IV SA/Gl 133/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka, Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Protokolant Barbara Urban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2011 r. sprawy ze skargi S. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych oddala skargę. W następstwie przeprowadzonego postępowania wznowieniowego Prezydent Miasta T., działając na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 71 ust. 1, art. 48, art. 9 ust.1 pkt 14 lit. a) i b) ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2008 r., Nr 69, poz. 415 z późn. zm., zwaną dalej u.p.z.), decyzją z dnia [...]r., Nr [...], uchylił swoje wcześniejsze decyzje z dnia [...] r., z dnia [...] r., z dnia [...] r. oraz z dnia [...]r., a w miejsce uchylonych rozstrzygnięć orzekł wobec obecnie skarżącego S. G. o odmowie uznania go za osobę bezrobotną z dniem [...] r., o odmowie przyznania prawa do zasiłku od dnia [...] r., o umorzeniu postępowania w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej i o umorzeniu postępowania w przedmiocie utraty prawa do zasiłku z dniem [...] r., o odmowie przyznania prawa do dodatku aktywizacyjnego od dnia [...]. oraz o umorzeniu postępowania w przedmiocie utraty prawa do dodatku aktywizacyjnego. Na skutek wniesionego odwołania, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r., Nr [...], utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Skarga na tę ostatnią decyzję została oddalona prawomocnym wyrokiem tut. Sądu z dnia 19 stycznia 2010 r., sygn. akt IV SA/Gl 460/09. Jeszcze przed wydaniem powyższego wyroku organ pierwszej instancji postanowieniem z dnia [...] r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu nienależnie pobranych przez skarżącego świadczeń w postaci zasiłku dla bezrobotnych za okres od [...] r. do [...] r. w kwocie 4.060,60 zł oraz dodatku aktywizacyjnego za okres od [...] r. do [...] r. w kwocie 125,80 zł. Postępowanie to zostało zawieszone na czas rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. Po podjęciu zawieszonego postępowania, co miało miejsce w dniu [...] r., Prezydent Miasta T. decyzją z dnia [...] r., Nr [...], orzekł o zobowiązaniu skarżącego do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych oraz dodatku aktywizacyjnego w łącznej kwocie 4.186,40 zł. Jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia organ wskazał art. 76 ust. 1 i 2 oraz art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. c) u.p.z. W uzasadnieniu organ zrelacjonował przebieg postępowania zakończonego wyrokiem z dnia 19 stycznia 2010 r. i stwierdził, że uprzednie uznanie skarżącego za osobę bezrobotną i przyznanie mu z tego tytułu świadczeń nastąpiło w wyniku złożenia przez niego niezgodnego z prawdą oświadczenia o niewykonywaniu innej pracy zarobkowej. W konsekwencji organ uznał, że zarówno wypłacony zasiłek dla bezrobotnych za okres od [...] r. do [...] r., jak i dodatek aktywizacyjny wypłacony za okres od [...] r. do [...] r., są świadczeniami nienależnymi w rozumieniu ustawy i podlegają zwrotowi. W odwołaniu od tej decyzji skarżący wniósł o jej uchylenie lub umorzenie. W uzasadnieniu wskazał, że na przełomie [...] i [...] r. nie pracował w Spółce [...] a jedynie wyraził wolę współpracy. Nie zawarł żadnej umowy o pracę. Wcześniej wykonywana praca polegała na koszeniu trawników na terenie należącym do tej firmy. W okresie zimowym nie wykonuje się tego rodzaju czynności. Przyznał, że w okresie tym firma wypłaciła mu kwoty na opłacenie czynszu, które to kwoty "odpracował" w 2008 r. Nie zdawał sobie sprawy, że pieniądze te zostaną potraktowane jako zapłata za pracę, której nie wykonał. Dodatkowo wskazał, że decyzja nie uwzględnia jego sytuacji materialnej i zdrowotnej, która powoduje, że nie jest możliwe wpłacenie orzeczonych należności. Rozpoznając to odwołanie, zaskarżoną w niniejszym postępowaniu decyzją, Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzje organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że wyczerpana została hipoteza art. 76 ust. 2 pkt 2 u.p.z. W ocenie organu skarżący bezspornie wprowadził organ zatrudnienia w błąd zarówno co do faktu niewykonywania innej pracy zarobkowej, jak i nie osiągania przychodu w wysokości skutkującej utratą statusu bezrobotnego. Na poparcie tych ustaleń organ przytoczył okoliczności sprawy wznowieniowej zakończonej wyrokiem tut. Sądu z dnia 19 stycznia 2010 r. Organ pouczył ponadto skarżącego o treści art. 76 ust. 7 u.p.z. W skardze na powyższą decyzję skarżący wniósł o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu powtórzył argumenty zawarte już wcześniej w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swojego dotychczasowego stanowiska. Na rozprawie w dniu 16 listopada 2011 r. skarżący podtrzymał skargę i dodatkowo powołał się na swój obecny zły stan zdrowia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Kontrolowana w niniejszej sprawie decyzja, jak również poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji, wydane zostały w ocenie składu orzekającego zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Z uwagi na podnoszone przez skarżacego okoliczności, które w jego ocenie miałyby przemawiać za uchyleniem zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, wskazać przyjdzie, że zarówno organy orzekające w niniejszej sprawie, jak i Sąd związane były wcześniej wydanym wyrokiem z dnia 19 stycznia 2010 r., w sprawie o sygn. akt IV SA/Gl 460/09. Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Z kolei zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Powołane przepisy statuują więc zasadę związania orzeczeniami sądów administracyjnych. W niniejszej sprawie związanie tą zasadą miało ten skutek, że ani organy administracji, ani też Sąd nie mogły już badać okoliczności dotyczących uprawnień skarżącego do uznania go za osobę bezrobotną i tym samym do pobierania świadczeń z tego tytułu w okresie od [...] do [...] r. Stąd też podnoszone przez skarżącego w skardze okoliczności związane z jego oceną charakteru pobranych od zleceniodawcy kwot w spornym okresie muszą pozostać poza kontrolą w niniejszym postępowaniu. Wskazać przyjdzie, że kontrolowane w niniejszej sprawie decyzje są konsekwencją ustaleń poczynionych w postępowaniu zakończonym wspomnianym wyżej wyrokiem. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd wskazał m.in., że w aktach sprawy znajdowały się oświadczenia skarżącego o braku uzyskania dochodu w miesiącach [...] i [...] r., co w zestawieniu z jego twierdzeniami zawartymi w skardze i odwołaniu od decyzji pierwszej instancji oraz treścią zaświadczenia wystawionego przez [...] Spółkę z o.o. musiało w ocenie Sądu budzić istotne wątpliwości, co do wiarygodności tych oświadczeń. Wątpliwości te zostały rozwiane w postępowaniu zakończonym zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją. Organy zasadnie bowiem uznały, że skoro oświadczenia te nie odpowiadały prawdzie, to pobrane świadczenia były świadczeniami nienależnymi w rozumieniu art. 76 ust. 2 pkt 2 u.p.z. Z kolei zgodnie z art. 76 ust. 1 tej ustawy, osoba, która pobrała nienależne świadczenie pieniężne, jest obowiązana do zwrotu, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, kwoty otrzymanego świadczenia. Wydawanie decyzji w tym przedmiocie należy do zadań samorządu powiatu (art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. c u.p.z.), które w przypadku miasta T. realizuje jego Prezydent. Mając zatem powyższe na uwadze brak było możliwości uwzględnienia wniesionej skargi, co skutkowało jej oddaleniem na zasadzie art. 151 p.p.s.a. Dodać jeszcze należy, że w postępowaniu zakończonym zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją organ nie miał możliwości rozpoznania tych postulatów skarżącego, które zmierzały do domagania się umorzenia zwrotu pobranych świadczeń. Rozpatrzenie tego rodzaju wniosku może nastąpić dopiero w sytuacji, kiedy w obrocie prawnym pozostaje ostateczna decyzja orzekająca o obowiązku zwrotu nienależnie pobranych świadczeń. Dopiero bowiem ta decyzja, w myśl powołanego już art. 76 ust. 1 u.p.z., powoduje możliwość ubiegania się przez zobowiązanego o ewentualne umorzenie należności. Postępowanie w tej sprawie jest jednak postępowaniem odrębnym, wszczynanym na wniosek zainteresowanego.