IV SA/Gl 139/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: , Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz - Furmanik, , po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.R. na pismo Ś. Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w K. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie funkcjonariuszy straży pożarnej postanawia odrzucić skargę. Pismem z dnia [...] J.R. wniósł skargę określając jej przedmiot jako "ostateczna nienazwana decyzja administracyjna" Ś. Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w K. z dnia [...] Nr [...]. Skarżący uznał, iż wyżej wskazane pismo stanowi rozstrzygnięcie jego sprawy w przedmiocie przywrócenia do pracy na stanowisku starszego oficera do spraw bezpieczeństwa i higieny pracy bądź na innym równorzędnym stanowisku. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że pismem z dnia [...] wystąpił do Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w G. o przywrócenie go do pracy na stanowisku starszego oficera do spraw bezpieczeństwa i higieny pracy, lub na innym równorzędnym stanowisku. Żądanie powyższe J.R. uzasadnił wydaniem w dniu [...] przez Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej decyzji nr [...], mocą której organ ten stwierdził nieważność decyzji Komendanta Rejonowego Państwowej Straży Pożarnej w G. z dnia [...], nr [...], o przeniesieniu skarżącego na stanowisko starszego instruktora do spraw kontrolno-rozpoznawczych. W odpowiedzi na wniosek z dnia [...] skarżący otrzymał pismo Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w G. datowane na dzień [...] Nr [...]. Pismem tym J.R. został poinformowany, iż nie spełnia kryteriów umożliwiających pełnienie służby w PSP, bowiem orzeczeniem Okręgowej Komisji Lekarskiej MSWiA w K. z dnia [...] Nr [...] został uznany za całkowicie niezdolnego do służby w tej formacji oraz, że nabór do służby jest otwarty i odbywa się zgodnie z przepisami ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, w oparciu o procedurę określoną przez Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej. Nadto poinformowano go o możliwości ubiegania się o przyjęcie do pracy w PSP w charakterze pracownika cywilnego. Skarżący uznał, że wyżej wskazana odpowiedź organu stanowi merytoryczne rozstrzygnięcie jego sprawy, od którego przysługuje środek odwoławczy. Odpowiadając na pismo skarżącego z dnia [...], zwane odwołaniem, Ś. Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w K. pismem z dnia [...] Nr [...] poinformował J.R., że udzielona mu przez Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w G. odpowiedź na wniosek o ponowne zatrudnienie jest zgodna z obowiązującymi w tym zakresie przepisami. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący traktując to pismo jako rozstrzygnięcie jego sprawy, tym razem przez organ odwoławczy, wniósł o stwierdzenie jego nieważności oraz o stwierdzenie nieważności poprzedzającego go pisma Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w G. z dnia [...] J.R. wniósł nadto o rozważenie możliwości wystąpienia do Prezesa Rady Ministrów z informacją o istotnych naruszeniach prawa i o rażących przypadkach naruszenia obowiązków, jakich wspomniany organ miał się dopuścić oraz o przeprowadzenie kontroli legalności postępowania prowadzonego przez ten organ, jak również o dokonanie prawnej i merytorycznej oceny zasadności i legalności zaskarżonej "decyzji". W odpowiedzi na skargę Ś. Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w K. wniósł o jej odrzucenie. Organ ten podniósł, że pismem z dnia [...] Nr [...] Miejski Komendant Państwowej Straży Pożarnej w G. poinformował jedynie J.R. o przyczynach zwolnienia go ze służby oraz o możliwości ubiegania się o zatrudnienie w charakterze pracownika cywilnego na ogólnie obowiązujących zasadach. Organ zaakcentował, że w odpowiedzi na pismo skarżącego nazwane odwołaniem, w dniu [...] pismem Nr [...], poinformował J.R., iż udzielone przez Miejskiego Komendanta Państwowej Straży Pożarnej w G. wyjaśnienia są zgodne z obowiązującymi w tym zakresie przepisami oraz, że nie stwierdził uchybień formalno – prawnych w sposobie załatwienia wniosku skarżącego o przywrócenie do pracy. Następnie wyjaśnił, iż pismem z dnia [...] Nr [...], stanowiącym odpowiedź na wniosek J.R. o uzupełnienie "decyzji" z dnia [...], poinformował skarżącego, że zarówno jego pismo z dnia [...] jak i pismo Komendanta Miejskiego PSP w G. z dnia [...] nie były decyzjami administracyjnymi, wobec czego nie przysługiwały od nich środki zaskarżenia w postaci odwołania i skargi do sądu administracyjnego. Konkludując Ś. Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w K. podniósł, że brak jest w sprawie rozstrzygnięcia, od którego przysługiwałaby skarga do sądu administracyjnego, zatem skarga J.R. powinna być odrzucona zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 w związku z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje. Stosownie do art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., sprawowana przez sądy administracyjne kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: - decyzje administracyjne (pkt 1); - postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (pkt 2); - postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (pkt 3); - inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (pkt 4); - pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach (pkt 4a); - akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (pkt 5); - akty jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (pkt 6); - akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego (pkt 7); - bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a (pkt 8). Wobec zaprezentowanej przez strony rozbieżności co do charakteru pisma Ś. Wojewódzkiego Komendanta Państwowej Straży Pożarnej w K. z dnia [...] Nr [...] należało w pierwszej kolejności ustalić jego charakter. Zarówno w doktrynie jak i judykaturze przyjmuje się, że decyzją administracyjną w ujęciu materialnym jest kwalifikowany akt administracyjny, stanowiący przejaw woli administrujących w państwie organów, wydany na podstawie powszechnie obowiązującego prawa administracyjnego lub finansowego, o charakterze władczym i zewnętrznym, rozstrzygający konkretną sprawę, konkretnie określonej osoby fizycznej lub prawnej w postępowaniu unormowanym przez przepisy proceduralne (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 5 lutego 1988 r. III AZP 1/88, OSPiKA 1989, z. 3, poz. 59 oraz C. Martysz Komentarz do art. 104 k.p.a. [w:] G. Łaszczyca, C. Martysz, A. Matan "kodeks Postępowania Administracyjnego. Tom II, LEX 2007 wyd. II). Należy podkreślić, iż do charakterystycznych cech decyzji w tym ujęciu Sąd Najwyższy zalicza to, że: 1) decyzja jest przejawem woli organu administracyjnego o charakterze władczym, 2) winna być oparta o powszechnie obowiązujące przepisy prawa, 3) rozstrzyga konkretną sprawę konkretnej oznaczonej strony w postępowaniu unormowanym w przepisach k.p.a., jak również w przepisach ustaw szczególnych. W ujęciu procesowym natomiast decyzja odnosi się do postępowania administracyjnego. Jest to więc akt kończący dane postępowanie i rozstrzygający sprawę co jej istoty. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi J.R. jest pismo Ś. Wojewódzkiego Komendanta Państwowej Straży Pożarnej w K. z dnia [...] Nr [...]. Wobec wyżej przytoczonej definicji decyzji administracyjnej, wbrew stanowisku skarżącego, nie jest możliwym uznanie tego pisma za decyzję administracyjną. Nie rozstrzygało ono w sposób władczy o uprawnieniach lub obowiązkach skarżącego, a stanowiło w istocie pisemną informację o sposobie załatwienia jego wniosku z dnia [...]. Pismo z dnia [...] zawierało nadto informację o braku możliwości wniesienia od tych pism środków zaskarżenia, w tym skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W tym kontekście uznano, że skarga J.R. nie mieści się w zakresie kognicji sądów administracyjnych. Należy również podnieść, iż z przepisów obowiązującego prawa nie wynika by sprawa zainicjowana wnioskiem skarżącego o przywrócenie do pracy, mogłaby być rozstrzygnięta przez organ administracyjny w drodze decyzji administracyjnej, postanowienia, czy też wydania innego aktu, lub podjęcia czynności stosownie do art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Wprawdzie z brzmienia przepisów ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej wynika, że decyzja administracyjna stanowi podstawę nawiązania stosunku służbowego, jego modyfikacji oraz rozwiązania. Jednak przywołana ustawa nie wymaga zachowania tej formy w przypadku odmowy przyjęcia do służby w Państwowej Straży Pożarnej. Występuje bowiem zasadnicza różnica pomiędzy sposobem nawiązania i ukształtowania stosunku służbowego z osobą zakwalifikowaną do służby w jednostkach Państwowej Straży Pożarnej, a negatywnym załatwieniem wniosku o przyjęcie do służby. W pierwszym z omawianych przypadków właściwy organ wydaje decyzję administracyjną o mianowaniu na stanowisko służbowe, w której określa podstawowe elementy tego stosunku wskazane w art. 33 tej ustawy (stanowisko i miejsce służby, termin jej rozpoczęcia, rodzaj mianowania oraz uposażenie lub zasady jego ustalania). Z kolei w drugim przypadku organ nie jest zobligowany do załatwienia sprawy w formie decyzji, albowiem informując o odmowie zatrudnienia nie orzeka w sposób władczy w kwestii uprawnień osoby ubiegającej się o przyjęcie do służby, ani nie nakłada nią jakichkolwiek obowiązków, a jedynie wyraża brak woli wejścia z nią w relację, jaką jest stosunek służbowy. Także powoływana przez J.R. okoliczność stwierdzenia nieważności decyzji, mocą której został w roku [...] przeniesiony na inne stanowisko służbowe, nie daje podstaw do formułowania twierdzeń, aby kompetentne organy Państwowej Straży Pożarnej były obowiązane ponownie nawiązać z nim stosunek służbowy. Decyzja Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] Nr [...], jakkolwiek rozstrzyga o nieważności decyzji Komendanta Rejonowego Państwowej Straży Pożarnej w G. z dnia [...], nr [...], o przeniesieniu skarżącego na stanowisko starszego instruktora do spraw kontrolno-rozpoznawczych, jednak nie stanowi przesłanki uprawniającej skarżącego do ubiegania się o ponowne przyjęcie do służby. Poza sporem w sprawie jest, iż już po przeniesieniu na inne stanowisko, stosunek służbowy, którego skarżący był stroną, uległ rozwiązaniu, a wydana w tym przedmiocie decyzja pozostaje nadal w obrocie prawnym. Wobec powyższego należało uznać, iż okoliczność, że przed rozwiązaniem stosunku służbowego skarżący został w sposób sprzeczny z prawem przeniesiony na inne stanowisko służbowe nie daje podstaw - w świetle przepisów obowiązującej ustawy o Państwowej Straży Pożarnej - wystąpienia z żądaniem przywrócenia go do służby. Wobec powyższego nie budzi wątpliwości, że w sprawie zainicjowanej wnioskiem skarżącego z dnia [...] Ś. Wojewódzki Komendant Państwowej Straży Pożarnej w K. nie miał obowiązku wydania decyzji administracyjnej ani innego władczego aktu z zakresu administracji publicznej. Nie był również zobowiązany do podjęcia czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (na marginesie należy zauważyć, że powyższa konstatacja dotyczy także Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w G.). W konsekwencji należy stwierdzić, że niniejsza sprawa nie podlega właściwości sądu administracyjnego. W tym stanie rzeczy skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., o czym orzeczono w sentencji.