IV SA/Gl 1307/13
PostanowienieWSA w Gliwicach2014-01-23
Skład orzekający: Referendarz sądowy Andrzej Majzner
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżącej przysługuje prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, biorąc pod uwagę jej sytuację materialną i rodzaj sprawy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżącej przysługuje prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, ponieważ jej sytuacja materialna (niski dochód, wysokie koszty utrzymania, zadłużenie czynszowe) uniemożliwia jej samodzielne poniesienie kosztów zastępstwa procesowego bez uszczerbku dla utrzymania rodziny. Dodatkowo, sprawa dotyczy świadczeń z funduszu alimentacyjnego, co oznacza, że skarżąca jest zwolniona z kosztów sądowych z mocy prawa.Stan faktyczny
Skarżąca A.P. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. dotyczącą zwrotu nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Jednocześnie złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy, domagając się ustanowienia adwokata i zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżąca przedstawiła swoją trudną sytuację materialną, wskazując na niski dochód, wysokie koszty utrzymania i zaległości czynszowe.Rozstrzygnięcie
Ustanowiono adwokata dla skarżącej.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata postanawia: ustanowić adwokata dla skarżącej;
Wraz ze skargą A.P. złożyła urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym oznaczyła, iż domaga się ustanowienia adwokata oraz zwolnienia od kosztów sądowych.
Skarżąca oświadczyła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z dwojgiem pełnoletnich synów i posiada mieszkanie o powierzchni 56 m2. Nie posiada przy tym żadnych zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych, zaś źródłem utrzymania dla jej rodziny są świadczenia z funduszu alimentacyjnego pobierane przez synów, w kwocie ogółem 900 zł oraz jej dochód z umowy zlecenia, w wysokości 300 zł.
Następnie, to jest w odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych ujętych we wniosku, A.P. nadesłała kopie decyzji administracyjnych o przyznaniu świadczeń z funduszu alimentacyjnego dla jej synów, kopię umowy zlecenia, z tytułu której uzyskuje wynagrodzenie, a także pismo procesowe, w którym podała, że obciążające ją koszty z tytułu czynszu i opłat za tzw. media, to ogółem 875 zł, natomiast na resztę wydatków przeznacza około 300 zł. Dodatkowo strona przedłożyła "wezwanie do zapłaty należności czynszowych" z dnia 19 listopada 2013 r., potwierdzające fakt, iż obciąża ją w tym zakresie zaległość w kwocie 1.887,45 zł.
W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje.
Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym.
Na wstępie trzeba wyjaśnić, że przedmiotem skargi A.P. jest decyzja administracyjna wydana w przedmiocie świadczeń z funduszu alimentacyjnego, których charakter nie pozostawia wątpliwości, że jest to forma szeroko pojętej pomocy społecznej. Tymczasem zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Mając na uwadze powyższe należy podnieść, że wnioskodawczyni korzysta w niniejszej sprawie ze zwolnienia od kosztów sądowych z mocy samego prawa, a w rezultacie jej wniosek w omawianym zakresie jest bezprzedmiotowy i jako taki nie podlega rozpoznaniu (A.P. została już o tym poinformowana przez Sąd wcześniejszym pismem z dnia 5 grudnia 2013 r.).
Odnosząc się natomiast do wniosku skarżącej o ustanowienie pełnomocnika procesowego godzi się przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie do jej brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 §3 cytowanej regulacji, mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W tym kontekście uznano, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania.
Z oświadczeń wyżej wymienionej wynika bowiem, iż nie posiada ona żadnych zasobów finansowych ani łatwego do spieniężenia majątku. Miesięczny dochód przypadający na jej trójosobowe gospodarstwo domowe wynosi przy tym zaledwie 1.200 zł, co - zważywszy wysokość obciążających ją kosztów utrzymania - nie pozwala na dokonanie oszczędności wystarczających na opłacenie adwokata z wyboru, bez uszczerbku w koniecznych potrzebach tej rodziny.
Zważywszy wszystkie powyższe okoliczności należało przyjąć, iż wnioskująca zachowała przesłankę, od której art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. uzależnia przyznanie prawa pomocy w żądanym przez nią zakresie i dlatego postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło