IV SA/Gl 140/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Sędzia NSA Adam Mikusiński Protokolant st.sekr.sąd. Alicja Sadowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2010 r. sprawy ze skargi J.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie świadczeń z funduszu alimentacyjnego oddala skargę. Decyzją z dnia [...], nr [...] Zastępca Kierownika Działu Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. odmówił przyznania J. R. prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego dla K. R. w okresie od [...] do [...]. Jako podstawę prawną decyzji wymienił art. 104 K.p.a. i art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2009 r., Nr 1, poz. 7 ze zm.) oraz rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 28 lipca 2008 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania, sposobu ustalania dochodu oraz wzorów wniosków, zaświadczeń i oświadczeń o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego (Dz. U. z 2008 r., nr 136, poz. 885). Rozstrzygniecie oparto na ustaleniach, że wnioskodawczyni – J. R. nadal pracuje i przebywa w I., gdzie pobiera wynagrodzenia za pracę oraz rozlicza się z podatku. Organ zaznaczył, że strona nie musiała rozliczać się z podatku w Polsce dlatego osiągane przez nią dochody stanowią tzw. inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych w rozumieniu art. 3 pkt 1 lit. c tiret 24 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. Organ zaznaczył, że zgodnie z art. 9 ust.1 i 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów świadczenia z funduszu przysługują osobie uprawnionej do ukończenia przez nią 18 roku życia albo w przypadkach, gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej do ukończenia przez nią 25 roku życia, albo w przypadku posiadania orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności – bezterminowo. Świadczenia z funduszu przysługują, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 725 zł. W aktach administracyjnych znajduje się zaświadczenie Komornika Sądowego o bezskuteczności egzekucji należnych dziecku wnioskodawczyni świadczeń alimentacyjnych, jednakże miesięczny dochód dwuosobowej rodziny w przeliczeniu na osobę wynosi [...] zł i przekracza ustawowe kryterium dochodowe, które wynosi 725 zł. Obliczenia dochodu wnioskodawczyni organ dokonał w oparciu o oświadczenie z dnia [...] o dochodzie uzyskiwanym za granicą Rzeczypospolitej Polskiej z którego wynika, że w [...] J. R. uzyskała dochód w wysokości [...] euro, co wynika z zaświadczenia o dochodzie przedłożonego przez pełnomocnika skarżącej w organie. Dochód ten został przeliczony na podstawie średniego kursu walut ogłoszonego przez Prezesa NBP z ostatniego dnia roboczego roku kalendarzowego, z którego dochód rodziny stanowi podstawę ustalenia prawa do świadczeń. W odwołaniu od wyżej przywołanej decyzji J. R. wskazała, że od [...] pracuje i mieszka w I. z uwagi na brak pracy w kraju. Zaznaczyła, że jej praca ma charakter sezonowy, to znaczy obecnie pracuje tylko dwa dni w tygodniu. Wskazała również, iż koszty utrzymania za granicą są ogromne. Podała ponadto, że obecnie z podatku rozlicza się w I.. Wniosła o zrozumienie jej sytuacji oraz ponowne rozpatrzenie decyzji. Do odwołania dołączyła trzy dokumenty sporządzone w języku angielskim. Po rozpoznaniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...], nr [...] na mocy art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji. Dokonując ustaleń faktycznych organ odwoławczy wskazał, że strona złożyła wniosek o przyznanie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na syna K. R.. W dniu [...] strona złożyła oświadczenia o wysokości uzyskanego w [...], poza granicami Polski, dochodu w wysokości [...] euro. Organ przywołał regulację art. 9 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów oraz wskazał, że zgodnie z art. 2 pkt 5 ustawy za dochód rodziny rozumie się dochód rodziny, o którym mowa w przepisach o świadczeniach rodzinnych. Powołując się na treść art. 3 pkt 1 lit. c tiret 24 ustawy o świadczeniach rodzinnych wyjaśniono, że ilekroć mowa jest o dochodzie oznacza to, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób, inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych uzyskiwane za granicą Rzeczypospolitej Polskiej, pomniejszone odpowiednio o zapłacone za granicą Rzeczypospolitej Polskiej: podatek dochodowy oraz składki na ubezpieczenia społeczne obowiązkowe i również obowiązkowe składki na ubezpieczenia zdrowotne. Kolegium przywołało również regulację § 9 ust. 4 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 28 lipca 2008 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania, sposobu ustalania dochodu oraz wzorów wniosku, zaświadczeń i oświadczeń o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, zgodnie z którym w przypadku uzyskiwania przez członka rodziny dochodu poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, który nie jest wykazywany zaświadczeniu o którym mowa w § 2 pkt 1 lit. a, dokonuje się ich przeliczenia na podstawie średniego kursu walut ogłoszonego przez Prezesa Narodowego Banku Polskiego z ostatniego dnia roboczego roku kalendarzowego, z którego dochód członków rodziny stanowi podstawę ustalenia prawa do świadczeń. Organ odwoławczy wskazał, że wnioskodawczyni zadeklarowała dochód za [...] w kwocie [...] euro, co po przeliczeniu zgodnie ze średnim kursem walut ogłoszonym przez Prezesa NBP z 31 grudnia 2008 r. daje kwotę [...] zł. Miesięczny dochód rodziny wynosi więc [...] zł, co po przeliczeniu na osobę w rodzinie daje kwotę [...] zł. Kwota ta przekracza ustawowe kryterium uprawniające do uzyskania prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego dlatego należało odmówić wnioskowanego świadczenia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach J. R. wyraziła swoje niezadowolenie z decyzji organu i zarzuciła jej błąd w ustaleniach faktycznych polegający na wadliwym obliczeniu należnego skarżącej świadczenia tj. wskazanie kwoty dochodu nieopodatkowanego oraz brak uwzględnienia rzeczywistej sytuacji materialnej skarżącej. Ponadto zarzuciła Kolegium naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7 k.p.a. poprzez brak uwzględnienia interesu społecznego oraz słusznego interesu obywateli. W uzasadnieniu skargi zaakcentowano, że organy administracji błędnie wskazały uzyskiwany przez skarżącą dochód nieopodatkowany, bez dokonywania stosownych odliczeń. Jednocześnie organy nie uwzględniły obecnej sytuacji skarżącej, która zatrudniona jest w niepełnym wymiarze czasu pracy, świadcząc pracę jedynie dwa dni w tygodniu. Skarżącą zaakcentowała, że jej obecne wynagrodzenie za pracę ledwo wystarcza na zaspokojenie podstawowych potrzeb bytowych. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy przytoczył argumenty powołane w skarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Ponadto, odnosząc się do zarzutów skargi, Kolegium wskazało, że składając oświadczenie o wysokości dochodu pełnomocnik skarżącej został pouczony o sposobie ustalania dochodu. Pouczenie takie widnieje bowiem na formularzu wypełnianym i podpisanym przez pełnomocnika. Jednocześnie organ wyjaśnił, że fakt, iż strona obecnie znajduje się w trudnej sytuacji nie ma wpływu na przyznanie wnioskowanych świadczeń bowiem w sprawie nie można mówić o sytuacji utraty dochodu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz.1269) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją, czy decyzja wiąże się z negatywnymi skutkami dla strony, czy narusza zasady współżycia społecznego i im podobnych. Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu , nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji zgodnie ze wskazanymi normami Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, iż zarzuty skargi nie są zasadne. Skarga nie zasługuje również na jej uwzględnienie z przyczyn, które Sąd obowiązany był wziąć pod uwagę działając z urzędu. Oceniając bowiem w tych granicach legalność zaskarżonego orzeczenia nie sposób dostrzec naruszenia przepisów prawa, nie sposób też było podzielić zarzutów skargi. Wydając zaskarżone orzeczenie organ działał zgodnie z przepisami procedury administracyjnej. W szczególności wyjaśnił sprawę w stopniu umożliwiającym jej rozstrzygnięcie. Dokonał poprawnych ustaleń stanu faktycznego, poczynił prawidłowe rozważania faktyczne i prawne, trafnie rozstrzygając występujące w sprawie zagadnienie. Uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia nie pozostawia też wątpliwości co do jego zgodności z powołanymi przepisami prawa. Po myśli art. 9 ust 1 ustawy z dnia 07 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują osobie uprawnionej do ukończenia przez nią 18 roku życia albo w przypadku gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej do ukończenia przez nią 25 roku życia, albo w przypadku posiadania orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności - bezterminowo. Świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 725 zł. W przypadku utraty dochodu prawo do świadczenia z funduszu ustala się na wniosek osoby uprawnionej lub jej przedstawiciela ustawowego na podstawie dochodu rodziny pomniejszonego o utracony dochód. W przypadku zaś uzyskania dochodu przez członka rodziny lub osobę uprawnioną pozostającą pod opieką opiekuna prawnego prawo do świadczeń z funduszu ustala się na podstawie dochodu rodziny lub osoby uprawnionej powiększonego o uzyskany dochód. W myśl art. 2 pkt 5 w/w ustawy przez dochód rodziny rozumie się dochód rodziny, o którym mowa w przepisach o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z art. 10 ust. 1 w/w ustawy świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują w wysokości bieżąco ustalonych alimentów, jednakże nie wyższej niż 500 zł. Po mysli art. 2 pkt 5 omawianej ustawy ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie rodziny oznacza to dochód rodziny, o którym mowa w przepisach o świadczeniach rodzinnych. Na podstawie art. 3 pkt 1 lit c pkt 24 ustawy o świadczeniach rodzinnych ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie - oznacza to, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób, inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych uzyskiwane za granicą Rzeczypospolitej Polskiej, pomniejszone odpowiednio o zapłacone za granicą Rzeczypospolitej Polskiej: podatek dochodowy oraz składki na obowiązkowe ubezpieczenie społeczne i obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne. Nadto po myśli § 9 ust. 4 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 28 lipca 2008 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania, sposobu ustalania dochodu oraz wzorów wniosku, zaświadczeń i oświadczeń o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego w przypadku gdy członek rodziny osiąga dochody poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, które nie są wykazywane w zaświadczeniu, o którym mowa w § 2 pkt 1 lit. a, dokonuje się ich przeliczenia na podstawie średniego kursu walut ogłoszonego przez Prezesa Narodowego Banku Polskiego z ostatniego dnia roboczego roku kalendarzowego, z którego dochód członków rodziny stanowi podstawę ustalenia prawa do świadczeń. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że w dniu [...] strona skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na dziecko K. R.. Następnie w dniu [...] pełnomocnik strony wypełnił oświadczenie o dochodzie członków rodziny niepodlegającym opodatkowaniu, uzyskanym w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy z którego wynika, że strona w roku kalendarzowym [...] uzyskała dochód w I. w wysokości [...] Euro. W oświadczeniu tym (podobnie jak w piśmie – wezwaniu do uzupełnienia braków - k. 9 akt administracyjnych) zawarte jest pouczenie, że oświadczenie obejmuje następujące dochody w zakresie niepodlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym z dnia 07 września 2007 roku o pomocy uprawnionym do alimentów w związku z art. 3 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych: dochody uzyskiwane za granicą Rzeczypospolitej Polskiej, pomniejszone odpowiednio o zapłacone za granica Rzeczypospolitej Polskiej podatek dochodowy oraz składki na obowiązkowe ubezpieczenie społeczne i obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne. Trafnie zatem organy procedujące w sprawie temu oświadczeniu przyznały moc dowodową i przeliczyły dochód rodziny strony zgodnie z § 9 ust. 4 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 28 lipca 2008 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania, sposobu ustalania dochodu oraz wzorów wniosku, zaświadczeń i oświadczeń o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Skoro tak, to prawidłowo wyliczony miesięczny dochód na osobę w rodzinie wyniósł [...] zł. , a co za tym idzie przekroczył ustawowe kryterium do przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego, które wynosi 725 zł. na osobę. Bez znaczenia prawnego pozostaje okoliczność, że strona skarżąca obecnie zatrudniona jest w niepełnym wymiarze czasu pracy. Zgodnie bowiem z art. 2 pkt 17 ustawy z dnia 07 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów ilekroć w ustawie jest mowa o utracie dochodu oznacza to utratę dochodu spowodowaną: a) uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego, b) utratą prawa do zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych, c) utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, d) utratą zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, a także emerytury lub renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej, z wyjątkiem renty przyznanej rolnikowi w związku z przekazaniem lub dzierżawą gospodarstwa rolnego, e) wyrejestrowaniem pozarolniczej działalności gospodarczej. Z powyższego wynika zatem, iż w przypadku strony skarżącej brak jest podstaw do przyjęcia, iż nastąpiła tu utrata dochodu w rozumieniu przepisów powołanej ustawy, gdyż zmiana warunków pracy i płacy dokonana w ramach ciągłości stosunku zatrudnienia nie stanowi utraty zatrudnienia. Mając powyżej naprowadzone wywody na uwadze pomimo subiektywnych odczuć strony skarżącej Sąd Administracyjny uznał , że organ odwoławczy nie miał podstaw do zmiany lub uchylenia orzeczenia I instancji. W tym stanie rzeczy, skoro zaskarżone orzeczenie nie narusza prawa, brak było podstaw do uwzględnienia skargi, a co za tym idzie podlegała ona oddaleniu, zgodnie z treścią art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).