IV SA/Gl 1300/11
WyrokWSA w Gliwicach2012-10-04
Skład orzekający: Teresa Kurcyusz – Furmanik, Beata Kalaga – Gajewska, Edyta Żarkiewicz – Kunicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba samotnie wychowująca dzieci, które nie ukończyły 15 roku życia, ma prawo do zasiłku dla bezrobotnych przez okres 12 miesięcy, czy też przez okres 6 miesięcy, jeśli nie spełnia pozostałych przesłanek określonych w art. 73 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że prawo do zasiłku dla bezrobotnych przez okres 12 miesięcy, zgodnie z art. 73 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, przysługuje jedynie w sytuacji, gdy bezrobotny ma na utrzymaniu co najmniej jedno dziecko w wieku do 15 lat ORAZ jego małżonek jest również bezrobotny i utracił prawo do zasiłku z powodu upływu okresu jego pobierania. Osoba samotnie wychowująca dzieci, nieposiadająca małżonka spełniającego te kryteria, podlega ogólnej zasadzie 6-miesięcznego okresu pobierania zasiłku, określonej w art. 73 ust. 1 pkt 1 tej ustawy. Sąd podkreślił, że organy administracji są związane przepisami ustawy i nie mogą stosować innych kryteriów niż te w niej zawarte, a zarzuty dyskryminacji są kryteriami pozaprawnymi, których sąd nie może brać pod uwagę.Stan faktyczny
Skarżąca K.S. utraciła prawo do zasiłku dla bezrobotnych po 6 miesiącach pobierania, mimo że samotnie wychowuje dwoje dzieci poniżej 15 roku życia. Organ pierwszej instancji i Wojewoda utrzymali w mocy decyzję, wskazując, że skarżąca nie spełnia przesłanek do przedłużonego okresu pobierania zasiłku (12 miesięcy) określonych w ustawie o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, które wymagają posiadania bezrobotnego małżonka spełniającego określone kryteria. Skarżąca zarzuciła dyskryminację i naruszenie zasady równości wobec prawa, powołując się na art. 32 Konstytucji RP.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz – Furmanik Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga – Gajewska (spr.) Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz – Kunicka Protokolant Paulina Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2012 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] Kierownik Działu Ewidencji i Świadczeń Powiatowego Urzędu Pracy w T., działając z upoważnienia Prezydenta Miasta T. orzekł, iż K.S. utraciła prawo do zasiłku dla bezrobotnych od dnia [...] z powodu upływu maksymalnego okresu uprawniającego do jego pobierania. W podstawie materialnoprawnej decyzji wskazano art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem K.S. wniosła odwołanie, w którym stwierdziła, iż zgodnie z regulacją zawartą w art. 32 Konstytucji RP wszyscy są równi wobec prawa, zatem tym bezrobotnym, którzy mają na utrzymaniu dzieci do 15 roku życia, przysługuje prawo do zasiłku dla bezrobotnych przez okres 1 roku. Nadmieniła, iż jest matką samotnie wychowującą dwoje dzieci w wieku do 15 lat, dlatego powinna być chroniona przez państwo.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...], Nr [...], powołując się na treść art. 73 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Uzasadniając swoje stanowisko wskazał, iż zgodnie z treścią art. 73 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy okres pobierania zasiłku wynoszący 12 miesięcy odnosi się do tych bezrobotnych, którzy mają na utrzymaniu co najmniej jedno dziecko w wieku do 15 lat, a małżonek bezrobotnego jest także bezrobotny i utracił prawo do zasiłku z powodu upływu okresu jego pobierania po dniu nabycia prawa do zasiłku przez tego bezrobotnego. Odwołująca jako osoba samotnie wychowująca dzieci nie spełnia zawartych w cytowanym przepisie kryteriów, dlatego sprecyzowane w odwołaniu zarzuty nie zasługują na uwzględnienie. Co więcej stopa bezrobocia na obszarze powiatu [...], gdzie mieszka odwołująca na dzień nabycia przez nią prawa do zasiłku była niższa niż w kraju, w związku z czym okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych zamieszkałych na tym obszarze wynosi 6 miesięcy.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach K.S. powtórzyła zarzuty zawarte odwołaniu, bowiem sam fakt, iż jest osobą samotnie wychowującą dzieci powinien decydować o przyznaniu jej prawa do zasiłku dla bezrobotnych przez okres jednego roku, zgodnie z regulację zawartą w art. 73 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Odmienne potraktowanie skarżącej świadczy, jej zdaniem, o dyskryminacji osób samotnie wychowujących dzieci nie będących w związku małżeńskim, co narusza zasadę równości obywateli wobec prawa, wyrażoną w art. 32 Konstytucji RP.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 r. poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach doszedł do przekonania, iż zarzuty skargi nie są zasadne, jak również nie zasługuje ona na uwzględnienie z przyczyn, które Sąd obowiązany był wziąć pod uwagę działając z urzędu.
W pierwszej kolejności przyjdzie zauważyć, iż wyczerpująca regulacja praw i obowiązków osób bezrobotnych, w tym okresów, na jakie można przyznać zasiłek dla bezrobotnych, znajduje się w ustawie o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Zgodnie z treścią art. 73 ust. 1 pkt 1 tej ustawy okres pobierania zasiłku wynosi 6 miesięcy - dla bezrobotnych zamieszkałych w okresie pobierania zasiłku na obszarze powiatu, jeżeli stopa bezrobocia na tym obszarze w dniu 30 czerwca roku poprzedzającego dzień nabycia prawa do zasiłku nie przekraczała 150 % przeciętnej stopy bezrobocia w kraju, a wedle jego pkt 2 - 12 miesięcy dla bezrobotnych: a) zamieszkałych w okresie pobierania zasiłku na obszarze powiatu, jeżeli stopa bezrobocia na tym obszarze w dniu 30 czerwca roku poprzedzającego dzień nabycia prawa do zasiłku przekraczała 150 % przeciętnej stopy bezrobocia w kraju lub b) powyżej 50 roku życia oraz posiadających jednocześnie co najmniej 20-letni okres uprawniający do zasiłku, lub c) którzy mają na utrzymaniu co najmniej jedno dziecko w wieku do 15 lat, a małżonek bezrobotnego jest także bezrobotny i utracił prawo do zasiłku z powodu upływu okresu jego pobierania po dniu nabycia prawa do zasiłku przez tego bezrobotnego.
W ocenie Sądu organy dokonały prawidłowej interpretacji przywołanego powyżej przepisu uznając, że skarżąca utraciła prawo do zasiłku po upływie 6 miesięcy jego pobierania. W rozpoznawanej sprawie nie zaistniały bowiem wymienione w art. 73 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy przesłanki uzasadniające przyznanie skarżącej prawa do zasiłku przez okres 12 miesięcy. Skarżąca nie zamieszkiwała w okresie pobierania zasiłku na obszarze powiatu, którego stopa bezrobocia w dniu 30 czerwca roku poprzedzającego dzień nabycia prawa do zasiłku przekraczała 150 % przeciętnej stopy bezrobocia w kraju, nie jest też osobą powyżej 50 roku życia posiadającą jednocześnie co najmniej 20-letni okres uprawniający do zasiłku, nie jest również w związku małżeńskim z osoba bezrobotną, która wyczerpała okres pobierania zasiłku wychowując wraz z nią dziecko w wieku do lat 15.
W odwołaniu oraz skardze skarżąca wywodzi prawo do pobierania zasiłku przez okres 12 miesięcy z faktu posiadania dwójki dzieci, które nie ukończyły 15 roku życia i sprawowania wyłącznej opieki nad nimi. Zgodnie z przytoczoną powyżej regulacją prawo do pobierania zasiłku przez okres 12 miesięcy posiadają bezrobotni, którzy mają na utrzymaniu co najmniej jedno dziecko w wieku do 15 lat, a małżonek bezrobotnego jest także bezrobotny i utracił prawo do zasiłku z powodu upływu okresu jego pobierania po dniu nabycia prawa do zasiłku przez tego bezrobotnego. Zatem, aby korzystać z prawa do zasiłku przez okres 12 miesięcy należy spełnić dwie przesłanki określone w tym przepisie po pierwsze posiadać dziecko, które nie ukończyło 15 roku życia oraz po drugie małżonka, który będąc również osobą bezrobotną utracił prawo do zasiłku z powodu upływu okresu jego pobierania.
Skarżąca nie spełnia podanych powyżej kryteriów, gdyż jest osobą samotnie wychowującą dzieci. W ustawie o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy brak jest odrębnej regulacji dotyczącej osób samotnie wychowujących dzieci w wieku do lat 15, zatem w sprawie ma zastosowanie przepis art. 73 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, zgodnie z którym okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych wynosi 6 miesięcy. Należy przy tym zaakcentować, że organy nie mają w tym zakresie samodzielności i zobowiązane są bezwzględnie przestrzegać obowiązujące przepisy o randze ustawy. Nie mogą zatem brać pod uwagę żadnych innych przesłanek, niż te które zostały wskazane w ustawie o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.
Odnosząc się do zarzutu dyskryminacji osób samotnie wychowujących dzieci, jaki skarżąca zawarła w odwołaniu i w skardze podkreślić należy, iż oceniając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, Sąd może kierować się jedynie zasadą legalności, natomiast zasady słuszności bądź sprawiedliwości społecznej są kryteriami pozaprawnymi, których Sąd nie może brać pod uwagę przy rozpatrywaniu przedmiotowej sprawy.
W tym stanie rzeczy, wobec braku naruszeń prawa materialnego i procesowego, nie ma podstaw do uwzględnienia skargi, dlatego Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło