzenie choroby zawodowej.Stan faktyczny
Skarżąca E. N. domagała się stwierdzenia u niej choroby zawodowej narządu [...], twierdząc, że jej schorzenie jest wynikiem wieloletniego narażenia na czynniki szkodliwe w pracy. Organy sanitarne obu instancji, opierając się na orzeczeniach lekarskich kilku placówek medycznych, nie stwierdziły choroby zawodowej, wskazując, że rozpoznane u skarżącej zmiany nie odpowiadają kryteriom choroby zawodowej określonym w rozporządzeniu. Skarżąca kwestionowała te ustalenia, podnosząc, że jej lekarze prowadzący potwierdzają zawodową etiologię choroby i że pozbawiono ją prawa do rzetelnego badania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.) Protokolant sekr. sąd. Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi E. N. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę
Decyzją z dnia [...] r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. nie stwierdził u E. N. choroby zawodowej w postaci choroby narządu [...] - wymienionej w poz. [...] wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. Nr 132, poz.1115). W uzasadnieniu stwierdzając, że strona pracowała od [...] r. do [...] r. w warunkach narażenia na czynnik szkodliwy, powołał się na wyniki badań przeprowadzonych przez specjalistyczne jednostki medyczne - Poradnię Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. oraz Przychodnię Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., które nie stwierdziły u strony choroby zawodowej. Obie placówki wykluczyły w swych orzeczeniach istnienie u E. N. choroby zawodowej narządu [...], gdyż stwierdzone u badanej schorzenie nie odpowiada kryteriom wskazanym w przywołanym załączniku. Dlatego, mimo długoletniego zatrudnienia w kolejnych [...], w narażeniu na działanie czynnika szkodliwego, czyli [...], w ocenie organu choroby takiej stwierdzić nie można.
W odwołaniu E. N. podkreśliła, że nie zgadza się z otrzymanym rozstrzygnięciem kwestionującym istnienie u niej choroby zawodowej. Wskazała, że stan jej narządu [...] z uwagi na wieloletnie narażenie na [...] podczas zatrudnienia w [...] nie budzi wątpliwości co do zasadności stwierdzenia u niej zawodowej etiologii tej choroby. Dodała, że takie stanowisko prezentują także leczący ją lekarze z Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego w S..
Zaskarżoną decyzją, wydaną na podstawie art.138 ( 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję pierwszej instancji. Organ drugiej instancji doszedł do przekonania, że w świetle przedłożonych w sprawie orzeczeń lekarskich kompetentnych placówek lekarskich oraz dodatkowej opinii, dołączonej w trakcie postępowania odwoławczego, które wykluczają chorobę zawodową u zainteresowanej, kwestionowana przez odwołującą się decyzja jest zasadna. Powołał się przy tym na wyniki badań przeprowadzonych w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, które jednoznacznie stwierdzają, iż stan narządu [...] u E. N. nie odpowiada opisowi choroby zawodowej zawartemu w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r.. Rozpoznane bowiem u niej zmiany [...] i [...] mają charakter przewlekłego [...] i nie wyczerpują natomiast znamion chorób wymienionych w pozycji [...] wykazu chorób zawodowych. Inspektor Sanitarny wskazał nadto, że wymogiem stwierdzenia choroby zawodowej jest nie tylko praca w warunkach działania czynników szkodliwych, jak w przypadku zainteresowanej, która w latach od [...] do [...] zatrudniona była w [...], nadmiernie [...], ale też wykazanie związku przyczynowego pomiędzy warunkami pracy a schorzeniem a przede wszystkim rozpoznanie tegoż schorzenia jako choroby zawodowej (wymienionej w cytowanym powyżej rozporządzeniu) przez upoważnione placówki diagnostyczne. Brak któregokolwiek z tych elementów wyklucza wydanie decyzji stwierdzającej chorobę zawodową. Z tej przyczyny - wobec braku rozpoznania choroby zawodowej przez lekarzy orzeczników- w niniejszej sprawie nie było podstaw do uznania u skarżącej choroby zawodowej a tym samym zakwestionowania decyzji objętej odwołaniem.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach E. N., zarzucając wydanie decyzji zarówno pierwszej jak i drugiej instancji z uchybieniem przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. oraz naruszenie art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia ewentualnie o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu swej skargi wyjaśniła, że kompetentne komisje lekarskie bezzasadnie nie stwierdziły u niej schorzeń wymienionych w wykazie chorób zawodowych. Dodała, że w trakcie prowadzonego postępowania pozbawiona została prawa do rzetelnego i bezstronnego badania, a orzekające w sprawie jednostki medyczne nie uwzględniły, wydając swoje opinie medyczne, dołączonej przez nią dokumentacji jej leczenia w Specjalistycznym Szpitalu Wojewódzkim nr [...] w S.. W jej ocenie naruszone zostały w ten sposób zapisy § 6 wymienionego powyżej rozporządzenia. Podnosząc fakt swojej długoletniej pracy w [...] ([...] i [...]), gdzie jako [...] narażona była na [...], dodała, że rozpoczynając pracę zawodową nie miała żadnych problemów związanych z [...]. Dopiero po latach pracy w [...] zaczęły się problemy [...], do tego stopnia, że od [...] r. jest po stałą opieką specjalisty [...] w wymienionym powyżej Szpitalu w S.. Wskazując na napady [...], stwierdziła, że są one wynikiem [...] w pracy. Dlatego też trudno jej zrozumieć, dlaczego leczący ją lekarze specjaliści- [...] i [...] potwierdzają możliwość połączenia jej dolegliwości z oznakami choroby zawodowej, podczas, gdy lekarze orzecznicy taką możliwość wykluczają.
W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. W odniesieniu do zarzutu nie uwzględnienia dodatkowej dokumentacji przedłożonej przez skarżącą organ wyjaśnił, że przedłożona przez nią dokumentacja została przesłana do lekarzy Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego, którzy po zapoznaniu się z nią i po dodatkowym badaniu samej zainteresowanej, ponownie nie rozpoznali u skarżącej choroby zawodowej.
Na rozprawie w dniu 22 czerwca 2007 r. skarżąca E. N. podtrzymując stanowisko zaprezentowane w skardze dodała, że w ostatnim czasie prowadzący lekarz stwierdził pojawienie się u niej [...]. Podniosła nadto, że rozstrzygnięcie w organie podejmowane było na podstawie zgromadzonych akt bez udziału komisji, była jednak badana przez lekarzy- specjalistów Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S..
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując niniejszą sprawę, zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z brzmieniem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) - sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem decyzji, postanowień, czynności i innych aktów administracyjnych. Zatem kontrolują czy organy administracyjne wydające zaskarżone akty nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego mającego bądź mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy czy stanowiącego podstawę wznowienia postępowania, albo wreszcie naruszenia prawa powodującego ich nieważność, albowiem jedynie wówczas jest możliwe uchylenie kwestionowanej decyzji bądź stwierdzenie jej nieważności (zob. art.145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.)). Przy czym, po myśli art.134 tej ustawy, sądy te nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, czyli kontroli legalności dokonują także z urzędu.
Przeprowadzona w niniejszej sprawie kontrola zaskarżonej decyzji w aspekcie zarzutów podniesionych w skardze oraz wziętych pod rozwagę przez Sąd z urzędu w zakreślonych powyżej ramach wykazała, iż odpowiada ona prawu, nie narusza bowiem ani przepisów materialnoprawnych ani przepisów procedury.
Decyzja ta zapadła na skutek wyczerpującego wyjaśnienia sprawy, na podstawie zgromadzonych i potrzebnych do jej rozstrzygnięcia dowodów, właściwej ich oceny oraz prawidłowych rozważań faktycznych i prawnych. Została też prawidłowo uzasadniona. Jest zatem zgodna z przepisami postępowania (art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego).
Przyjęte rozstrzygnięcie również nie uchybia przepisom prawa materialnego. W rozpatrywanej sprawie mają zastosowanie przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. Nr 132, poz. 1115 ). W oparciu o wskazany akt chorobę zawodową można stwierdzić wówczas gdy spełnione zostaną kumulatywnie trzy przesłanki pozytywne, a mianowicie u osoby ubiegającej się rozpoznana zostanie choroba wymieniona w załączniku do wskazanego rozporządzenia, jej etiologia związana będzie z zatrudnieniem oraz wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych nastąpi w okresie wskazanym w rozporządzeniu.
Rozstrzygnięcie w przedmiocie stwierdzenia lub braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje właściwy inspektor sanitarny na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniach lekarskich oraz oceny narażenia zawodowego pracownika. Zatem warunkiem do wydania decyzji w przedmiocie choroby zawodowej jest jej rozpoznanie przez jednostki diagnostyczne, o których mowa w § 7 ust. 1 do 3 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Takimi jednostkami były Poradnia Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. oraz Przychodnia Chorób Zawodowych Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S..
Stosownie do postanowień wymienianego powyżej rozporządzenia, chorobę wymienioną w pozycji [...] załącznika- czyli chorobą zawodową narządu [...] stwierdza się w przypadku rozpoznania zmian patalogicznych w postaci: [...].
Jak słusznie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, dla stwierdzenia choroby zawodowej konieczne jest łączne wystąpienie czynników w postaci pracy w warunkach szkodliwych, a więc w narażeniu na [...], rozpoznanie schorzenia jako choroby zawodowej przez upoważnioną placówkę lekarską oraz istnienie związku przyczynowego pomiędzy pracą w takich warunkach a chorobą. Z materiału sprawy wynika, iż badające skarżącą zespoły lekarzy nie rozpoznały u niej choroby zawodowej. Rozpoznane u skarżącej uszkodzenie narządu [...] nie nosi, w ocenie wymienionych jednostek diagnostycznych, znamion takiej choroby. Jest tak dlatego, że nie wykryto u E. N. schorzeń wymienionych w rozporządzeniu, które są postaciami przewlekłej choroby narządu [...] pozwalającej na uznanie schorzenia tego narządu za chorobę zawodową. Orzeczenia lekarskie właściwych, uprawnionych do tego medycznych jednostek diagnostycznych - tj. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy Poradni Chorób Zawodowych w S. (z dnia [...] r.) oraz Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. (z dnia [...] r.) nie stwierdziły u skarżącej występowania choroby zawodowej narządu [...]. Jednocześnie obie placówki rozpoznały u skarżącej jedynie zmiany [...] nie przedstawiające cech klinicznych typowych dla patologii zawodowej, związanych z [...]. Rozpoznane zmiany nie figurują bowiem w obowiązującym wykazie chorób zawodowych, w związku z czym brak jest podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu [...].
.Orzeczenia te poprzedzone były wnikliwymi badaniami lekarzy specjalistów - [...]-[...] i [...] przy zastosowania nowoczesnych metod badawczych. Badań tych nie kwestionuje skarżąca. Przedłożone przez skarżącą badania przeprowadzane w Wojewódzkim Szpitalu nr [...] w S., inspektor sanitarny przesłał do lekarzy Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S.. Stały się one podstawą ponownego badania i dokładnej analizy aktualnego stanu zdrowia skarżącej. Z dodatkowego orzeczenia lekarzy Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. z dnia [...] r. wynika, że po ponownym badaniu i analizie przedłożonej dokumentacji z Przychodni [...] w S. oraz Poradni [...] Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego nr [...] w S., u skarżącej stwierdzono przewlekły [...]. Nie stwierdzono natomiast zmian w obrębie narządu [...], upoważniających do rozpoznania choroby zawodowej. Natomiast zgłoszony podczas rozprawy faktu stwierdzenia przez leczącego ją miejscowego lekarza [...][...], ujawniony został już po wydaniu decyzji będących przedmiotem niniejszej kontroli i nie mogą wpłynąć na ich ocenę.
Trafnie zatem, na podstawie tak zgromadzonego materiału dowodowego, organ odwoławczy uznał, iż nie ma w przypadku skarżącej możliwości stwierdzenia choroby zawodowej. Wypada bowiem podkreślić, że jako choroba zawodowa może być rozpoznana jedynie taka choroba, która objęta jest wykazem chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do wymienianego powyżej rozporządzenia. Dlatego też sugestie skarżącej czy nawet sugestie lekarzy, pod opieką których skarżąca pozostaje w stałym leczeniu i rehabilitacji, nie mogą być miarodajne dla organów inspekcji sanitarnej właściwych do wydania decyzji stwierdzającej istnienie określonej choroby zawodowej bądź brak podstaw do jej stwierdzenia.
Mając na uwadze przepisy przedmiotowego rozporządzenia, określającego w zakresie stwierdzania chorób zawodowych obowiązywanie precyzyjnie określonej procedury postępowania, jednoznaczne i rygorystyczne określając kolejne etapy postępowania, należy podkreślić, że w tym zakresie nie można nic zarzucić ocenianemu postępowaniu.
Konkludując, brak przesłanki w postaci rozpoznania choroby przez upoważnioną placówkę lekarską uniemożliwia stwierdzenie choroby zawodowej. Dla wyniku sprawy nie ma już więc znaczenia okoliczność, że skarżąca wiele lat pracowała w warunkach narażenia na działanie czynnika szkodliwego, co zapewne jest przyczyną jej schorzenia narządu [...], które jednak nie nosi cech choroby zawodowej.
Na marginesie należy dodać, iż skład orzekający badając legalność zaskarżonej decyzji kontrolował ją uwzględniając moment jej wydania, nie mógł więc uwzględnić informacji skarżącej o stwierdzeniu u niej, już po wydaniu zaskarżonej decyzji, [...]. Fakt ten może być jednak podstawą do wszczęcia nowego postępowania w sprawie rozpoznania choroby zawodowej, uwzględniając przy tym wskazania i zasady określone w cytowanym wielokrotnie rozporządzeniu.
Skoro więc zaskarżonej decyzji nielegalności zarzucić nie sposób, skargę należało oddalić na mocy art.151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło