IV SA/Gl 130/04

WyrokWSA w Gliwicach2005-10-04

Skład orzekający: Sędzia NSA Szczepan Prax, Sędzia NSA Tadeusz Michalik, Asesor WSA Beata Kalaga-Gajewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ pomocy społecznej prawidłowo ustalił datę przyznania renty socjalnej, ograniczając ją do miesiąca, w którym został złożony wniosek, mimo że strona powoływała się na trudną sytuację zdrowotną i brak informacji o konieczności złożenia wniosku w określonym terminie?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy pomocy społecznej nie wyjaśniły w sposób należyty i rzetelny stanu faktycznego sprawy, w szczególności kwestii terminu złożenia wniosku o rentę socjalną. Naruszenie przepisów postępowania, takich jak art. 7, 10, 77 § 1 i 80 KPA, mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Stan faktyczny
Skarżąca A. S. domagała się przyznania renty socjalnej za okres od [...] do [...] r., wskazując na wcześniejsze pobieranie świadczenia, nowe orzeczenie o niepełnosprawności oraz pogorszenie stanu zdrowia uniemożliwiające terminowe złożenie wniosku. Decyzją organu I instancji przyznano rentę socjalną od miesiąca złożenia wniosku, a decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymano ją w mocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, podnosząc trudną sytuację zdrowotną i materialną.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędzia NSA Tadeusz Michalik Asesor WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.) Protokolant st. sekret. sąd. Alicja Sadowska po rozpoznaniu w dniu 4 października 2005 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie renty socjalnej uchyla zaskarżoną decyzję. Pismem z dnia [...]r. A. S. domagała się przyznania renty socjalnej od dnia [...]r. W uzasadnieniu wskazała, iż już wcześniej w okresie od [...]r. do dnia [...]r. pobierała rentę socjalną, a obecnie posiada nowe orzeczenie o niepełnosprawności począwszy od dnia [...]r. Akcentowała, iż z uwagi na pogorszenie stanu zdrowia przebywała w szpitalu i nie była informowana o konieczności złożenia specjalnego odrębnego wniosku o przyznanie renty socjalnej. Decyzją z [...]r. Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej w C., na podstawie art. 43 i art. 27 a ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity Dz. U. z 1998 r., nr 64, poz. 414 z 1998 r. z późn. zm.), po rozpoznaniu wniosku A. S. przyznał jej rentę socjalną od dnia [...] do [...] r. w wysokości [...] zł. W odwołaniu strona wyjaśniła, iż wnioskowała o przyznanie renty socjalnej za wcześniejszy okres tj. od dnia [...] do dnia [...]r. Wskazała, iż w piśmie Ośrodka Pomocy Społecznej w C. z dnia [...]r. została poinformowana, iż wobec złożenia wniosku o kontynuację renty socjalnej dopiero w dniu [...] r. otrzyma ją tylko za miesiąc [...]r. Zdaniem strony takie rozstrzygnięcie sprawy jest dla niej krzywdzące, bowiem zarówno strona, jak i jej ojciec byli razem w Ośrodku Pomocy Społecznej w C., jednak nie przypominają sobie, aby informowano ich o konieczności złożenia wniosku o przyznanie renty socjalnej już w miesiącu [...]r. Nadto informację o potrzebie złożenia takiego wniosku otrzymali dopiero w miesiącu [...] r., pomimo, iż ojciec strony już wcześniej kilkakrotnie odwiedzał ten Ośrodek. Nadmieniła także, iż w tym okresie była chora i przebywała w szpitalu, a więc nie miała żadnych możliwości uzyskania takiej informacji. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławczego w K. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu odwołania strony utrzymało w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. W uzasadnieniu stwierdziło, że strona została zaliczona do znacznego stopnia niepełnosprawności oraz spełnia warunki określone w art. 27a ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, dlatego przysługuje jej renta socjalna, ale tylko począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek o jej przyznanie. Nadto wskazało, iż z braku potwierdzenia odbioru decyzji pierwszoinstancyjnej odwołanie strony uznane zostało za wniesione w terminie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca przedstawiła swoją trudną sytuację materialną i zdrowotną oraz wniosła o przyznanie renty socjalnej za okres od dnia [...] do dnia [...]r. Powołała się na swój pobyt szpitalu w G. i R., a w związku z tym opóźnienie w otrzymaniu orzeczenia o niepełnosprawności, co jej zdaniem uzasadnia niemożliwość osobistego podjęcia działań w celu uzyskania renty socjalnej za wnioskowany okres. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. W uzasadnieniu przywołał ponadto okoliczności i argumenty przytoczone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdzając, że nie znajduje podstaw do jej zmiany. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga w przedmiotowej sprawie zasługuje na uwzględnienie. Przystępując do oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji w pierwszej kolejności wyjaśnić trzeba, iż sąd administracyjny powołany jest do kontroli zgodności z prawem poddanych jego właściwości decyzji, postanowień, czynności i innych aktów prawnych. Zatem bada czy podczas ich wydania nie doszło do naruszenia prawa materialnego lub procesowego i to w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz.1270 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie: ustawą p.p.s.a.) sądy nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w nich podstawą prawną, ale zobowiązane są badać legalność zaskarżonych aktów także z urzędu, w zakresie zarzutów nie podniesionych w skardze. Natomiast na mocy art. 135 ustawy p.p.s.a. mogą stosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Oznacza to, że sąd administracyjny w ramach swojej właściwości nie jest uprawniony do przyznania skarżącej renty socjalnej. Z materiału dowodowego sprawy wynika, że skarżąca orzeczeniem Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w C. z dnia [...] r. Nr [...] zaliczona została z tym dniem do znacznego stopnia niepełnosprawności, przy czym jej niepełnosprawność datuje się od dnia [...]r. oraz już wcześniej pobierała rentę socjalną. Tym samym spełniła przesłanki materialnoprawne przyznania tej formy pomocy społecznej określone w treści art. 27a ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r. nr 64, poz. 414 z późn. zm.), bowiem niepełnosprawność występująca u skarżącej ma charakter stały i "ciągły", a inwalidztwo istnieje sprzed [...] roku jej życia. Orzeczenie to stało się podstawą do wydania decyzji pierwszoinstancyjnej z dnia [...]r., na podstawie której przyznano skarżącej rentę socjalną na okres od [...] do [...]r. oraz uznano, iż renta socjalna przysługuje skarżącej od miesiąca, w którym został złożony wniosek, a nie od daty ustalenia inwalidztwa (art. 43 ust. 6 ustawy o pomocy społecznej). W zaistniałej sytuacji nie bez znaczenia pozostaje fakt, iż już we wniosku z dnia [...]r. skarżąca domagała się przyznania renty socjalnej od dnia [...] r. oraz akcentowała, iż z uwagi na pogorszenie stanu zdrowia przebywała w szpitalu i nie była informowana o konieczności złożenia specjalnego odrębnego wniosku o przyznanie renty socjalnej. Istotnym w sprawie jest, iż pracownik socjalny organu pomocy społecznej w dniu [...]r. sporządził notatkę służbową, w której stwierdził, iż w dniu [...]r. skarżąca wraz z ojcem była w Ośrodku Pomocy Społecznej w C. Wówczas to miała być poinformowana przez tego samego pracownika o konieczność złożenia w miesiącu [...] r. wniosku o kontynuację renty socjalnej. Notatka ta została podpisana tylko przez osobę ją sporządzającą. Jednocześnie w aktach administracyjnych znajduje się oświadczenie skarżącej z tego samego dnia tj. z dnia [...] r. podpisane przez skarżącą dotyczące zmiany jej miejsca zamieszkania, co także wskazuje, iż skarżąca była zainteresowana przyznaniem przysługującego jej świadczenia z pomocy społecznej i w miarę swoich możliwości współpracowała z organami pomocy społecznej. Tym samym nie jest wiadomym, czy już w dacie [...] r. skarżąca nie wyrażała woli co do kontynuacji pobierania renty socjalnej, skoro znajdujące się w notatce służbowej zapisy pracownika socjalnego nie budzą wątpliwości co do zasadności jej prośby. Powołane okoliczności rozpoznawanej sprawy wskazują, iż ma ona złożony charakter i nie wyjaśniono w dostateczny sposób spornej kwestii terminu złożenia przez skarżącą wniosku o kontynuację wypłaty renty socjalnej. Organy pomocy społecznej nie uzupełniły w tym zakresie materiału dowodowego zebranego w sprawie i nie dokonały jego oceny w sposób nie budzący wątpliwości. Uznały bowiem, iż skarżąca uchybiła terminowi do złożenia wniosku o wypłatę renty socjalnej za miesiąc [...] r. bez uwzględnienia okoliczności opisanych przez skarżącą we wszystkich pismach kierowanych do tych organów. Dokonana w tym zakresie przez organy pomocy społecznej ocena stanu faktycznego sprawy jest zbyt jednostronna. Z akt administracyjnych sprawy wynika bezspornie, iż skarżąca znajduje się w trudnej sytuacji życiowej, której nie jest w stanie sama przezwyciężyć. Świadczą o tym nie tylko jej pisma i wyjaśnienia, ale również ustalenia dokonane przez organy pomocy społecznej. Zatem udzielenie jej wszechstronnej pomocy w zakresie umożliwienia jej bytowania w warunkach odpowiadających godności człowieka jest powinnością organów pomocy społecznej. W ocenie Sądu to na organy pomocy społecznej nałożono obowiązek należytego wyjaśnienia okoliczności faktycznych dotyczących sytuacji strony ubiegającej się o pomoc. Tymczasem tak się nie stało, a wręcz wnioski organu są sprzeczne z dowodami. Pełnemu wyjaśnieniu sprawy pomogłoby skorzystanie przez te organy z możliwości przesłuchania skarżącej bądź osób jej bliskich (ojca, babci), co umożliwiłoby wszechstronne jej wyjaśnienie w spornej kwestii, bowiem uchybienie to miało istotny wpływ na jej ostateczne rozstrzygnięcie. Nadto zarzuty i wnioski skarżącej, podnoszone w skardze (a także w odwołaniu), co do stanu jej zdrowia zasługują na uwzględnienie, gdyż nie zostały obalone w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Zaskarżona decyzja została zatem wydana z naruszeniem art. 7, art. 10, art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, bowiem nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności mających znaczenie w sprawie mogło mieć istotny wpływ na jej ostateczny wynik. Z tych też przyczyn skarga skarżącej zasługiwała na uwzględnienie. W toku ponownego rozpatrzenia sprawy organ odwoławczy ustali prawidłowo i rzetelnie stan faktyczny sprawy, dokona oceny całokształtu zebranego w sprawie i uzupełnionego materiału dowodowego oraz poczyni stosowne rozważania faktyczne i prawne w oparciu o powołane wyżej wskazania. Z wyżej przytoczonych względów, należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego skargę należy uznać za zasadną, a Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 135 ustawy p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Powołane przepisy

art. 43art. 27art. 138 § 1 pkt 1art. 27a ust. 1 ustawyart. 134 § 1 ustawyart. 135 ustawyart. 27a ustawyart. 43 ust. 6 ustawyart. 7art. 10art. 77 § 1art. 80

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło