IV SA/Gl 1373/13

WyrokWSA w Gliwicach2014-10-09

Skład orzekający: Szczepan Prax, Beata Kalaga - Gajewska, Małgorzata Walentek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy brak możliwości przeprowadzenia wywiadu środowiskowego z powodu niepodania przez wnioskodawcę aktualnego miejsca zamieszkania stanowi wystarczającą podstawę do odmowy przyznania zasiłku celowego, jeśli wnioskodawca domaga się przeprowadzenia wywiadu w miejscu, które wskazał, a organ nie podjął próby jego przeprowadzenia w tym miejscu lub w swojej siedzibie?
Ratio decidendi
Organ pomocy społecznej nie może odmówić przyznania zasiłku celowego wyłącznie z powodu braku możliwości przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, jeśli wnioskodawca aktywnie domaga się jego przeprowadzenia w wskazanym przez siebie miejscu (np. na klatce schodowej przed drzwiami mieszkania) lub w siedzibie organu, a organ nie podjął próby przeprowadzenia wywiadu w tych lokalizacjach ani nie wezwał wnioskodawcy do swojej siedziby. Brak wywiadu środowiskowego nie może stanowić wystarczającej podstawy do odmowy przyznania świadczenia, jeśli nie wykazano braku współpracy wnioskodawcy lub jego ukrywania się.
Stan faktyczny
Wnioskodawca T.M. zwrócił się o zasiłek celowy na zakup żywności, lekarstw i opłatę za mieszkanie. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania zasiłku, argumentując niemożnością przeprowadzenia wywiadu środowiskowego z powodu niepodania przez wnioskodawcę aktualnego miejsca pobytu, mimo że wnioskodawca wskazał adres, pod którym został eksmitowany, i domagał się przeprowadzenia wywiadu na klatce schodowej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Wnioskodawca zaskarżył decyzję do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa i ustawy o pomocy społecznej.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta T.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 października 2014 r. sprawy ze skargi T. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta T. z dnia [...] roku nr [...]. T. M., wnioskiem z dnia 31 lipca 2013 r., zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w T. z prośbą o pomoc finansową "na zakup żywności, lekarstw, opłatę za mieszkanie" (k.1 akt administracyjnych). Prezydent Miasta T. decyzją z dnia [...] r., nr [...], odmówił T. M. przyznania zasiłku celowego na zakup żywności i leków oraz na pokrycie opłat za mieszkanie. Organ w uzasadnieniu rozstrzygnięcia podkreślił, że wnioskodawca wskazał jako swój adres zamieszkania ul. [...] w T. Jednak został on eksmitowany z tego lokalu i wymeldowany z pobytu stałego, w oparciu o prawomocną decyzję administracyjną oraz nie wskazał aktualnego miejsca pobytu. Pismem z dnia 6 sierpnia 2013 r., nr [...], organ wezwał T.M. do podania aktualnego adresu pobytu w celu umożliwienia przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w związku ze złożonym wnioskiem oraz do jego podpisania. W odpowiedzi na wezwanie, T.M. w piśmie z 14 sierpnia 2013 r. złożonym osobiście w organie wskazał, że: "moje miejsce pobytu jest w T. i w celu umożliwienia przeprowadzenia wywiadu środowiskowego przez pracownika socjalnego, proszę o wyznaczenie terminu i miejsca, w którym zostanie przeprowadzony wywiad środowiskowy lub proszę o przeprowadzenie wywiadu na klatce schodowej, przed drzwiami mojego mieszkania przy ul. [...]" (cytat k. 6 akt). Nadto, T.M. w dniu 16 sierpnia 2013 r. podpisał wniosek i pisemnie ponownie oświadczył, że oczekuje na wyznaczenie terminu wywiadu środowiskowego przed drzwiami mieszkania przy ul. [...] na klatce schodowej (k. 7 akt). W toku postępowania organ pierwszej instancji ustalił, że lokal ten został zlicytowany i dnia 15 marca 2013 r. została zawarta umowa o ustanowienie odrębnej własności dla tego lokalu, zatem wnioskodawca nie może w nim przebywać, czy też zamieszkiwać. Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" w T. poinformowała, że T.M. bezprawnie korzysta z przynależnej do tego lokalu skrzynki pocztowej. Organ stwierdził, że brak jest również informacji o zameldowaniu wnioskodawcy w T. Policja ustaliła, że na klatce schodowej T.M. jest widywany, jednak tam nie zamieszkuje i brak jest skarg w tej sprawie, ale odbiera adresowaną do niego korespondencję, tym nie mniej aktualne miejsce jej pobytu nie jest znane (pismo z dnia 15 marca 2013 r.). Z tego powodu organ uznał, że z przyczyn nie znanych organowi T.M. nie chce wskazać swojego prawdziwego miejsca pobytu lub zamieszkania, czym faktycznie uniemożliwia przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, w celu ustalenia jego aktualnej sytuacji zdrowotnej, materialnej i bytowej. Zachowanie to wskazuje na brak współpracy z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, w rozumieniu art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 182 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie jako: "ustawa"). Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne organ zaznaczył, że niemożność przeprowadzenia wywiadu uniemożliwia dokonanie oceny rzeczywistej sytuacji strony (majątkowej, rodzinnej, zdrowotnej i bytowej), a sam wywiad jest połączony z oględzinami lokalu mieszkalnego i stanowi istotną część ustaleń dotyczących sytuacji bytowej strony (por. wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Białymstoku z dnia 10.01.2012 r. o sygn. akt II SA/Bk 659/11 i w Łodzi z dnia 30.11.2010 r. o sygn. akt II SA/Łd 962/10 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24.03.2011 r. o sygn. akt I OSK 2053/10 - wszystkie są dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA). Od powyższej decyzji T.M. wniósł odwołanie, w którym domagał się jej uchylenia i przeprowadzenia z nim wywiadu środowiskowego, zarzucając organowi naruszenie jego interesu prawnego. Zaznaczył, że pracownik socjalny bardzo dobrze zna jego sytuację zdrowotną, materialną i bytową oraz "celowo pozbawił go dachu nad głową i środków do życia" (k.2a akt). Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Kolegium przytoczyło regulacje ustawy dotyczące przyznania zasiłku celowego. Wskazało, że organy pomocy społecznej zobowiązane są ustalić rzeczywistą sytuację osoby lub rodziny ubiegającej się o świadczenie, a cel ten jest osiągnięty poprzez przeprowadzenie wywiadu środowiskowego. Wymaga to współdziałania z pracownikiem socjalnym, w tym poinformowania go o rzeczywistych dochodach i sytuacji majątkowej beneficjenta pomocy. Zgodnie z art. 106 ust. 4 i art. 107 ust. 1 ustawy, decyzję administracyjną o przyznaniu lub odmowie przyznania świadczenia wydaje się po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego, mającego na celu ustalenie sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej osób i ich rodzin. Rodzinny wywiad środowiskowy stanowi podstawowy element postępowania wyjaśniającego w sprawie z pomocy społecznej i jest traktowany jako obowiązkowy sposób zebrania informacji o wnioskodawcy. Potwierdzają to regulacje rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 8 czerwca 2012 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego (Dz. U. z 2012 r., poz. 712), zwłaszcza jego § 2 ust. 3-5. Wywiad przeprowadza się w miejscu zamieszkania osoby lub rodziny albo w miejscu ich pobytu, pracownik dokonuje obserwacji sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej osoby, mogącej mieć wpływ na prawo do świadczeń, jak również dokonuje analizy i oceny tej sytuacji oraz formułuje wnioski stanowiące podstawę planowania pomocy. Specyfika postępowania wyjaśniającego w sprawie o świadczenia z pomocy społecznej wymaga aktywności ze strony wnioskodawcy, którego rolą jest wprowadzenie pracownika w swoją trudną sytuację życiową. Jednocześnie, na podstawie art. 11 ust. 2 ustawy wprowadzony został warunek współdziałania przedstawiciela organu i podmiotu ubiegającego się o pomoc, który najlepiej może sprecyzować oraz wskazać swoje potrzeby. Opisując stan faktyczny organ stwierdził, że T.M. został pozbawiony członkowstwa w spółdzielni i nie ma prawa zamieszkiwać czy przebywać w lokalu przy ul. [...] w T. Lokal ten został zlicytowany i w dniu [...] r. została zawarta umowa o ustanowieniu jego odrębnej własności. Nie ulega wątpliwości, że T.M. nie przebywa w tym miejscu i nie wskazał nowego aktualnego miejsca pobytu, czym uniemożliwił przeprowadzenie wywiadu środowiskowego. Nie znajduje zatem podstaw twierdzenie, że brak wywiadu został zawiniony przez organ, bowiem pracownik socjalny wezwał T.M. do podania miejsca pobytu i jednocześnie stwierdził istnienie okoliczności świadczących o braku możliwości zamieszkiwania w podanym przez niego miejscu. Zdaniem organu, T.M. posiada klucze i korzysta ze skrzynki pocztowej będącej własnością poczty, umieszczonej na zewnątrz wspomnianego lokalu mieszkalnego. Jednak brak możliwości przeprowadzenia wywiadu środowiskowego stanowi wystarczającą podstawę do odmowy przyznania zasiłku celowego, z uwagi na podjęcie przez organ bezskutecznych prób ustalenia miejsca pobytu T.M., w celu przeprowadzenia wywiadu w miejscu przez niego wskazanym. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach T.M. zarzucił "naruszenie przepisów prawa i ustawy o pomocy społecznej". Podniósł, że lokal przy ul. [...] w T. "był, jest i będzie jego mieszkaniem", a Prokuratura będzie wyjaśniać okoliczności, które nie zostały uwzględnione przez Sąd przed wydaniem wyroku o eksmisję, na podstawie art. 379 pkt 5 Kodeksu postępowania cywilnego. Jego zdaniem, zadłużenie lokalu spowodował pracownik socjalny, który nie przyznał mu zasiłku na dopłatę do dodatku mieszkaniowego. Do skargi załączono postanowienie Sądu Rejonowego w T. z dnia [...] r. sygn. akt [...], uwzględniające zażalenie na postanowienie Prokuratora Rejonowego w T. z dnia [...] r. przedmiocie odmowy wszczęcia dochodzenia w sprawie dotyczącej przekroczenia uprawnień przez urzędników MOPS w T., tj. o czyn z art. 231 § 1 Kodeksu karnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w odpowiedzi na skargę postulowało o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 9 października 2014 r. T.M. podtrzymał zarzuty skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Dokonując kontroli legalności działania organów administracji, w świetle brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie jako: "p.p.s.a."), sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub naruszenie prawa dające postawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź też naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Ustawodawca warunkuje zatem możliwość wzruszenia orzeczenia organu administracji publicznej zaistnieniem naruszenia norm prawa materialnego, czy też norm o charakterze procesowym, przy czym w tym przypadku naruszenie to powinno być tego rodzaju, że miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Natomiast zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanymi zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zatem ocenia legalność decyzji również z urzędu. W tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta T. z dnia [...] r., nr [...], o odmowie przyznania skarżącemu pomocy finansowej w postaci zasiłku celowego na zakup żywności i leków oraz na pokrycie opłat za mieszkanie. Organy orzekające w sprawie uznały, że wobec podjęcia bezskutecznych prób ustalenia miejsca pobytu skarżącego, brak jest możliwości przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w miejscu przez niego wskazanym, tj. w T. w lokalu przy ul. [...], a to stanowi wystarczającą podstawę do odmowy przyznania zasiłku celowego. Stosownie do art. 39 ust. 1 i ust. 2 ustawy w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Dodatkowo, w art. 2, art. 3 i art. 4 ustawy sformułowano ogólne cele pomocy społecznej, według których jest ona instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są oni w stanie pokonać przy wykorzystaniu własnych uprawnień, zasobów i możliwości. Istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma fakt, że stosownie do treści art. 106 ust. 4 ustawy, decyzję administracyjną o przyznaniu lub odmowie przyznania świadczenia wydaje się po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego. Ma on na celu ustalenie sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej osób ubiegających się o świadczenia z pomocy społecznej (art. 107 ustawy). Jednakże sam wywiad obejmuje i składa się z wielu różnych czynności pracownika socjalnego, które w konsekwencji mają zmierzać do ustalenia sytuacji bytowej osoby ubiegającej się o pomoc (m.in. przesłuchanie strony i jej rodziny pod rygorem odpowiedzialności karnej za udzielenie nieprawdziwych informacji, wykorzystanie istotnych dla sprawy dokumentów oraz przeprowadzenie własnych obserwacji w celu zweryfikowania informacji uzyskanych z innych źródeł dowodowych (wyrok NSA z dnia 17 listopada 2009 r. o sygn. akt I OSK 551/09, dostępny w internetowej bazie orzeczeń NSA). Co więcej, w doktrynie podkreśla się, że dowód z wywiadu jest konglomeratem dowodowym, polegającym na równoczesnym skonfrontowaniu oświadczeń strony, zeznań świadków, wyników oględzin w miejscu pobytu strony, treści dokumentów urzędowych i prywatnych (W. Maciejko, P. Zaborniak, Ustawa o pomocy społecznej. Komentarz LexisNexis 2010, s. 411 - 415). W tej sytuacji nie sposób uznać, że zachowanie skarżącego wskazuje na odmowę przeprowadzenia wywiadu. Potwierdza to treść złożonych przez niego oświadczeń oraz wyraźne domaganie się przeprowadzenia wywiadu w wyznaczonym przez organ pierwszej instancji terminie "przed drzwiami mieszkania na [...] na klatce schodowej" (pisma skarżącego z dnia 14 i 16 sierpnia 2013 r. k. 6 i 7 akt administracyjnych). Żądanie takie zostało złożone ustnie do protokołu w dniu 16 sierpnia 2013 r., podczas obecności skarżącego w siedzibie organu pierwszej instancji. Trudno w tych okolicznościach uznać, że istnieje obiektywny brak możliwości przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w miejscu wskazanym przez skarżącego i stanowi on wystarczającą podstawę do odmowy przyznania zasiłku celowego. Próba przeprowadzenia wywiadu w tym miejscu nie została odnotowana w aktach administracyjnych przedłożonych w niniejszej sprawie. Artykułowane przez skarżącego jednoznaczne stanowisko w tym zakresie nie zostało również w jakikolwiek sposób podważone, stąd też nie można wywodzić, że skarżący odmówił przeprowadzenia wywiadu. Organ pierwszej instancji nie wyznaczył skarżącemu terminu przeprowadzenia wywiadu ani w zaproponowanym przez skarżącego miejscu ani też w żadnym innym, jedynie pouczył o konsekwencjach braku wskazania aktualnego miejsca pobytu (pismo organu z dnia 6 sierpnia 2013 r. k. 3 akt). Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że skarżący wyraża zgodę na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego i chce w nim wziąć udział, jednakże oczekuje na inicjatywę organu w zakresie wyboru miejsca i terminu jego przeprowadzenia. Jednocześnie § 2 ust. 3, 4 i 5 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 8 czerwca 2012 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 712) zasadniczo nakazuje przeprowadzenie wywiadu w miejscu zamieszkania osoby lub rodziny albo w miejscu ich pobytu, jednak nie wyklucza to możliwości przeprowadzenia go w innym miejscu wskazanym bądź przez organ, bądź przez osobę ubiegającą się o przyznanie pomocy. Tymczasem, organ poprzez brak wystosowania wezwania oraz skonfrontowania oświadczeń samego skarżącego, zeznań świadków, wyników oględzin w miejscu jego pobytu, treści dokumentów urzędowych i prywatnych, nie doprowadził do wyjaśnienia sprawy i w konsekwencji nie dokonał rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia 31 lipca 2013 r., który dotyczył pomocy "na zakup żywności, lekarstw, opłatę za mieszkanie" (k. 1 akt administracyjnych). Wątpliwości organu konieczne do rozstrzygnięcia sprawy należało wyjaśnić w każdy dopuszczalny prawem sposób, korzystając z faktu wielokrotnego osobistego stawiennictwa skarżącego w siedzibie organu oraz odbioru kierowanej do niego korespondencji. Podzielić należy pogląd zaprezentowany w prawomocnym wyroku tut. Sądu z dnia 21 stycznia 2014 r. o sygn. akt IV SA/Gl 437/13, który dotyczy również skarżącego, iż: "nie oponował przeciwko przeprowadzeniu wywiadu i wskazał miejsce, w którym może dojść do tej czynności. O ile organ uważał - i byłoby to zrozumiałe - miejsce to za nieodpowiednie to winien był wezwać skarżącego do swojej siedziby w wyznaczonym terminie. Są przypadki, w których ustawa o pomocy społecznej wprost dopuszcza tego rodzaju wezwania (art. 106a ust. 3). Dopiero niestawienie się skarżącego lub odmowa udzielenia odpowiedzi na pytania postawione w trybie wywiadu byłoby równoznaczne z brakiem współdziałania, o jakim mowa w art. 11 ust. 2 cytowanej ustawy. Natomiast dla ustalenia stanu faktycznego organ meriti może wykorzystać wszystkie dostępne środki dowodowe, a zgromadzony materiał poddać przewidzianej w art. 80 Kpa swobodnej ocenie dowodów" (cytat ze str. 3-4 uzasadnienia powołanego wyroku, dostępnego w internetowej bazie orzeczeń NSA). W rozpatrywanej sprawie postępowanie organu pierwszej instancji nie jest spójne, gdyż z jednej strony - odmawia się uznania klatki schodowej przy ul. [...] w T. jako miejsca pobytu skarżącego, a z drugiej strony - wielokrotnie na ten adres doręczana jest i to skutecznie, korespondencja skierowana przez ten organ do skarżącego. Zdaniem składu orzekającego, nie danie wiary oświadczeniom skarżącego, co do jego miejsca pobytu, mogłoby nastąpić dopiero po przeprowadzeniu i sporządzeniu kwestionariusza wywiadu, poprzedzonego rozmową i oceną jego sytuacji, bowiem nie bez powodu w urzędowym kwestionariuszu wywiadu jako przyczynę wystąpienia z wnioskiem można oznaczyć także "bezdomność". Wbrew twierdzeniom organu uzyskane informacje z Komendy Miejskiej Policji w T., [...] Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]", czy też Urzędu Miasta T. wyłącznie zaświadczają, że skarżący nie ma prawa do przebywania w lokalu przy ul. [...], nie dowodzą jednak, że skarżący ma inne miejsce pobytu. Jednocześnie nic nie wskazuje na to, by skarżący ukrywał się przed organami pomocy społecznej, co mogłoby wpłynąć na zmianę oceny jego sytuacji a wręcz przeciwnie (por. k. 6 akt). Organ pierwszej instancji zna sytuację skarżącego, z powodu dużej ilości prowadzonych z jego wniosku postępowań administracyjnych, jednak nie skorzystał z możliwości przeprowadzenia wywiadu środowiskowego podczas obecności skarżącego w jego siedzibie lub tam, gdzie skarżący sam wskazał. Takie działanie organu narusza przepisy postępowania administracyjnego, zwłaszcza art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. Skutkiem czego organ nie ustalił sytuacji życiowej skarżącego, mającej wpływ na merytoryczne rozpoznanie złożonego przez niego wniosku z dnia 31 lipca 2013 r., czym również naruszył przepisy prawa materialnego, zwłaszcza art. 39 w związku z art. 11 ust. 2 ustawy. Biorąc jednak pod uwagę zasadniczy cel pomocy społecznej, jakim jest wspieranie osób i rodzin w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwianie im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka (art. 3 ust. 1), przyjąć należy, iż organy orzekające w sprawie miały obowiązek wnikliwego rozpatrzenia wniosku skarżącego oraz sprawdzenia, czy zgłoszone przez niego we wniosku potrzeby faktycznie istnieją. Organy te mają bowiem obowiązek każdorazowo, również po złożeniu kolejnego wniosku, zbadać sytuację życiową wnioskodawcy. Nie oznacza to jednak, że mają w procesie podejmowania decyzji odcinać się w zupełności od postawy życiowej wnioskodawcy, który sam powinien starać się rozwiązać swoją trudną sytuację życiową bądź przynajmniej czynić starania, aby ją przezwyciężyć we własnym zakresie. Dodatkowo, osoba korzystająca z pomocy społecznej nie powinna odczuwać nałożonych na nią obowiązków jako restrykcji z tytułu wnioskowanego wsparcia, lecz jako wolę niesienia mu skutecznej pomocy przez organy do tego uprawnione. W tym miejscu zaznaczyć przyjdzie, że przyznanie zasiłku celowego nie jest obligatoryjne nawet wówczas, gdy zostaną spełnione wszystkie przesłanki warunkujące udzielenie tej formy pomocy. W ramach uznania administracyjnego organy mogą bowiem samodzielnie decydować o tym, która z potrzeb i w jakim zakresie winna być w pierwszej kolejności zaspokojona. Powyższe rozważania są konieczne z uwagi na treść złożonego przez skarżącego wniosku z dnia 31 lipca 2013 r. Ponownie rozpatrując sprawę konieczne jest wyznaczenie przez organ terminu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego i właściwe poinformowanie o tym skarżącego, dodatkowo pouczenie o przysługujących mu uprawnieniach, jak i obowiązkach, dopiero w oparciu o zebrane informacje i oświadczenia poczynienie stosownych ustaleń oraz dokonanie ich oceny, zważywszy na treść art. 7, art. 77, art. 80 i art. 86 K.p.a., w odniesieniu do zgłoszonych przez skarżącego potrzeb, co pozwoli na podjęcie prawidłowego rozstrzygnięcia, spełniającego wymagania przewidziane w art. 107 § 1 i 3 K.p.a., a także sprawdzenie, czy zachowanie skarżącego uzasadnia zastosowanie sankcji określonej w art. 11 ust. 2 ustawy. W tym stanie sprawy, Sąd uznał, iż wydane w sprawie obie decyzje naruszają art. 11 ust. 2 w związku z art. 39 ust. 1 i 2 ustawy oraz przywołane powyżej przepisy postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia ich uchylenie w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w związku z art. 135 p.p.s.a. Z uwagi na charakter zaskarżonej decyzji nie orzeczono o jej wykonaniu, w oparciu o art. 152 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło