IV SA/Gl 1327/11
PostanowienieWSA w Gliwicach2011-10-18
Skład orzekający: Referendarz sądowy Andrzej Majzner
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej zaliczki alimentacyjnej, która jest świadczeniem z zakresu pomocy społecznej, strona skarżąca jest zwolniona z kosztów sądowych z mocy samego prawa i czy jej wniosek o ustanowienie adwokata powinien zostać uwzględniony ze względu na trudną sytuację materialną i zdrowotną?Ratio decidendi
Sąd uznał, że w sprawach dotyczących pomocy społecznej, w tym zaliczki alimentacyjnej, strona skarżąca jest zwolniona z kosztów sądowych z mocy samego prawa na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a) PPSA, co czyni jej wniosek w tym zakresie bezprzedmiotowym. Jednocześnie, sąd przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, uznając, że trudna sytuacja materialna i zdrowotna skarżącego oraz jego rodziny uzasadnia brak możliwości poniesienia kosztów profesjonalnej reprezentacji bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.Stan faktyczny
Skarżący R.P. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. dotyczącą zaliczki alimentacyjnej. Wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu, powołując się na trudną sytuację materialną i zły stan zdrowia. Po wezwaniu do złożenia wniosku na urzędowym formularzu, skarżący przedstawił szczegółowe informacje o swoim stanie zdrowia, dochodach rodziny i wydatkach, dołączając stosowne dokumenty. Sąd rozpoznał wniosek o przyznanie prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Postanowiono ustanowić adwokata dla skarżącego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 18 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie zaliczki alimentacyjnej w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata postanawia: 1. ustanowić adwokata dla skarżącego;
W treści skargi z dnia [...]r. R.P. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata z urzędu powołując się na trudną sytuację materialną oraz na zły stan zdrowia.
Ponieważ żądanie powyższe nie zostało wyrażone w wymaganej przepisami formie, pismem z dnia 30 września 2011 r. stronę wezwano do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, według ustalonego wzoru.
Skarżący nadesłał rzeczony formularz w dniu [...]r. potwierdzając, iż zakres jego żądania obejmuje ustanowienie adwokata a także zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podkreślił, że jest osobą [...] niezdolną do pracy, uskarża się na zły stan zdrowia, a równocześnie obciąża go wysokie zadłużenie z tytułu alimentów. Nadto oświadczył, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką i bratem oraz, że nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, nieruchomości ani przedmiotów wartościowych. Miesięczny dochód przypadający na rodzinę wnioskodawcy zadeklarowany został w kwocie [...] zł, na którą składa się pobierana przezeń renta w kwocie netto (po dokonaniu potrąceń z tytułu alimentów) [...] zł, świadczenie pielęgnacyjne przyznane jego bratu w wysokości [...] zł oraz renta wraz dodatkiem pielęgnacyjnym jego matki, w rozmiarze [...] zł. Skarżący dodał, iż ponosi relatywnie znaczne koszty utrzymania z tytułu czynszu ([...] zł) i opłat za tzw. media ([...] zł) do czego dochodzą wydatki na zakup leków dla matki (prawie [...] zł), a także koszty zakupu żywności, dojazdów na badania lekarskie itp.
Do wniosku skarżący dołączył między innymi kopie decyzji organu rentowego ustalających wysokość rent pobieranych przez niego oraz jego matkę, kopie orzeczeń lekarskich o uznaniu go za osobę [...] niezdolną do pracy, natomiast jego matki - za [...] niezdolną do samodzielnej egzystencji, kopię decyzji o przyznaniu jego bratu świadczenia pielęgnacyjnego oraz kopie faktur VAT dokumentujących zakup leków dokonany we wrześniu 2011 r., na kwotę [...] zł.
W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje.
Stosownie do treści art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 tej ustawy, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym.
Na wstępie należy odnotować, że przedmiotem skargi R.P. jest decyzja administracyjna wydana w przedmiocie zaliczki alimentacyjnej, będącej świadczeniem stanowiącym formę szeroko pojętej pomocy społecznej. Tymczasem zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach dotyczących pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Skarżący korzysta zatem w niniejszej sprawie ze zwolnienia od kosztów sądowych z mocy samego prawa, a w konsekwencji, jego wniosek w omawianym zakresie jest bezprzedmiotowy i jako taki nie podlega rozpoznaniu.
Odnosząc się natomiast do wniosku strony o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego należy podnieść, iż w myśl zasady sformułowanej w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 §3 tej ustawy, mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W tym kontekście uznano, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania. Z oświadczeń wnioskującego wynika, że nie posiada on żadnych zasobów finansowych ani jakiegokolwiek majątku. Równocześnie miesięczny dochód netto jego rodziny wynosi [...] zł (vide: nadesłane wraz z wnioskiem dokumenty źródłowe), co nie umożliwia dokonania oszczędności wystarczających na opłacenie adwokata z wyboru, bez uszczerbku w koniecznych potrzebach życiowych trójosobowego gospodarstwa domowego. Należy bowiem mieć w polu widzenia, że zarówno skarżący jak i jego matka uskarżają się na zły stan zdrowia (Z.P. jest przy tym osobą [...] niezdolną do samodzielnej egzystencji), co powoduje konieczność ponoszenia ponadprzeciętnych kosztów utrzymania, a w szczególności znacznych wydatków na zakup leków (patrz: nadesłane kopie faktur VAT dotyczących tych wydatków).
Mając na względzie powyższe należało przyjąć, iż strona wykazała w sposób dostatecznie wiarygodny, że uiszczenie kosztów związanych z reprezentowaniem w sprawie przez profesjonalnego pełnomocnika przekracza jej możliwości płatnicze i dlatego postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a. oraz w oparciu o art. 246 §1 pkt 2 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło