IV SA/Gl 1393/11

PostanowienieWSA w Gliwicach2011-11-07

Skład orzekający: Andrzej Majzner

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżącemu można przyznać prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika z urzędu na podstawie trudnej sytuacji materialnej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu, przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. W niniejszej sprawie skarżący wykazał brak dochodów i znaczące obciążenia finansowe gospodarstwa domowego, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżący C.T. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu, powołując się na trudną sytuację materialną. Wskazał brak dochodów własnych, utrzymanie gospodarstwa domowego przez matkę na rencie oraz znaczące wydatki, w tym spłatę kredytu na studia. Organ wezwał do uzupełnienia dokumentów, które skarżący dostarczył, potwierdzając brak dochodów i obciążenia finansowe.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych oraz ustanowiono dla niego radcę prawnego jako pełnomocnika z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi C.T. na decyzję Rektora [...] Uniwersytetu [...] w K. z dnia [...]r., Nr [...] w przedmiocie spraw studentów w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego postanawia: 1. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2. ustanowić radcę prawnego dla skarżącego. Wraz ze skargą z dnia [...]r. C.T. złożył urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wskazał, iż domaga się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata lub radcy prawnego. W uzasadnieniu powołał się na trudną sytuację materialną wywodząc, że sam nie osiąga jakiegokolwiek dochodu, zaś jedynym źródłem utrzymania jego gospodarstwa domowego, w skład którego poza nim wchodzą jego rodzice, jest renta matki w kwocie [...] zł. Równocześnie rodzina ta jest obciążona relatywnie znacznymi wydatkami, wśród których wymienił koszty: utrzymania mieszkania ([...] zł), zakupu leków ([...] zł) oraz spłaty kredytu zaciągniętego na opłacenie jego studiów (miesięczna rata w kwocie [...] zł). Skarżący dodał, iż udział w sprawie fachowego pełnomocnika uważa za niezbędny wobec jej skomplikowanego charakteru. Nadto oświadczył, że nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani nieruchomości. Jego rodzice są natomiast właścicielami domu jednorodzinnego o powierzchni [...] m2. Pismem z dnia 10 października 2011 r. skarżącego wezwano o uzupełnienie i uprawdopodobnienie danych, na które się powołał. W odpowiedzi C.T. nadesłał kopię decyzji o waloryzacji renty pobieranej przez jego matkę, zaświadczenie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych potwierdzające, że jego ojciec nie ma ustalonego prawa do emerytury ani renty oraz zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego w N., z których wynika, iż zarówno jego ojciec jak i on sam nie deklarowali żadnego dochodu za rok 2010. Rozpoznając niniejszy wniosek uwzględniono także dokumenty potwierdzające wysokość kosztów obciążających gospodarstwo domowe wnioskodawcy oraz kopię harmonogramu spłat kredytu zaciągniętego przez matkę, które nadesłał on w zakresie innej zawisłej przez tutejszym Sądem sprawy (sygn. akt IV SA/Gl 192/10), w której również ubiegał się o przyznanie prawa pomocy. W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje. Stosownie do treści art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 tej ustawy, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Odnosząc się do wniosku C.T. należy podnieść, iż w myśl zasady sformułowanej w art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym (czyli zgodnie z art. 245 §2 cytowanej regulacji, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Dokonana w tym kontekście analiza stanu majątkowego skarżącego doprowadziła do konkluzji, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania. Z oświadczeń wyżej wymienionego wynika bowiem, że nie posiada on żadnych zasobów finansowych ani łatwego do spieniężenia majątku. Równocześnie nadesłane przezeń w toku postępowania dokumenty źródłowe potwierdzają, że zarówno on sam jak i jego ojciec nie osiągają jakichkolwiek dochodów (vide: zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. z [...] oraz z [...] r.) i jedynym źródłem utrzymania ich trójosobowego gospodarstwa domowego jest renta pobierana przez jego matkę w miesięcznej kwocie netto (do wypłaty) wynoszącej [...] zł (patrz: nadesłana decyzja ZUS). Nie sposób przy tym tracić z pola widzenia, że rodzina ta jest obciążona znacznymi wydatkami związanymi ze spłatą kredytu zaciągniętego - jak podał skarżący - na pokrycie kosztów związanych z jego studiami. Miesięczna rata spłaty rzeczonego kredytu wynosi [...] zł (vide: harmonogram spłat stanowiący karty nr 61-62 akt wspomnianej wyżej sprawy o sygn. akt IV SA/Gl192/10). W konsekwencji, po jej odliczeniu do dyspozycji wspomnianego gospodarstwa domowego pozostaje kwota zaledwie [...] zł (co daje per capita niecałe [...] zł), która musi wystarczyć na uiszczenie opłat stałych oraz pokrycie koniecznych kosztów wyżywienia, zakupów środków czystości i odzieży dla całej trójosobowej rodziny. Zważywszy powyższe uznano, że wnioskodawca nie jest w stanie poczynić w zasadzie żadnych oszczędności, a w rezultacie uiszczenie jakichkolwiek kosztów niniejszego postępowania sądowego przekracza jego możliwości płatnicze. W tym stanie rzeczy postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a., w związku z art. 246 §1 pkt 1 tej ustawy. Przyznając prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego wzięto nadto pod uwagę obciążenie poszczególnych korporacji zawodowych, w tym adwokackiej i radcowskiej, sprawami, w których Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach ustanawia profesjonalnych pełnomocników.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło