IV SA/Gl 136/09
WyrokWSA w Gliwicach2009-10-16
Skład orzekający: Sędzia NSA Tadeusz Michalik, Sędzia NSA Adam Mikusiński, Sędzia WSA Stanisław Nitecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba zamieszkująca lokal policyjny, do którego pierwotnie tytuł prawny posiadał jej ojczym, a która nie jest policjantem ani nie spełnia warunków do otrzymania policyjnej renty rodzinnej, może skutecznie ubiegać się o uregulowanie swojego tytułu prawnego do tego lokalu, czy też zasadne jest wydanie decyzji o jego opróżnieniu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżąca zajmuje lokal policyjny bez tytułu prawnego. Lokal ten był przydzielony jej ojczymowi, który posiadał do niego tytuł prawny. Skarżąca nie jest policjantem ani nie spełnia warunków do otrzymania policyjnej renty rodzinnej, co wyklucza możliwość nabycia przez nią skutecznego tytułu prawnego do lokalu na podstawie przepisów dotyczących zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy Policji. W związku z tym, organy administracji zasadnie wydały decyzję o opróżnieniu lokalu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o opróżnieniu lokalu mieszkalnego przez A.G., która zajmowała go bez tytułu prawnego. Lokal był pierwotnie przydzielony jej ojczymowi, policjantowi. Po jego śmierci i śmierci matki skarżącej, skarżąca zameldowała się w lokalu i wnioskowała o uregulowanie swojego statusu prawnego. Organy administracji uznały, że skarżąca nie spełnia warunków do nabycia prawa do lokalu policyjnego, ponieważ nie jest policjantem ani nie uprawnia jej do tego policyjna renta rodzinna. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia NSA Adam Mikusiński Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Protokolant St. sekretarz sądowy Magdalena Kurpis po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2009 r. sprawy ze skargi A.G. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego oddala skargę.
Komendant Miejski Policji w C. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 95 ust. 3 pkt 3 i art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.), § 14 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz. U. nr 105, poz. 884 ze zm.) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego zobowiązał A. G. do opróżnienia lokalu mieszkalnego położonego w C. przy ul. [...] wraz ze wszystkimi osobami wspólnie zamieszkującymi. W uzasadnieniu decyzji organ ten stwierdził, że strona zajmuje przedmiotowy lokali bez tytułu prawnego, a lokal ten pozostaje w dyspozycji Komendanta Miejskiego Policji w C.. Mieszkanie to zostało przydzielone S. K. na podstawie przydziału Kwatery Stałej Mieszkania Służbowego z dnia [...] r. W dniu [...] r. H. N.-K. zameldowała w tym mieszkaniu swoją córkę A. G.. W okresie wcześniejszym A. G. była zameldowana wraz z dziećmi w C. w mieszkaniu przy ul. [...], a tytuł prawny do tego lokalu posiadał jej były mąż J. G.. Wnioskiem z dnia [...] r. strona wystąpiła do Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej w C. oraz do Komendanta Miejskiego Policji o wstąpienie w stosunek najmu. Z analogicznym wnioskiem wystąpiła ona w dniu [...] r. Oba wnioski zostały rozpatrzone negatywnie. Z dniem [...] r. uruchomione zostało postępowanie w sprawie opróżnienia przez A. G. zajmowanego lokalu. Organ ten przywołał treść art. 97 ust. 5 ustawy o Policji jak również art. 95 tej ustawy. Zgodnie z art. 95 ust. 3 pkt 3 wskazanej ustawy decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego wydaje się w przypadku zajmowania lokalu mieszkalnego przez policjanta lub członków jego rodziny albo inne osoby bez tytułu prawnego. Zatem organ pierwszej instancji doszedł do przekonania, że zasadne jest wydanie decyzji zobowiązującej stronę do opróżnienia zajmowanego lokalu mieszkalnego, gdyż A. G. nie jest i nie była policjantem, zatem nie mogła nabyć prawa do emerytury lub renty policyjnej ani też nie pozostaje w kręgu osób, którym przysługuje prawo do policyjnej renty rodzinnej,
a tym samym nie przysługuje jej prawo do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji Policji.
Odwołanie od tej decyzji do Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. wniósł pełnomocnik A. G. adwokat R. N., który wyraził swoje niezadowolenie z otrzymanego rozstrzygnięcia. W odwołaniu tym zarzucił naruszenie art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji, § 14 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów przez błędne zastosowanie wskazanych przepisów, co doprowadziło do zobowiązania jej do opuszczenia zajmowanego lokalu wraz ze wszystkimi wspólnie zamieszkującymi osobami. Zarzucił także naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, a w szczególności art. 11 oraz art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego polegające na nie wyjaśnieniu w uzasadnieniu decyzji zasadności wszystkich przesłanek, którymi kierował się organ pierwszej instancji przy załatwianiu sprawy, w tym na jakiej podstawie organ ten uznał, że stronie nie przysługuje prawo do policyjnej renty rodzinnej. W motywach wnoszonego odwołania podniósł, że nie zgadza się z decyzją organu pierwszej instancji, gdyż jego zdaniem wydana została z naruszeniem przepisów prawa materialnego.
Komendant Wojewódzki Policji w K. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu tej decyzji organ ten wpierw przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie dokonał własnych ustaleń w sprawie. Organ odwoławczy przywołał treść art. 88 ustawy o Policji stanowiący o przysługującym policjantowi prawie do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę. Realizacja tego prawa następuje w drodze decyzji administracyjnej, przyznającej prawo do takiego lokalu z zasobów będących w dyspozycji Policji. W dalszej części uzasadnienia organ ten zaznaczył, że z akt administracyjnych nie wynika, aby A. G. posiadała tytuł prawny uprawniający ją do zajmowania przedmiotowego lokalu mieszkalnego. Zaznaczono, że stosownie do postanowień art. 29 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 67 ze zm.) funkcjonariusze zwolnieni ze służby, uprawnieni do policyjnej emerytury mają prawo do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji odpowiedniego ministra lub podległych mu organów w rozmiarze przysługującym im w dniu zwolnienia ze służby, a do tych mieszkań stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące lokali mieszkalnych dla funkcjonariuszy. Z tego też powodu ojczym strony S. K. zachował prawo do zajmowanego lokalu. Podniesiono także, że na mocy art. 29 ust. 2 i ust. 3 wyżej wymienionej ustawy prawo do przedmiotowego lokalu zagwarantowane zostało na okres pobierania renty rodzinnej po zmarłym funkcjonariuszu. W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy stwierdził, że strona nie spełnia wymogów do pobierania renty rodzinnej, gdyż z akt administracyjnych nie wynika, aby przed ukończeniem 25 roku życia strona stała się osobą całkowicie niezdolną do pracy lub samodzielnej egzystencji. Nadto organ ten zaznaczył, że A. G. nie była i nie jest funkcjonariuszem Policji, a tym samym nie nabyła prawa do emerytury lub renty policyjnej oraz do policyjnej renty rodzinnej, zatem jest osobą nieuprawnioną do lokalu mieszkalnego z zasobów Policji. Z uwagi na ustalenie, iż A. G. zajmuje przedmiotowy lokal bez tytułu prawnego, zatem niezbędne stało się wydanie decyzji o opróżnieniu lokalu mieszkalnego. Zdaniem organu odwoławczego załatwienie sprawy dotyczącej przydziału lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji organów Policji następuje tylko w stosunku do policjantów oraz emerytów i rencistów policyjnych, tym samym brak było podstaw do pozytywnego rozpatrzenia wniosku strony.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na powyższą decyzję wniosła A. G.. W skardze tej zarzuciła naruszenie art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji, § 14 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów oraz art. 29 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin przez błędne zastosowanie wskazanych przepisów, co doprowadziło do zobowiązania jej do opuszczenia zajmowanego lokalu wraz ze wszystkimi wspólnie zamieszkującymi osobami. Zarzuciła także naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, a w szczególności art. 11 oraz art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego polegające na nie wyjaśnieniu w uzasadnieniu decyzji zasadności wszystkich przesłanek, którymi kierował się organ pierwszej instancji przy załatwianiu sprawy, w tym na jakiej podstawie organ ten uznał, że nie przysługuje jej prawo do policyjnej renty rodzinnej. W motywach wnoszonego odwołania podniósł, że nie zgadza się z decyzją organu pierwszej instancji, gdyż jego zdaniem wydana została z naruszeniem przepisów prawa materialnego.
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w K. wniósł o oddalenie skargi i przywołał analogiczną argumentację do tej, którą zamieścił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) wykazała, że zaskarżona decyzja odpowiada wymogom prawa, a zgodnie z treścią art. 145 § 1 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy jak również naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
Przystępując do analizy prawidłowości zaskarżonej decyzji przyjdzie w pierwszej kolejności zwrócić uwagę na stan prawny obowiązujący w tej sprawie. Zgodnie z treścią art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego pozostającego w dyspozycji ministra spraw wewnętrznych i administracji lub podległych mu organów wydaje się w przypadku zajmowania lokalu mieszkalnego przez policjanta lub członków jego rodziny albo przez inne osoby bez tytułu prawnego. Przy czym decyzję taką wydaje się w stosunku do wszystkich osób zamieszkałych w tym lokalu. W tej sytuacji niezbędnym jest ustalenie, kto może dysponować tytułem prawnym do takiego lokalu mieszkalnego. Stosownie do postanowień art. 88 ust. 1 ustawy o Policji policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny. Zgodnie z art. 29 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin, funkcjonariusze zwolnieni ze służby, uprawnieni do policyjnej emerytury mają prawo do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji odpowiedniego ministra lub podległych mu organów w rozmiarze przysługującym im w dniu zwolnienia ze służby, a do tych mieszkań stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące lokali mieszkalnych dla funkcjonariuszy. Natomiast po myśli art. 29 ust. 2 wyżej wymienionej ustawy prawo do wskazanego lokalu mieszkalnego, przysługuje również członkom rodzin uprawnionym do renty rodzinnej po funkcjonariuszach, którzy w chwili śmierci spełniali warunki wymagane do uzyskania emerytury lub renty policyjnej oraz po zmarłych emerytach i rencistach. Przepisy prawa regulujące kwestie związane z opróżnianiem lokalu mieszkalnego jak również wskazaniem sytuacji, kiedy dany lokal może zostać przyznany funkcjonariuszowi policji lub członkowi jego rodziny, zostały także przywołane przez organy administracji obu instancji, a zatem należy stwierdzić, że organy te w sposób prawidłowy określiły stan normatywny w sprawie.
Skoro stan normatywny został ustalony w sposób prawidłowy niezbędne jest sprawdzenie czy stan faktyczny odpowiada ustaleniom organów administracji. W pierwszej kolejności przyjdzie ustalić, czy lokal przy ul. [...] w C. pozostaje w dyspozycji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji lub podległych mu organów, Jak wynika z pisma Zastępcy Komendanta Miejskiego Policji w C. z dnia [...] r. skierowanego do Sądu Rejonowego w C. przedmiotowy lokal pozostaje w dyspozycji Policji. Zatem w stosunku do tego lokalu zastosowanie posiadają unormowania zamieszczone w ustawie o Policji.
Lokal ten mocą decyzji z dnia [...] r. przydzielony został S. K., który w dniu [...] r. zawarł związek małżeński z H.N.-K.. Dnia [...] r. zmarł S. K., a [...] r. zmarła H. N.-K., przy czym w dniu [...] r. zameldowała w lokalu tym córkę A. G.. Jak wynika z przedłożonych akt administracyjnych A. G. wcześniej nie zamieszkiwała w tym lokalu jak również nie była w nim zameldowana. Z oświadczeń skarżącej składanych w trakcie prowadzonego postępowania wynika, że w lokalu tym zamieszkiwała od 1998 r. a od 2003 r. jest w nim zameldowana na pobyt stały i z tego faktu wywodzi swoje żądania skierowane do organów Policji o uregulowanie sytuacji prawnej poprzez umożliwienie legalnego w nim zamieszkiwania. Podkreślić również należy, iż skarżąca nie nabyła prawa do renty rodzinnej po S. K., gdyż w 1980 r. zawarła związek małżeński z J. G.
Przedstawiony powyżej stan faktyczny w zestawieniu z przywołanym powyżej stanem normatywnym pozwala stwierdzić, że skarżąca zajmuje przedmiotowy lokal bez tytułu prawnego. Do przyjęcia takiego stanowiska skłania fakt, iż przedmiotowy lokal przydzielony został S. K., z którym zamieszkiwała wspólnie jego żona H. N.-K. i tylko te osoby posiadały tytuł prawny do jego zajmowania. Inne osoby mogłyby w sposób prawnie skuteczny ubiegać się o nabycie tytułu prawnego do zajmowania tego lokalu ale tylko w przypadkach określonych w art. 29 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin. Zgodnie z tym przepisem funkcjonariusze zwolnieni ze służby, uprawnieni do policyjnej emerytury mają prawo do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji ministra lub podległych mu organów w rozmiarze przysługującym im w dniu zwolnienia ze służby, a do tych mieszkań stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące lokali mieszkalnych dla funkcjonariuszy. Z tego też powodu ojczym strony S. K. zachował prawo do zajmowanego lokalu. Jednocześnie na mocy art. 29 ust. 2 i ust. 3 wyżej wymienionej ustawy prawo do przedmiotowego lokalu zagwarantowane zostało osobie na okres pobierania renty rodzinnej po zmarłym funkcjonariuszu. Jak wynika to z postanowień art. 67 i art. 68 ustawy o rentach i emeryturach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych prawo do renty rodzinnej nabywają między innymi dzieci własne i dzieci drugiego małżonka z tym, że dzieci te mają prawo do renty rodzinnej do ukończenia nauki w szkole nie dłużej niż do osiągnięcia 25 roku życia, a bez względu na wiek jeżeli stały się całkowicie niezdolne do pracy oraz do samodzielnej egzystencji lub całkowicie niezdolne do pracy w okresie do nauki nie dłużej niż do osiągnięcia 25 roku życia. Z przywołanego powyżej stanu faktycznego nie wynika, aby A. G. spełniła wskazane wymogi do skutecznego ubiegania się o tytuł prawny do zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu. W świetle przedstawionej analizy stanu normatywnego i faktycznego w sprawie przyjdzie stwierdzić, że organy administracji zasadnie wydały decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego, ponieważ skarżąca nie wykazała się tytułem prawnym do jego zajmowania.
W skardze do tutejszego Sądu skarżąca zarzuciła organom administracji naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędne ich zastosowanie, jednakże jak zostało to powyżej przedstawione zarzut ten nie znajduje umocowania.
Skoro Sąd nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia skargi, to stosownie do postanowień art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało skargę oddalić.
SJ/
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło