IV SA/Gl 1328/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka Sędzia WSA Renata Siudyka Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2014 r. sprawy ze skargi A. K. na orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie badania lekarskiego celem określenia przydatności do służby w policji uchyla zaskarżoną decyzję. Orzeczeniem Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych we W. z dnia [...] nr [...] stwierdzono niezdolność do służby w Policji kandydata – A.K. w związku z rozpoznaniem u niego choroby refluksowej przełyku § 40 p. 1 oraz astygmatyzmu krótkowzrocznego obu oczu z lekkim niedowidzeniem obu oczu § 13 p. 1. Powyższa niezdolność do służby została określona na podstawie "Rozp. MSW 712/95 z dnia 2 listopada 1995 r. w oparciu o Dz. U. RP nr 146/95 oraz badania specjalistyczne". W odwołaniu od orzeczenia z dnia [...] A.K. oświadczył, że wykonał badanie gastrofiberoskopowe, które wykluczyło jakiekolwiek choroby przełyku, w tym refluks. Poza tym dodał, iż w dniu [...] poddał się zabiegowi laserowej korekcji wzroku. W związku z powyższym wniósł o ponowne rozpatrzenie jego sprawy. Orzeczeniem Okręgowej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w K. z dnia [...] nr [...] stwierdzono ponownie niezdolność A.K. do służby w Policji. Organ administracji rozpoznał u wyżej wymienionego kandydata: 1) chorobę refluksową przełyku oraz niewydolność wpustu § 40 p. 1 N; 2) przebyty nadżerkowy nieżyt żołądka z krwawieniem § 43 p. 1 N (w zast.); 3) zniekształcenie opuszki dwunastnicy § 43 p. 5 N; 4) stan po laserowej korekcji ostrości wzroku, z dobrym efektem; 5) przebyty uraz skrętny szyjnego odcinka kręgosłupa w 2011 r. z przemijającym pourazowym zespołem bólowym. Ustalenia te zostały poczynione na podstawie rozporządzenia MSW nr 712/95 z dnia 2 listopada 1995 r. (Dz. U. RP nr 146/95) i w oparciu o wykonane badania specjalistyczne oraz analizę dokumentacji medycznej, w szczególności karty informacyjnej z hospitalizacji strony w [...]. W ocenie Komisji historia stanu zdrowia A.K. jednoznacznie wskazuje, że występujące u niego schorzenia przewodu pokarmowego dotyczące zarówno zaburzeń czynnościowych (choroba refluksowa) jak i zmian organicznych (niewydolność wpustu, zniekształcenie opuszki dwunastnicy), stanowią przeszkodę w uznaniu go za zdolnego do służby mundurowej, gdyż spełniają one wymogi kategorii zdrowia N zgodnie z załącznikiem nr 1 wykazu chorób i ułomności rozporządzenia MSW z dnia 2 listopada 1995 r., według którego orzekają resortowe komisje lekarskie. Podkreślono również, iż pozostałe rozpoznane schorzenia nie są klasyfikowane i nie stanowią przeszkody do przyjęcia do służby. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach A.K. podniósł, iż nie jest chory i na potwierdzenie tego faktu przedłożył zaświadczenie z badania gastrofiberoskopowego. Ponadto zwrócił się z prośba o ponowne wyznaczenie Komisji Lekarskiej a także skierowanie do biegłego lekarza sądowego w celu potwierdzenia stanu zdrowia. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie z uwagi na fakt, iż zaskarżone orzeczenie nie narusza prawa. Podkreślono, że powodem orzeczonej niezdolności do służby w Policji przez Wojewódzką Komisję Lekarską MSW we W. było rozpoznanie choroby refluksowej przełyku w oparciu o "zaświadczenie lekarskie" z dnia [...] wystawione przez lekarza pierwszego kontaktu z NZOZ "[...]" pod opieką, którego znajduje się skarżący. Następnie wskazano, iż po rozpatrzeniu odwołania, do którego dołączono opis badania gastrofiberoskopowego z dnia [...] Okręgowa Komisja Lekarska MSW w K. uchyliła orzeczenie z dnia [...] i jednocześnie w jego miejsce wydała orzeczenie z dnia [...], zawierające rozpoznanie m.in.: choroby refluksowej przełyku oraz niewydolności wpustu, przebytego nadżerkowego nieżytu żołądka z krwawieniem, a także zniekształcenia opuszki dwunastnicy, czyli schorzeń, na podstawie których uznano A.K. za niezdolnego do służby w Policji. Komisja dokonała powyższych ustaleń w oparciu o "retrospektywną dokumentację medyczną" nie budzącą jakichkolwiek wątpliwości. Poza tym organ odwoławczy uznał za budzący wątpliwości i niewiarygodny wynik badania gastrofiberoskopowego z dnia [...] przedstawionego przez skarżącego, gdyż pozostaje on w sprzeczności z badaniem wykonanym w warunkach szpitalnych w [...]. Zdaniem Komisji wyniki tych dwóch badań wzajemnie się wykluczają, gdyż badanie pierwsze (ze szpitala) obrazuje zmiany morfologiczne (zniekształcenie opuszki dwunastnicy), które mają charakter trwały, natomiast badanie drugie wykonane w [...] w opisie zawiera stwierdzenie; "opuszka dwunastnicy nieco przekrwiona", bez wzmianki o jej zniekształceniu. Organ dostrzegł również, że pozostałe różnice w opisie obydwu badań wynikają z sytuacji zdrowotnej w jakiej znajdował się skarżący w dacie wykonania badania a mianowicie podczas badania z [...] występowały dolegliwości podmiotowe oraz krwawienie z górnego odcinka przewodu pokarmowego co obrazowały nadżerki sączące krwią w dolnej części przełyku oraz przekrwienie śluzówki żołądka. Natomiast drugie badanie wykonane zostało w [...], kiedy skarżący był już po leczeniu i prawdopodobnie żadne dolegliwości nie występowały. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a. wynika, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję, postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Ponadto, na mocy art. 134 § 1 P.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpatrując przedmiotową skargę, Sąd stwierdził, że wydane w sprawie orzeczenie zostało podjęte z naruszeniem prawa, o jakim mowa wyżej. Skarga zatem zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej MSW w K., które dotyczy określenia zdolności skarżącego jako kandydata do służby w Policji. Orzeczenie to zostało wydane na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 lipca 1991 r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych (Dz. U. Nr 79, poz. 349 ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem". W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że wspomniane komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych są w omawianym przypadku organami administracji publicznej, a ich orzeczenia w przedmiocie zdolności do służby, stanowią decyzje administracyjne (por. wyrok NSA z dnia 9 listopada 2009 r., Sygn. akt I OSK 354/09, LEX nr 586410 oraz wyrok NSA z dnia 30 kwietnia 2010 r., Sygn. akt I OSK 93/10, LEX nr 595620). Od ostatecznych orzeczeń powyższych komisji lekarskich, w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia konkretnej osoby na potrzeby ustalenia kategorii zdolności do służby, przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Poza tym Sąd w składzie rozstrzygającym niniejszą sprawę stoi na stanowisku, że w postępowaniu orzeczniczym prowadzonym w sprawie stwierdzenia zdolności do pełnienia służby stosuje się procedurę ustanowioną w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 lipca 1991 r., a nie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 30 kwietnia 2010 r., Sygn. akt I OSK 93/10, LEX nr 595620). Tym samym zaskarżone orzeczenie powstało w oparciu o rozporządzenie wydane w wyniku wykonania delegacji ustawowej, a więc w postępowaniu uregulowanym w przepisach prawa mających moc powszechnie obowiązującą. Uznać zatem należy, że tryb postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych jest trybem odrębnym od trybu uregulowanego przepisami K.p.a. Ma swój autonomiczny byt prawny i znajduje swoje umocowanie w delegacji ustawowej. Wskazać nadto należy, że ani przepisy omawianego rozporządzenia, ani też przepisy ustawy o Policji nie odsyłają do stosowania przepisów K.p.a. w tego rodzaju sprawach. Następnie zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia komisje lekarskie orzekają w dwóch instancjach: wojewódzkie komisje lekarskie, działają jako pierwsza instancja, natomiast okręgowe komisje lekarskie, jako druga instancja. Ponadto stosownie do treści § 25 ust. 1 rozporządzenia niezwłocznie po wydaniu orzeczenia przewodniczący komisji lekarskiej doręcza osobiście lub przesyła zainteresowanemu treść orzeczenia według wzoru stanowiącego załącznik nr 10 do rozporządzenia. W zawiadomieniu należy podać w szczególności rozpoznane schorzenia lub ułomności fizyczne albo psychiczne, określenie stopnia zdolności do służby, związek schorzeń lub ułomności ze służbą, uzasadnienie orzeczenia oraz pouczyć zainteresowaną osobę o prawie wniesienia odwołania od orzeczenia komisji lekarskiej (§ 25 ust.2 rozporządzenia). Poza tym orzeczenia komisji lekarskich wydane w stosunku do kandydatów do służby nie podlegają zatwierdzeniu. Jednakże w przypadku wniesienia przez osobę zainteresowaną odwołania od orzeczenia, stosuje się przepisy § 26-30 (§ 25 ust. 4 rozporządzenia). Jak stanowi § 26 ust. 1 rozporządzenia prawo odwołania przysługuje od każdego nieprawomocnego orzeczenia komisji lekarskiej. Odwołanie wnosi się do właściwej okręgowej komisji lekarskiej za pośrednictwem komisji, która wydała orzeczenie, w terminie 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, o którym mowa w § 25 ust. 1 (§ 27 ust. 1 rozporządzenia). Następnie jak wynika z treści § 28. ust. 1 rozporządzenia okręgowa komisja lekarska przystępuje niezwłocznie do rozpatrzenia przesłanych jej stosownie do przepisu § 25 ust. 3 orzeczeń wojewódzkiej komisji lekarskiej. Z kolei ust. 2 tego przepisu stanowi, że okręgowa komisja lekarska rozpatruje orzeczenia wojewódzkich komisji lekarskich w składzie trzech osób. Po zapoznaniu się ze wszystkimi dokumentami w sprawie, a w razie potrzeby również po zleceniu przeprowadzenia dodatkowych badań lekarskich lub po dostarczeniu na żądanie komisji dodatkowych dokumentów, komisja lekarska wydaje orzeczenie. W związku z przytoczonymi powyżej przepisami prawa oraz na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy należy zauważyć, że po pierwsze Okręgowa Komisja Lekarska MSW w K. zakwalifikowała przebyty przez skarżącego nadżerkowy nieżyt żołądka z krwawieniem jako § 43 p. 1 N, czyli przewlekły nieżyt żołądka, dwunastnicy lub jelit, bez upośledzenia sprawności ustroju. Po drugie Komisja w zniekształceniu opuszki dwunastnicy dopatrzyła się § 43 p. 5 N, to jest przebytego owrzodzenia żołądka lub dwunastnicy, bez nawrotów i powikłań. Po trzecie zaliczono chorobę refluksową przełyku oraz niewydolność wpustu jako § 40 p. 1 N (choroby organiczne i czynnościowe przełyku, nieznacznie upośledzające sprawność ustroju). W ocenie Sądu znajdująca się w aktach dokumentacji medyczna, wbrew twierdzeniom organu, nie jest jednoznaczna i budzi wątpliwości, które nie zostały usunięte przez Komisję w zaskarżonym orzeczeniu z dnia [...]. W szczególności nie jest zrozumiałe dlaczego organ nie odniósł się w uzasadnieniu swojego orzeczenia do przedłożonego przez skarżącego wraz z odwołaniem opisu badania gastrofiberoskopowego z dnia [...], w którym lek. med. W.K. stwierdził m.in., że u A.K. "przełyk i wpust jest bez zmian, wpust jest z prawidłową motoryką w inwersji, śluzówka żołądka prawidłowa, opuszka dwunastnicy nieco przekrwiona. W badaniu bez cech choroby refluksowej przełyku". Natomiast ustosunkowanie się organu do powyższego dokumentu dopiero w odpowiedzi na skargę należy uznać za spóźnione ze względu na fakt, iż to z orzeczenia strona wywodzi wiedzę o swych uprawnieniach i obowiązkach a nie z odpowiedzi na skargę. Podobnie powoływanie się na "zaświadczenie lekarskie" z dnia [...] wystawione przez lekarza pierwszego kontaktu z NZOZ "[...]", u którego leczy się skarżący powinno znaleźć się w uzasadnieniu orzeczenia a nie dopiero w odpowiedzi na skargę, jak to miało miejsce w przedmiotowej spawie. W rozpatrywanej sprawie próba pełnego i kompletnego uzasadnienia wydanej decyzji została podjęta dopiero w odpowiedzi na skargę, która nie może być traktowana jako aneks do decyzji, gdyż należy już do postępowania sądowo-administracyjnego, a nie administracyjnego. Ponownie rozpoznając sprawę Komisja weźmie zatem pod uwagę powyższe rozważania Sądu i zbada, czy w sprawie rzeczywiście występują przesłanki do uznania skarżącego za niezdolnego do pełnienia służby w Policji. Natomiast przy dokonywaniu oceny stanu zdrowia skarżącego organ powinien rozważyć możliwość zlecenia przeprowadzenia dodatkowych badań lekarskich. W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. orzekł jak sentencji wyroku.