IV SA/Gl 140/08
PostanowienieWSA w Gliwicach2009-01-08
Skład orzekający: Beata Kalaga-Gajewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Stowarzyszenie, działające na zasadach wolontariatu i finansowane ze składek członkowskich, które poniosło stratę w poprzednim roku, ale dysponuje środkami na rachunku bankowym i w kasie, może zostać częściowo zwolnione od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Stowarzyszenie, jako osoba prawna, może zostać częściowo zwolnione od kosztów sądowych, jeśli wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W przypadku, gdy strona dysponuje środkami pieniężnymi, które pozwalają na pokrycie przynajmniej części opłaty sądowej, nie ma podstaw do udzielenia zwolnienia w całości, a jedynie w części przekraczającej możliwości płatnicze strony.Stan faktyczny
Stowarzyszenie A wniosło skargę na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. W związku z wezwaniem do uiszczenia wpisu sądowego, Stowarzyszenie wniosło o przyznanie prawa pomocy, argumentując trudną sytuacją finansową. Referendarz sądowy postanowieniem częściowo zwolnił Stowarzyszenie od kosztów sądowych, odmawiając zwolnienia w pozostałym zakresie. Stowarzyszenie wniosło sprzeciw od tego postanowienia, podnosząc, że posiadane środki są przeznaczone na bieżącą działalność.Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił zwolnić skarżącego od kosztów sądowych w zakresie obejmującym część każdorazowej opłaty sądowej, przekraczającą określoną kwotę, a odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: , Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, , , po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Stowarzyszenia A na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie przyznania uprawnień kombatanckich w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: 1. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych w zakresie obejmującym część każdorazowej opłaty sądowej, przekraczającą kwotę [...] zł ([...] złotych); 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
W dniu [...]r. Stowarzyszenie A wniosło za pośrednictwem Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. skargę na decyzję tego organu z dnia [...]r., Nr [...] w przedmiocie przyznania uprawnień kombatanckich uczestniczce postępowania A.D. K.-K.
Zarządzeniem przewodniczącego Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia [...]r. wezwano skarżące Stowarzyszenie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie [...] zł,- (k. [...]). Wezwanie to doręczono skarżącemu w dniu [...]r. (k. [...]). W odpowiedzi na wezwanie w dniu [...]r. Stowarzyszenie wniosło o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od uiszczenia tego wpisu (k. [...]). Uzasadniając wniosek wskazano, że Stowarzyszenie działa na zasadach wolontariatu, a działalność finansowana jest ze skromnych składek członkowskich.
Na mocy postanowienia referendarza sądowego tut. Sądu z dnia 24 czerwca 2008 r. sygn. IV SA/Gl 140/08 zwolniono stronę skarżącą od kosztów sądowych w zakresie obejmującym część każdorazowej opłaty sądowej, przekraczającą [...] zł,- odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (k. [...]).
Skarżący pismem procesowym z dnia [...]r. wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia. Podniósł w nim, iż faktycznie posiada na rachunku bankowym kwotę [...]zł, jednakże kwota ta pozostaje w dyspozycji 14 oddziałów terenowych na terenie całej Polski oraz Zarządu Głównego, który pokrywa z niej czynsz najmu oraz opłaty za media. Tym samym w ocenie skarżącego nawet częściowe sfinansowanie kosztów sądowych w wysokości [...] zł jest niemożliwe bez dodatkowego obciążenia wyższymi składkami członków stowarzyszenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., postanowienie co do przyznania lub odmowy przyznania prawa pomocy może zostać wydane przez referendarza sądowego. Od takiego postanowienia strona może wnieść środek odwoławczy określony w art. 259 tej samej ustawy, czyli sprzeciw. W razie wniesienia sprzeciwu, jeśli nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Sąd rozstrzyga ją w drodze postanowienia, na które przysługuje zażalenie (art. 260 p.p.s.a.).
W konsekwencji Sąd musiał rozpatrzyć na nowo wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. osobie prawnej może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym (obejmujące zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy strona wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Z oświadczeń skarżącego oraz nadesłanych dokumentów wynika, iż w roku [...] stowarzyszenie poniosło stratę w wysokości [...]zł (k. [...] i [...]), natomiast z raportu kasowego z dnia [...]r. wynika fakt dysponowania w kasie stowarzyszenia kwotą [...] zł (k. [...]) oraz posiadania kwoty [...] zł zdeponowanej na rachunku bankowym (k. [...] – stan konta na [...]r.).
W oparciu o bilans i rachunek wyników za rok [...], które nadesłane zostały przez skarżącego w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy prowadzonego w zakresie innej sprawy z jego skargi, zarejestrowanej w tutejszym Sądzie pod sygn. akt IV SA/Gl 203/08 ustalono, iż na dzień [...]r., na należącym do stowarzyszenia rachunku bankowym zdeponowana była kwota [...]zł, zaś w jego kasie znajdowało się [...]zł.
W konsekwencji uznano, że uiszczenie wpisu od skargi w kwocie [...] zł stanowi dla skarżącego stowarzyszenia zbyt duże obciążenie finansowe. Tym niemniej mając na uwadze aktualna sytuację finansowa skarżącego nie ma podstaw do udzielenia zwolnienia od kosztów sądowych w całości.
Zważyć należy, iż osoba inicjująca postępowanie lub biorąca udział w postępowaniu powinna liczyć się z koniecznością poniesienia stosownych wydatków. Udzielenie prawa pomocy stanowi bowiem formę dofinansowania strony z budżetu państwa i dlatego powinno sprowadzać się wyłącznie do przypadków, w których zdobycie przez nią środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwie (por.: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 r., sygn. akt GZ 71/04, publ. ONSA i WSA z 2005 r., z.1, poz. 8).
Aktualna suma kwot znajdujących się w kasie i na jego rachunku bankowym skarżącego wynosi [...]zł, w konsekwencji nie ma wątpliwości, że skarżący dysponuje dostatecznymi środkami pieniężnymi umożliwiającymi pokrycie przynajmniej części opłaty sądowej w rozmiarze [...] zł. Uiszczenie takiej kwoty mieści się w możliwościach płatniczych wnioskodawcy, nie powinno stanowić zagrożenia dla jego płynności finansowej i wypełniania statutowej działalności.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało postanowić jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło