IV SA/Gl 135/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Adam Mikusiński Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Protokolant st. sekretarz sądowy Agnieszka Janecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2010 r. sprawy ze skargi R. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego oddala skargę. Burmistrz Miasta T. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego odmówił R.F. przyznania prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do tego zasiłku na dziecko A.F. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że świadczenie to przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę, albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty [...] zł. W przypadku gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności zasiłek przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty [...] zł. W przypadku strony dochód rodziny w przeliczeniu na osobę wynosi [...] zł. i przekracza wysokość kwoty uprawniającej do pobierania zasiłku rodzinnego. Z decyzją tą nie zgodził się R.F., który wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. W odwołaniu tym przedstawił trudną sytuację materialną rodziny, jak również podkreślił, że w dochodzie za [...] r. znajdują się środki pochodzące ze sprzedaży akcji. Zaznaczono, że z uwagi na niepełnosprawność członków rodziny sytuacja materialna jest zła, nawet pomimo tego, że rodzina przekracza kryterium uprawniające do otrzymania świadczenia. W dalszej części odwołania powołał się na postanowienia art. 69 i art. 71 ust. 1 Konstytucji RP, która gwarantuje szczególną opiekę nad osobami niepełnosprawnymi. Podkreślił, że przepisy ustaw nie mogą być tak sztywne, a każda sytuacja rodzinna powinna być w sposób indywidualny rozpatrywana. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ ten wpierw przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie odniósł się do zarzutów strony zamieszczonych w odwołaniu. Organ ten przywołał również treść art. 5 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych i wskazał, że zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 583 zł, jeżeli członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy zaznaczył, że z zaświadczenia urzędu skarbowego wynika, iż rodzina w [...] r. osiągnęła dochód w wysokości [...] zł., nadto córka strony osiągnęła dochód w wysokości [...] zł, co po zsumowaniu spowodowało, że w przeliczeniu na osobę dochód ten wynosi [...] zł. Następnie organ ten odniósł się do treści art. 5 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, z którego wynika, że gdy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę do zasiłku rodzinnego, o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany, zasiłek rodzinny przysługuje jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. Wskazane unormowanie zdaniem organu odwoławczego nie może zostać zastosowane w tej sprawie, gdyż przekroczenie kryterium dochodowego jest wyższe niż wysokość zasiłku rodzinnego. Ustalenie takie pozwoliło organowi odwoławczemu uznać, że strona nie spełnia wymogów do otrzymania wnioskowanego świadczenia. W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy rozważał kwestię dochodu utraconego i doszedł do przekonania, że w rozpatrywanej sprawie instytucja ta nie może zostać zastosowana, ponieważ dochodem utraconym nie są dochody okazjonalne. Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodziła się strona, która wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze tej R.F. wyraził swoje niezadowolenie z otrzymanej decyzji i wnioskował o jej uchylenie. W motywach skargi podniósł, że rozstrzygnięcia organów administracji są dla niego krzywdzące, ponieważ jego rodzina z uwagi na niepełnosprawność znajduje się w trudnej sytuacji materialnej i nie jest w stanie zaspokajać wszystkich jej niezbędnych potrzeb. W dalszej części skargi skarżący odwołał się do postanowień Konstytucji RP, a w szczególności art. 2 zawierającego zasadę demokratycznego państwa prawa urzeczywistniającego zasadę sprawiedliwości społecznej, art. 18 przewidującego opiekę nad rodziną, art. 32 dotyczącego zasady równości wobec prawa, art. 38 gwarantującego prawną ochronę życia, art. 68 gwarantującego szczególna opiekę i ochronę dla kobiet w ciąży i dzieci oraz osób w podeszłym wieku, a także art. 71 przewidującego, że państwo w swojej polityce społecznej i gospodarczej uwzględnia dobro rodziny. Z tego też powodu nie można opierać się na sztywnych przepisach i eliminować rodzinę z otrzymania świadczeń rodzinnych skoro nie ma sprawiedliwych uregulowań legislacyjnych dotyczących wysokości dochodu, braku takich świadczeń dla osób studiujących. W końcowej części skargi skarżący odniósł się do niedoskonałości unormowań ustawowych w zakresie obliczania wysokości dochodu i odwołując się do zasad sprawiedliwości liczy, że Sąd przyzna mu rację i świadczenie rodzinne. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie i przywołało analogiczną argumentację do tej, którą zamieściło w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) nie wykazała, aby zaskarżona decyzja naruszała wymogi prawa, a zgodnie z treścią art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak również naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Oznacza to, że nie każde uchybienie ze strony organu administracji uzasadnia uwzględnienie skargi, a jedynie takie, które miało lub mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy. Na wstępie niniejszych rozważań przyjdzie stwierdzić, że sąd administracyjny powołany jest do badania zgodności rozstrzygnięcia podjętego przez organ administracji z przepisami prawa, zatem sąd ten nie ocenia prawidłowości zaskarżonej decyzji pod kątem słuszności z zasadami współżycia społecznego. Nadto sąd ten zobowiązany jest uwzględniać przepisy ustaw obowiązujące w dniu podjęcia decyzji przez organ administracji, natomiast nie dysponuje uprawnieniami pozwalającymi mu na ich korektę lub zmianę. W rozpatrywanej sprawie skarżący wnioskiem z dnia [...] r. wystąpił o przyznanie zasiłku rodzinnego na rzecz córki A.F. W następstwie przeprowadzonego postępowania organ pierwszej instancji ustalił, że strona nie spełnia wymogów do otrzymania takiej formy wsparcia z powodu przekroczenia kryterium dochodowego, które w przypadku rodziny wynosi [...] zł. na osobę w sytuacji, kiedy dochód ten w roku poprzedzającym w przeliczeniu na osobę wyniósł [...] zł. Organ odwoławczy rozpatrujący odwołanie stwierdził ponadto, że w sprawie tej nie mają zastosowania przepisy dotyczące utraty dochodu. W skardze do tutejszego Sądu R.F. z jednej strony przedstawił trudną sytuację rodziny wynikającą z niepełnosprawności, a z drugiej strony powołał się na naruszenie przepisów Konstytucji RP przez organy podejmujące w sprawie decyzje. W świetle powyższego niezbędne jest przywołanie przepisów warunkujących skuteczne ubieganie się o zasiłek rodzinny. Stosownie do postanowień art. 5 ust. 1 zasiłek rodzinny przysługuje jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504,00 zł. Po myśli ust. 2 tego przepisu, gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 583,00 zł. Według art. 5 ust. 3 przedmiotowej ustawy, gdy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie lub dochód osoby uczącej się przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę lub osobę uczącą się do zasiłku rodzinnego o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. W przypadku przekroczenia dochodu w kolejnym roku kalendarzowym zasiłek rodzinny nie przysługuje. Jak zostało to zaznaczone w przypadku skarżącego dochód na osobę w rodzinie wyniósł w roku bazowym kwotę [...] zł. i jest od wyższy od kwoty przewidzianej w art. 5 ust. 2 powoływanej ustawy czyli kwoty 583 zł. jak również podwyższonej o wysokość najniższego zasiłku rodzinnego. W tym miejscu przyjdzie zwrócić uwagę na fakt, że organ odwoławczy w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia odniósł się do okoliczności podnoszonej przez skarżącego, że na wysokość dochodu w [...] r. znaczący wpływ posiadało sprzedanie akcji. Przyjdzie podzielić stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. sprowadzające się do tego, że dochodu uzyskanego ze sprzedaży akcji nie można uznać za dochód utracony, albowiem wyliczenie rodzajów dochodu, które mogą być odliczane od dochodu uzyskanego w roku bazowym posiada charakter zamknięty i organ administracji nie może tego katalogu rozwijać. W świetle przedstawionej analizy przyjdzie stwierdzić, że skarżący nie spełnia wymogów do otrzymania zasiłku rodzinnego z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego. Podnoszona przez skarżącego trudna sytuacji materialna rodziny wynikająca z niepełnosprawności nie może być uwzględniona, albowiem okoliczność ta wymyka się spod oceny prawnej. W swojej skardze skarżący akcentuje, że w ramach prowadzonej sprawy naruszone zostały przepisy Konstytucji RP. Wskazał na naruszenie postanowień art. 2 tj. zasady demokratycznego państwa prawa, art. 18 sprowadzającego się do tego, że rodzina pozostaje pod ochroną i opieką Państwa, art. 32 ust. 1 – zasady równości, art. 38 gwarantującego każdemu człowiekowi prawną ochronę życia, art. 68 zapewniającego szczególna opiekę ze strony Państwa na rzecz osób i rodzin niepełnosprawnych, jak również art. 71 przewidującego, że Państwo w swojej polityce społecznej i gospodarczej uwzględnia dobro rodziny. Wychodząc z przywołanych przepisów skarżący akcentuje, że organy administracji obowiązane były do takiej interpretacji przepisów, która uwzględniłaby jego trudną sytuację materialną i umożliwiła przyznanie wnioskowanego świadczenia. Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów Konstytucji RP przyjdzie stwierdzić, że zarzuty te nie znajdują umocowania w treści przywołanych rozwiązań konstytucyjnych, jak również w postanowieniach ustawy o świadczeniach rodzinnych. Ustawodawca kierując się wskazaniami zamieszczonymi w przywołanych przepisach Konstytucji RP dokonał zróżnicowania sytuacji rodzin, w których jest osoba niepełnosprawna oraz takich, w których takiej osoby nie ma. Zróżnicowanie to polega na tym, że dochód uprawniający do otrzymania świadczenia wynosi 504 zł. natomiast w przypadku występowania w rodzinie osoby niepełnosprawnej został on podwyższony do kwoty 583 zł. Takim unormowaniem ustawodawca wyraził swoją preferencję dla tego typu rodzin w ramach realizowanej polityki społeczno-gospodarczej. Okoliczność ta powoduje, że podnoszone przez skarżącego naruszenia przepisów ustawy zasadniczej nie mogą być uwzględnione. Natomiast nie jest rolą Sądu ocenianie, czy wskazane kwoty w sposób prawidłowy wypełniające swoją funkcję, ponieważ uzależnione jest to od możliwości finansowych Państwa. Na marginesie przeprowadzonych rozważań przyjdzie zwrócić uwagę na fakt, że sprzedaż akcji rzutować będzie na wysokość dochodu jedynie w konkretnym roku bazowym i w następnych latach dochód ten nie będzie brany pod uwagę. Przeprowadzona kontrola zaskarżonej decyzji nie wykazała naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, jak również przepisów prawa materialnego. Skoro Sąd nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia skargi, to stosownie do postanowień art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało skargę oddalić.