IV SA/Gl 1361/13

WyrokWSA w Gliwicach2014-04-02

Skład orzekający: Tadeusz Michalik, Szczepan Prax, Andrzej Matan

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba podlegająca obowiązkowo ubezpieczeniu społecznemu rolników z tytułu posiadania gospodarstwa rolnego może jednocześnie ubiegać się o specjalny zasiłek opiekuńczy?
Ratio decidendi
Osoba podlegająca obowiązkowo ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu rolników z tytułu posiadania gospodarstwa rolnego nie może uzyskać specjalnego zasiłku opiekuńczego, zgodnie z art. 16a ust. 8 pkt 1 lit. b ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zaświadczenie KRUS potwierdzające podleganie temu ubezpieczeniu ma moc dokumentu urzędowego, a brak dowodów przeciwnych w postępowaniu administracyjnym skutkuje utrzymaniem w mocy decyzji odmawiającej przyznania zasiłku.
Stan faktyczny
G.B. złożyła wniosek o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad mężem. Wójt Gminy odmówił przyznania zasiłku, wskazując, że skarżąca podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu rolników. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżąca w skardze do WSA podniosła argumenty dotyczące trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej męża, nie kwestionując jednak formalnie ustaleń organów co do podlegania ubezpieczeniu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia NSA Szczepan Prax (spr.) Sędzia WSA Andrzej Matan Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2014r. sprawy ze skargi G. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Wójt Gminy M. odmówił przyznania G.B. prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad jej mężem. Rozstrzygnięcie to wydano na podstawie art. 16a ust. 8 pkt 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (j.t. Dz. U. Nr 139 z 2006 r., poz. 992 ze zm.), a wynikło ono z ustalenia, że wnioskodawczyni podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu rolników, jako posiadacz gospodarstwa o powierzchni przeliczeniowej [...] ha. Zaskarżoną decyzją, podjętą na skutek odwołania strony, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w trybie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy decyzję I instancji, całkowicie podzielając jej ustalenia i wnioski. W szczególności Kolegium wskazało, że wnioskodawczyni od [...] podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników, co wynika z zaświadczenia KRUS, Oddział Regionalny w C., z dnia [...]. W świetle art. 16a ust. 8 pkt 1 lit. b ustawy o świadczeniach rodzinnych nie przysługuje jej zatem specjalny zasiłek opiekuńczy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego G.B. nie podniosła konkretnych zarzutów podważających legalność zaskarżonej decyzji. Natomiast szeroko przedstawiła ciężką sytuację zdrowotną swojego męża oraz trudne warunki materialne rodziny. Wskazała, że od czasu choroby męża pole leży odłogiem, ona sama nie może pracować i utrzymuje się z renty męża. Wcześniej miała przyznane świadczenia, a w [...] poinformowano ją o ich wstrzymaniu. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie może być uwzględniona, bowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, a tylko pod tym względem odbywa się sądowa kontrola działalności publicznej (art. 1 Prawa o ustroju sądów administracyjnych – Dz. U. Nr 153 z 2002 r., poz. 1269 ze zm.). Skarżąca złożyła w organie I instancji wniosek o przyznanie konkretnego świadczenia w postaci specjalnego zasiłku opiekuńczego, w związku z czym rzeczą tego organu było ustalenie, czy spełnione są normatywne przesłanki, od których uzależnione jest prawo do owego zasiłku. W tym zakresie słusznie organy obu instancji powołały się na art. 16a ustawy o świadczeniach rodzinnych, który reguluje warunki przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego. W art. 8 pkt 1 lit. b rzeczywiście wyłącza on możliwość uzyskania zasiłku przez osobę podlegającą obowiązkowo ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowemu z jakiegokolwiek innego tytułu niż wymienione w pkt 1 lit. a tego ustępu. Tymczasem z zaświadczenia KRUS wskazanego przez Kolegium wynika, że skarżąca z mocy ustawy podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników w zakresie emerytalno-rentowym. Jest to więc ubezpieczenie obligatoryjne w rozumieniu art. 16a ust. 8 pkt 1 lit. b ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zaświadczenie to ma moc dokumentu urzędowego, który według art. 76 § 1 kpa stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. W toku postępowania administracyjnego przeciwko treści wymienionego zaświadczenia skarżąca nie oponowała, a tym bardziej nie przedstawiła żadnego przeciwdowodu. Bezskuteczne jest zatem twierdzenie zawarte dopiero w skardze, że pole skarżącej leży obecnie odłogiem, co zresztą w ramach obecnego postępowania nie może być weryfikowane pod względem podlegania skarżącej obowiązkowemu ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu. Prawidłowe ustalenia organów obu instancji musiały więc prowadzić do odmowy przyznania przedmiotowego zasiłku. Dodatkowo wypadnie zauważyć, że poza ramami niniejszej sprawy pozostaje kwestia utraty przez skarżącą prawa do dotychczas pobieranego – według twierdzeń skargi – świadczenia pielęgnacyjnego. Jednakowoż należy wskazać, że wyrokiem z dnia 5 grudnia 2013 r., sygn. akt K 27/13, Trybunał Konstytucyjny uznał m. in., że art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1548), na mocy którego osoby uprawnione wcześniej do świadczenia pielęgnacyjnego zachowały to prawo jedynie do dnia 30.06.2013 r., jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu wyroku Trybunał wyjaśnił jednak, iż sam wyrok nie daje podstaw m. in. do ubiegania się o nowe świadczenie pielęgnacyjne lub specjalny zasiłek opiekuńczy, które przewiduje obowiązująca ustawa o świadczeniach rodzinnych. Trybunał stwierdził, że przywrócenie stanu zgodnego z prawem wymaga niezwłocznej interwencji ustawodawcy. W chwili orzekania przez tutejszy Sąd taka pożądana zmiana stanu prawnego nie nastąpiła, w związku z czym brak było podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji. Z powyższych względów na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzeczono, jak w sentencji. sw

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło