IV SA/Gl 137/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska Sędzia WSA Renata Siudyka Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2015 r. sprawy ze skargi I. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku dla opiekuna oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Burmistrz T. odmówił przyznania I. L. prawa do zasiłku dla opiekuna. Rozstrzygnięcie to wydano w oparciu o ustalenie, że wnioskodawczyni nie spełnia warunków określonych w art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. z 2014 r., poz. 567), gdyż w okresie od 1 lipca 2013 r. nie spełniała warunków do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego określonych w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (j.t. Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2012 r. Zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1 tej ostatniej ustawy świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje m. in. wtedy, gdy osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka, przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego. Tymczasem wnioskodawczyni do dnia 30.09.2009 r. miała ustalone prawo do emerytury rolniczej, a od dnia 1.10.2009 r. pobiera rentę rodzinną po zmarłym mężu, wybrana przez nią jako świadczenie korzystniejsze. W odwołaniu strona zarzuciła, że rentę rodzinną otrzymała wcześniej niż świadczenie pielęgnacyjne przyznane bezterminowo. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w trybie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy decyzję I instancji uznając ją za prawidłową w świetle przytoczonych przepisów. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego I. L. uznała zaskarżoną decyzję za niezgodną z Konstytucją. Wyraziła pogląd, że nie pobiera renty rodzinnej w zbiegu z innym świadczeniem emerytalno-rentowym. Ponownie powołała się na bezterminowe przyznanie jej świadczenia pielęgnacyjnego. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Na rozprawie sądowej skarżąca przyznała okoliczności ustalone przez organ I instancji co do pobierania renty rodzinnej w miejsce dotychczasowej emerytury rolniczej. Powołała się przy tym na prawa nabyte i zarzuciła naruszenie prawa unijnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna, bowiem wynik postępowania administracyjnego jest zgodny z prawem. Stan faktyczny sprawy ustalony w I instancji jest niewątpliwy i wynika z zebranego materiału dowodowego, a w końcu został przez skarżącą potwierdzony. W samej skardze bezskutecznie powołuje się ona na pismo ZUS. Mianowicie kwestia zbiegu świadczeń wynika wprost z regulacji ustawowych. I tak ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (j.t. Dz. U. z 2013 r., poz. 1440 ze zm.) kwestię zbiegu prawa do emerytury lub renty z prawem do emerytury lub renty z ubezpieczenia społecznego rolników odsyła w art. 96 ust. 2 do odrębnych przepisów, które zamieszczone są w ustawie z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (j.t. Dz. U. z 2013 r., poz. 1403 ze zm.). Zgodnie z art. 33 ust. 2 tej ustawy, w razie zbiegu prawa do emerytury lub renty przysługującej na jej podstawie z prawem do emerytury lub renty z innego ubezpieczenia społecznego, uprawnionemu wypłaca się jedno wybrane przez niego świadczenie. Skarżąca właśnie dokonała takiego wyboru między emeryturą rolniczą i rentą rodzinną z ZUS po zmarłym mężu i pobiera to ostatnie świadczenie, co potwierdza zgromadzony materiał dowodowy, a ona także przyznaje. Według art. 17 ust. 5 pkt 1 w brzmieniu obowiązującym w dniu 31.12. 2012 r. wskazana okoliczność wykluczała możliwość otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego, a w takim razie zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów zasiłek dla opiekuna nie przysługuje. Odmowa przyznania tego świadczenia była więc zgodna z prawem. Prawidłowe było również w konsekwencji wydanie przez organ odwoławczy decyzji o utrzymaniu w mocy decyzji I instancji, mimo że w swoich motywach Kolegium w jednym fragmencie błędnie podało, że skarżąca nie ma prawa do wypłaty renty rodzinnej w zbiegu ze świadczeniem rolnym, by jednak zaraz dodać, iż pobiera rentę rodzinną z ZUS jako świadczenie korzystniejsze. Wobec niewątpliwego stanu faktycznego uchybienie to nie miało żadnego znaczenia dla wyniku sprawy. Powoływanie się przez skarżącą na rozprawie na prawo unijne ze względu na ogólnikowość nie pozwala na właściwe odniesienie się do tej kwestii. Można jedynie zauważyć, że w niniejszej sprawie nie występuje żaden element transgraniczny. Natomiast zarzut naruszenia konstytucyjnej zasady ochrony praw nabytych jest już o tyle chybiony, że przedmiotem sprawy nie było prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, które skarżącej zostało przyznane decyzją z dnia [...] lecz inne świadczenie w postaci zasiłku dla opiekuna, o przyznanie którego skarżąca wystąpiła wnioskiem z dnia 21 maja 2014 r. Zasiłek taki został wprowadzony dopiero ustawą z dnia 4 kwietnia 2014 r., a zatem wcześniej skarżąca nie mogła nabyć do niego żadnego prawa. Sąd rozpoznaje przy tym sprawy w zakresie przedmiotowym określonym w postępowaniu administracyjnym. W niniejszym przypadku chodziło więc o zasiłek dla opiekuna, a zatem Sąd nie mógł orzekać co do "przywrócenia" świadczenia pielęgnacyjnego, o co alternatywnie wnioskuje skarga. Z powyższych względów na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzeczono, jak w sentencji.