IV SA/Gl 137/14

PostanowienieWSA w Gliwicach2014-05-26

Skład orzekający: Andrzej Majzner

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o ustanowienie radcy prawnego w ramach prawa pomocy powinien zostać uwzględniony, jeśli strona jest zwolniona z kosztów sądowych z mocy prawa?
Ratio decidendi
Wniosek o ustanowienie radcy prawnego w ramach prawa pomocy może zostać uwzględniony, nawet jeśli strona jest zwolniona z kosztów sądowych z mocy prawa. Kluczowe jest wykazanie przez stronę, że nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika, bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym przypadku, biorąc pod uwagę niepełnosprawność, niskie dochody, wydatki na leki, utrzymanie dzieci i zadłużenie, sąd uznał, że okoliczności uzasadniają ustanowienie radcy prawnego.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Wnioskodawczyni podała, że jest niepełnosprawna, samotnie wychowuje dwoje dzieci, ponosi znaczne wydatki na leki, spłaca zadłużenie i nie posiada zasobów finansowych. Po wezwaniu do uprawdopodobnienia danych, przedstawiła dokumenty potwierdzające jej sytuację materialną i zdrowotną. Sąd rozpoznał wniosek, uwzględniając wniosek o ustanowienie radcy prawnego.
Rozstrzygnięcie
Ustanowiono radcę prawnego dla skarżącej.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.G. (G.) na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie dotyczącej świadczenia pielęgnacyjnego w kwestii wniosku skarżącej przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata lub radcy prawnego postanawia: 1. ustanowić radcę prawnego dla skarżącej; W dniu 3 kwietnia 2014 r. J.G. nadała do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym określiła, iż domaga się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata lub radcy prawnego. Wnioskująca oświadczyła, że jest niepełnosprawna, uskarża się na poważne schorzenia, w związku z czym wydatkuje na leki około 300 zł miesięcznie, samotnie wychowuje dwoje dzieci - małoletnią córkę (uczennica gimnazjum) oraz pełnoletniego syna (student), a nadto dojeżdża do swojej niepełnosprawnej matki ze względu na konieczność sprawowania nad nią opieki. Równocześnie strona zadeklarowała, że nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani nieruchomości, zaś na dochód jej rodziny składają się alimenty, w kwocie 1.000 zł (po 500 zł na każde z dzieci) oraz pobierana przez nią renta, w wysokości 760 zł. Strona dodała, że spłaca zadłużenie z tytułu należności za energię elektryczną, w kwocie 200 zł miesięcznie. Jest przy tym wierzycielką alimentacyjną, jednak od kilku lat nie może wyegzekwować tej należności. Następnie, to jest w odpowiedzi na wezwanie do uprawdopodobnienia danych ujętych we wniosku (zarządzenie z dnia 17 kwietnia 2014 r.) skarżąca nadesłała między innymi: zaświadczenie Drugiego Urzędu Skarbowego w K., potwierdzające, że jej pełnoletni syn w roku 2013 nie osiągnął żadnego dochodu, kopię umowy najmu mieszkania, kopię decyzji ZUS z dnia [...] r. o waloryzacji renty (kwota netto - do wypłaty wynosząca 526,59 zł), kopię orzeczenia, na mocy którego zaliczono ją do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, plik faktur dokumentujących wydatki na zakup leków, a także dokumenty potwierdzające fakt, iż obciążają ją zaległości płatnicze i toczy się wobec niej postępowanie egzekucyjne. W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. W pierwszej kolejności należy odnotować, że skarga w niniejszej sprawie została złożona na postanowienie wydane w sprawie dotyczącej świadczenia pielęgnacyjnego, które stanowi formę szeroko pojętej pomocy społecznej. W konsekwencji, skarżąca jest w niniejszym postępowaniu zwolniona od kosztów sądowych z mocy samego prawa, co wynika z art. 239 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., a co za tym idzie, jej wniosek o zwolnienie z obowiązku uiszczenia tych kosztów jest bezprzedmiotowy i jako taki nie podlega rozpoznaniu (wnioskodawczyni została już o tym poinformowana przez Sąd odrębnym pismem z dnia 14 kwietnia 2014 r.). Odnosząc się natomiast do wniosku J. G. o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika należy podnieść, iż w myśl zasady wynikającej z art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (zgodnie z art. 245 §3 p.p.s.a. mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dokonana w tym kontekście ocena stanu majątkowego i sytuacji życiowej strony doprowadziła do konkluzji, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania. Z oświadczeń wyżej wymienionej wynika, że nie posiada ona żadnych zasobów finansowych ani łatwego do spieniężenia majątku. Jest przy tym osobą niepełnosprawną i utrzymuje się wraz z dwojgiem dzieci (w tym jedno małoletnie) z renty, w kwocie netto 526,59 zł oraz ze świadczeń alimentacyjnych w wysokości ogółem 1.000 zł. Równocześnie należy mieć w polu widzenia, że skarżąca uskarża się na zły stan zdrowia, ponosi w związku z tym relatywnie znaczne wydatki na zakup leków (vide: nadesłane faktury) i obciążają ją zaległości płatnicze. Mając na względzie powyższe należało przyjąć, iż wnioskodawczyni wykazała w sposób dostatecznie przekonujący, że opłacenie należności związanych z udziałem w sprawie fachowego pełnomocnika przekracza jej możliwości płatnicze i dlatego postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a. w związku z art. 246 §1 pkt 2 tej ustawy. Przyznając prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego wzięto nadto pod uwagę obciążenie poszczególnych korporacji zawodowych, w tym adwokackiej i radcowskiej, sprawami, w których Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach ustanawia profesjonalnych pełnomocników.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło