IV SA/Gl 1404/13

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi U. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odstąpienia od płatności za korzystanie z usług w hotelu pomocy społecznej w kwestii wniosku pełnomocnika skarżącej o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej postanawia: przyznać radcy prawnemu A. D. kwotę 646,60 zł (sześćset czterdzieści sześć zł 60/100) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu; Postanowieniem wydanym w dniu 24 października 2014 r. starszy referendarz sądowy ustanowił dla skarżącej pełnomocnika z urzędu, na którego Okręgowa Izba Radców Prawnych w K. wyznaczyła radcę prawnego A. D.. Wyrokiem z dnia 14 stycznia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach orzekł o oddaleniu skargi, zaś postanowieniem wydanym w dniu 19 stycznia 2015 r. przyznał wspomnianej pełnomocnik kwotę 295,20 zł tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu (w ramach postępowania pierwszoinstancyjnego). W dniu 13 marca 2015 r. radca prawny A. D. wniosła skargę kasacyjną od przywołanego wyżej wyroku zarzucając temu orzeczeniu naruszenie prawa materialnego. Wyrokiem z dnia 2 grudnia 2016 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił rzeczoną skargę kasacyjną. Jak wynika z protokołu (karta nr 305 akt sprawy) pełnomocnik skarżącej stawiła się na rozprawie przed tym Sądem wnosząc i wywodząc jak w skardze kasacyjnej. Równocześnie zażądała przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu przedkładając dokumenty potwierdzające poniesione przez nią w tym zakresie wydatki oraz składając oświadczenie, iż koszty te nie zostały uiszczone w całości ani w części. Następnie, pismem datowanym na 2 stycznia 2017 r. wspomniana radca prawny ponownie zażądała przyznania jej przedmiotowych kosztów, obejmujących wynagrodzenie za zastępstwo prawne, a także poniesione wydatki związane ze stawiennictwem na rozprawie przed NSA (podróż do Warszawy i nocleg). W tym zakresie wskazała, iż w dniu poprzedzającym rozprawę prowadziła szkolenie w Warszawie i dlatego nie ubiega się o zwrot przejazdu z K. do W.. Wywiodła jednak, że zamiast tego wnosi o zwrot kosztów noclegu w W (powrót do K w późnych godzinach wieczornych, a następnie wyjazd kolejnego dnia wcześnie rano byłby bowiem nieracjonalny). Rozpoznając wniosek zważono, co następuje. Artykuł 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) stanowi, że pełnomocnik procesowy wyznaczony w ramach przyznanego prawa pomocy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Należy w tym miejscu podnieść, że chociaż problematyka objęta niniejszym postanowieniem podlega aktualnie regulacjom rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. poz. 1715), to jednak uwzględniono fakt, iż w świetle § 22 tego rozporządzenia, podobnie jak i z mocy § 22 wcześniejszego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. poz. 1805), w sprawach wszczętych i niezakończonych przed wejściem w życie tych aktów wykonawczych stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Postępowanie w zakresie niniejszej sprawy zostało zainicjowane w dniu 17 listopada 2013 r., z kolei zakończenie postępowania przed sądem pierwszej instancji (czyli wydanie przez tutejszy Sąd wyroku) nastąpiło 14 stycznia 2015 r. Oba te fakty miały miejsce przed wejściem w życie przywołanych rozporządzeń, które zaczęły obowiązywać odpowiednio od 1 listopada 2016 r. oraz od 1 stycznia 2016 r. W tym stanie rzeczy, podejmując niniejsze rozstrzygnięcie zastosowano przepisy dotychczasowe, czyli unormowania rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490 ze zm.). Mając na uwadze powyższe wnioskującej przyznano koszty zastępstwa procesowego na podstawie § 15 przedmiotowego rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r., w kwocie 646,60 zł, na którą składa się : - wynagrodzenie za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym ustalone na podstawie § 14 ust. 2 pkt 2 lit. a) wspomnianego rozporządzenia jako 75 % stawki minimalnej wskazanej w § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) tego aktu wykonawczego, w kwocie 180 zł, którą podwyższono - stosownie do § 2 ust. 3 tego rozporządzenia - o podatek od towarów i usług obliczony według stawki 23 %, wynoszący 41,40 zł; - zwrot kosztów przejazdu powrotnego z W. do K., w dniu rozprawy (2 grudnia 2016 r.), w kwocie 135 zł (wydatek udokumentowany biletem internetowym - karta nr 303 akt sprawy); - zwrot kosztów noclegu w W. w nocy poprzedzającej dzień rozprawy, w kwocie 290,20 zł (wydatek udokumentowany fakturą VAT - karta nr 304 akt sprawy). W tym miejscu przyjdzie zauważyć, że przyznając pełnomocnikowi zwrot tego rodzaju wydatków należy kierować się racjonalizmem oraz doświadczeniem życiowym. Zwrot taki może nastąpić jedynie wówczas, gdy poniesienie wydatku na nocleg było niezbędne, a nadto, gdy jego rozmiar nie był zawyżony w stosunku do przeciętnych cen za nocleg obowiązujących na rynku. W przeciwnym razie sąd wypłacałby koszty noclegu dowolnie wybranego przez pełnomocnika wykraczając poza kryterium niezbędności kosztów i narażając budżet Państwa na zbędny wydatek (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 13 grudnia 2016 r., sygn. akt I GZ 627/16 oraz z dnia 10 stycznia 2017 r., sygn. akt I GZ 634/16 - orzeczenia dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W świetle zaprezentowanych wyżej rozważań uznano, że istnieją podstawy do przyznania wnioskującej kosztów z niniejszego tytułu. Uwzględniono bowiem jej wyjaśnienia, że w dniu poprzedzającym rozprawę prowadziła szkolenie w W. (co dostatecznie potwierdziła wydrukiem ze strony internetowej firmy organizującej szkolenie - karta nr 302 akt sprawy) i dlatego powrót do K. tego dnia w późnych godzinach wieczornych, a następnie wyjazd na rozprawę kolejnego dnia wcześnie rano byłby nieracjonalny, w związku z czym nie zażądała zwrotu kosztów przejazdu z K. do W., lecz zdecydowała się na nocleg. W tej sytuacji poniesiony przez nią w rzeczonym zakresie wydatek uznano za racjonalny, a co za tym idzie niezbędny. Równocześnie uznano, że wysokość tego wydatku nie odbiega w sposób istotny od przeciętnych cen za dobę hotelową w W. Zważywszy wszystkie podniesione wyżej okoliczności postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 8 p.p.s.a.