IV SA/Gl 1405/11
PostanowienieWSA w Gliwicach2011-10-27
Skład orzekający: Referendarz sądowy Andrzej Majzner
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata powinien zostać uwzględniony, jeśli strona jest zwolniona z kosztów sądowych z mocy prawa?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata powinien zostać uwzględniony, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów profesjonalnej reprezentacji bez uszczerbku dla swojego utrzymania i utrzymania rodziny. Fakt zwolnienia z kosztów sądowych z mocy prawa nie wpływa na ocenę wniosku o ustanowienie adwokata, który jest rozpatrywany odrębnie.Stan faktyczny
Skarżący J.W. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata oraz zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej decyzji o zasiłku celowym. Skarżący powołał się na trudną sytuację materialną i życiową, wskazując na niskie dochody z świadczeń społecznych oraz chorobę syna. Organ wezwał skarżącego do złożenia wniosku na urzędowym formularzu, który następnie został złożony.Rozstrzygnięcie
Postanowiono ustanowić adwokata dla skarżącego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 27 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r., Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata postanawia: 1. ustanowić adwokata dla skarżącego;
W treści skargi z dnia [...]r. J.W. wniósł o ustanowienie adwokata powołując się na trudną sytuację materialną i życiową.
Wobec faktu, iż powyższe żądanie nie zostało wyrażone w wymaganej przepisami formie, pismem z dnia 13 października 2011 r. skarżącego wezwano do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, według ustalonego wzoru.
J.W. nadesłał rzeczony formularz w dniu [...]r. precyzując, iż zakres jego żądania obejmuje ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata, a nadto także zwolnienie od kosztów sądowych. Równocześnie zadeklarował, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z pełnoletnim synem oraz, że posiada mieszkanie o powierzchni [...] m2. Nie dysponuje natomiast żadnymi zasobami pieniężnymi ani przedmiotami wartościowymi. Oświadczył przy tym, iż osiąga dochód z tytułu świadczenia pielęgnacyjnego w kwocie [...] zł, z kolei jego syn, który uskarża się na poważne problemy zdrowotne, pobiera rentę socjalną w wysokości [...] zł i świadczenie określone jako "rehabilitacyjne" w kwocie [...] zł.
W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje.
Stosownie do treści art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 tej ustawy, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym.
Na wstępie należy odnotować, że przedmiotem skargi J.W. jest decyzja administracyjna wydana w przedmiocie zasiłku celowego, będącego jednym ze świadczeń przewidzianych w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.). Tymczasem zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a) p.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Skarżący korzysta więc w niniejszej sprawie ze zwolnienia od kosztów sądowych z mocy samego prawa, a w konsekwencji, jego wniosek w omawianym zakresie jest bezprzedmiotowy i jako taki nie podlega rozpoznaniu.
Odnosząc się natomiast do wniosku strony o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika należy wskazać, iż w myśl zasady sformułowanej w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 §3 tej ustawy, mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Dokonana tym kontekście analiza stanu majątkowego i sytuacji życiowej skarżącego doprowadziła do konkluzji, że spełnił on przesłankę warunkującą uwzględnienie zgłoszonego żądania.
Z oświadczeń wyżej wymienionego wynika bowiem, że nie posiada on żadnych zasobów finansowych ani łatwego do spieniężenia majątku. Równocześnie należy podkreślić, że wnioskodawca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z synem będącym osobą niepełnosprawną w stopniu [...] i wymagającą stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy drugiej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, zaś jedynym źródłem utrzymania są dla nich świadczenia pobierane w ramach szeroko pojętej pomocy społecznej (renta socjalna świadczenie pielęgnacyjne i zasiłek pielęgnacyjny) w miesięcznej wysokości ogółem zaledwie [...] zł. Okoliczności te znajdują potwierdzenie w dokumentach źródłowych nadesłanych przez skarżącego w zakresie sprawy o sygn. akt IV SA/Gl 586/11, w której również ubiegał się on o przyznanie prawa pomocy (patrz: dołączone do tych akt kopie decyzji o przyznaniu wyżej wymienionych świadczeń oraz orzeczenia, na mocy których jego syna zaliczono do [...] stopnia niepełnosprawności i zakwalifikowano jako osobę [...] niezdolną do pracy).
W tym stanie rzeczy nie budzi wątpliwości, że uiszczenie kosztów związanych z reprezentowaniem w sprawie przez profesjonalnego pełnomocnika przekracza możliwości płatnicze wnioskodawcy i mogłoby narazić jego i syna na niemożność zaspokojenia elementarnych potrzeb życiowych. Dlatego postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a. oraz w oparciu o art. 246 §1 pkt 2 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło