IV SA/Gl 1406/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Teres Kurcyusz - Furmanik Sędzia WSA Stanisław Nitecki Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2014 r. sprawy ze skargi Z. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego oddala skargę. Burmistrz Miasta C. decyzją Nr [...] z dnia [...]r. skierowaną do Z.O.: 1. odmówił prawa do zasiłku okresowego na okres od 01 stycznia 2013r. do 31 stycznia 2013r., 2. odmówił prawa do zasiłku okresowego na okres od 01 lutego 2013r. do 28 lutego 2013r. 3. przyznał zasiłek okresowy na okres od 01 marca 2013 r. do 30 kwietnia 2013 r. w wysokości 271,00 zł miesięcznie. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że wniosek Z. O. z dnia [...]r. w dniu [...]r. wydano decyzję nr [...] przyznającą zasiłek okresowy na okres od 01 marca 2013r. do 30 kwietnia 2013r. w kwocie 271zł miesięcznie. Z. O. wniósł odwołanie od tej decyzji stwierdzając, że pomoc należy mu się od stycznia br., kiedy to złożył pierwszy wniosek o pomoc. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uchyliło w/wym. decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji, wskazując na wątpliwości co do daty złożenia przez stronę wniosku o pomoc. W toku ponownie prowadzonego postępowania organ ustalił, że dniu 22 stycznia 2013r. Z. O. złożył wniosek o przyznanie zasiłku okresowego, jednakże nie podał miejsca zamieszkania, a zatem w związku z brakiem możliwości przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania strony brak było możliwości przyznania zasiłku okresowego na styczeń 2013r. Nadto organ wskazał, że w dniu 11 lutego 2013r. Z. O. telefonicznie złożył wniosek o udzielenie pomocy, a podpisał go dopiero 18 marca 2013r., co powoduje, że wniosek stał się skuteczny w momencie jego podpisania i w związku tym odmówiono przyznania zasiłku okresowego na luty 2013 r. Ponadto organ podniósł, że na wniosek strony z dnia 18 marca 2013r. przyznano zasiłek okresowy od 01 marca 2013r. do 30 kwietnia 2013r. w kwocie 271zł. Wskazał, że strona nie pracuje, nie ma własnego dochodu, zamieszkuje w piwnicy przydzielonej do lokalu mieszkalnego jego matki. Aktualne możliwości finansowe OPS są ograniczone, co oznacza, iż zasiłki okresowe są przyznawane w minimalnej określonej przepisami wysokości. Organ podkreślił, że na przyznanie zasiłku okresowego nie miał wpływ zakup przez stronę w kwietniu 2013 r. samochodu osobowego, albowiem z wyjaśnień strony oraz matki strony Z. O.j wynika bowiem, że Z. O. sfinansowała zakup samochodu, którym syn wozi ją do lekarzy. Z.O. wniósł odwołanie od tej decyzji. Domagał się przyznania zasiłku okresowego za styczeń i luty 2013 r. wraz z ustawowymi odsetkami. Stwierdził, że pracownik socjalny nie przeprowadzał wywiadu środowiskowego w umówionym terminie, a świadkiem jego pobytu w piwnicy był syn A., którego należało przesłuchać w charakterze świadka. Decyzją z dnia [...] r., Nr [...] wydaną m.in. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. orzekło uchylić zaskarżoną decyzję w części dotyczącej odmowy przyznania Z. O. prawa do zasiłku okresowego w okresie od 01.01.2013r. do 28.02.2013r. i przyznać Z. O. zasiłek okresowy na okres od 01.01.2013r. do 28.02.2013r. w kwocie 271,00zł miesięcznie, a w pozostałym zakresie utrzymać zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że zgodnie z art. 38 ustawy o pomocy społecznej zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego: 1) osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej; rodzinie, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego rodziny. 2. Zasiłek okresowy ustala się: 1) w przypadku osoby samotnie gospodarującej - do wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 418 zł miesięcznie; 2) w przypadku rodziny - do wysokości różnicy między kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny. 3. Kwota zasiłku okresowego ustalona zgodnie z ust. 2 nie może być niższa niż 50 % różnicy między: kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby; kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny. 4. Kwota zasiłku okresowego nie może być niższa niż 20 zł miesięcznie. Nadto organ odwoławczy podniósł, że w myśl art. 8 ust. 1 tej ustawy prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje: 1/ osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 542zł (od października 2012r.) 21 osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 456zł,/od października 2012r.) 3/ rodzinie, której dochód nie przekracza sumy kwot kryterium dochodowego na osobę w rodzinie - przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Ponadto organ zaznaczył, iż zgodnie z art. 106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej świadczenia pieniężne z pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją. Przy tym po myśli art. 63 § 1-3 k.p.a. podania (żądania, wyjaśnienia, odwołania, zażalenia) mogą być wnoszone pisemnie, telegraficznie, za pomocą telefaksu lub ustnie do protokołu, a także za pomocą innych środków komunikacji elektronicznej przez elektroniczną skrzynkę podawczą organu administracji publicznej utworzoną na podstawie ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne. Podanie powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych. Podanie wniesione pisemnie albo ustnie do protokołu powinno być podpisane przez wnoszącego, a protokół ponadto przez pracownika, który go sporządził. Gdy podanie wnosi osoba, która nie może lub nie umie złożyć podpisu, podanie lub protokół podpisuje za nią inna osoba przez nią upoważniona, czyniąc o tym wzmiankę obok podpisu. Kolegium stwierdziło, iż w uzasadnieniu decyzji z dnia [...]r. Nr [...] uchylającej decyzję Dyrektora OPS w C. nr [...] z dnia [...]r. Kolegium nakazało wyjaśnienie kwestii środków na zakup przez stronę samochodu osobowego kwietniu 2013 r. Z oświadczenia matki strony wynika, iż to ona dała stronie kwotę niezbędną do zakupu samochodu. Nie udziela mu natomiast pomocy finansowej. Z kolei ze zgromadzonej w sprawie dokumentacji wynika, że w dniu 22 stycznia 2013r. strona złożyła wniosek o przyznanie zasiłku okresowego. Strona jest osobą bezdomną prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe i nie posiada własnego dochodu i spełnia wymogi ustawowe do otrzymania zasiłku okresowego. Organ zaznaczył, że skoro, zgodnie z art. 106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, świadczenia pieniężne z pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek, należało przyznać zasiłek okresowy począwszy od 01 stycznia 2013r. Wyjaśnił przy tym, że przepisy ustawy o pomocy społecznej nie przewidują możliwości ustalania odsetek od świadczeń, czego żądała w odwołaniu strona. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący Z.O. zarzucił Kolegium, iż nie orzekło o dacie wypłaty należnego zasiłku okresowego i nie orzekło w sprawie odsetek. Stwierdził, że brak określenia daty wypłaty zasiłku okresowego daje Ośrodkowi Pomocy Społecznej możliwość zwlekania z wypłatą należnego świadczenia. Zaznaczył, że z powodu braku pomocy zadłużył się. Pozbawiony został także rekompensaty za brak pomocy w formie posiłków w styczniu i lutym 2013r. Zaakcentował, iż – w jego opinii - brak odsetek stanowi naruszenie konstytucyjnej zasady sprawiedliwości społecznej. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując wcześniej prezentowana argumentację. Dodatkowo organ wskazał, że ustawa z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej nie zawiera przepisu dotyczącego ustalania odsetek za nieterminowe przyznanie bądź wypłacenie świadczenia z pomocy społecznej. Podkreślił, iż zgodnie z art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego, organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, a w przedmiotowej sprawie brak jest prawnej możliwości orzekania w sprawach z zakresu pomocy społecznej o odsetkach. Odnosząc się do zarzutu braku informacji o dacie wypłaty świadczenia, Kolegium wyjaśniło, iż termin ten winien ustalić organ I instancji, działając zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Na wstępie godzi się podnieść, że po myśli art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – zwanej dalej P.p.s.a., sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Zgodnie natomiast z treścią art. 134 § 1 przywołanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z brzmienia art. 145 § 1 P.p.s.a. wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zatem ulec uchyleniu wówczas, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym kontekście uznano, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sądowa kontrola legalności, przeprowadzona stosownie do wskazań zawartych w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) wykazała bowiem, że decyzja zapadła na skutek przeprowadzenia potrzebnych do rozstrzygnięcia sprawy dowodów, właściwej ich oceny, poprawnych rozważań faktycznych, które znalazły dostateczny wyraz w jej motywach. W dalszej kolejności wskazać należy, że świadczenia dla osób wymagających wsparcia ze strony pomocy społecznej podlegają regulacji zawartej w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2013 r., poz. 182). Przy czym strona skarżąca wystąpiła do organów pomocy społecznej z wnioskiem o przyznanie zasiłku okresowego. Zgodnie z art. 38 ust. 1 w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kwoty 542 zł; Zasiłek okresowy ustala się: 1) w przypadku osoby samotnie gospodarującej - do wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 418 zł miesięcznie; 2) w przypadku rodziny - do wysokości różnicy między kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny (ust. 2). Kwota zasiłku okresowego ustalona zgodnie z ust. 2 nie może być niższa niż 50% różnicy między: 1) kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby; 2) kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny (ust. 3). Kwota zasiłku okresowego nie może być niższa niż 20 zł miesięcznie (ust. 4). Okres, na jaki jest przyznawany zasiłek okresowy, ustala ośrodek pomocy społecznej na podstawie okoliczności sprawy (ust. 5). Zgodnie z treścią art. 2 i 3 wyżej wskazanej ustawy celem pomocy społecznej jest wspieranie osób i rodzin w ich wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i przezwyciężenia trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie samodzielnie pokonać, umożliwienie osobie lub rodzinie życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Cele te osiąga się poprzez wyprowadzenie osoby z systemu pomocy społecznej. W myśl art. 3 powołanej ustawy rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Pomoc społeczna udzielana jest bowiem osobom, czy rodzinom między innymi z powodu ich ubóstwa, sieroctwa, bezdomności, bezrobocia, niepełnosprawności, ciężkiej choroby. Bez wątpienia wyżej opisane warunki przyznania stronie skarżącej pomocy zostały w sprawie spełnione. Skarżący bowiem nie pracuje, nie ma własnego dochodu, zamieszkuje w piwnicy przydzielonej do lokalu mieszkalnego jego matki. Skoro zatem skarżący spełnił warunki do przyznania mu wnioskowanej pomocy - zasadne było przyznanie skarżącemu zasiłku okresowego na okres od stycznia do kwietnia 2013 r. Co do zarzutów skargi należy wskazać, że ustawa o pomocy społecznej nie zawiera przepisu dotyczącego ustalania odsetek za nieterminowe przyznanie bądź wypłacenie świadczenia z pomocy społecznej, a po myśli art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego, organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Konsekwencją tego stanu rzeczy jest to, że brak jest prawnej możliwości orzekania o odsetkach w sprawach z zakresu pomocy społecznej. Co do zarzutu braku informacji o dacie wypłaty świadczenia, godzi się wskazać, iż termin ten ustala organ I instancji, działając zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Konkludując przyjdzie wskazać, że Sąd nie stwierdził, aby zaskarżone rozstrzygnięcie naruszało przepisy ustawy o pomocy społecznej. Nie stwierdzono również naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego w sposób, który miałby wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu decyzji Kolegium w sposób dostateczny wykazało, iż wszystkie okoliczności sprawy podlegały ocenie w ramach przeprowadzonego postępowania, a przytoczona w zaskarżonej decyzji argumentacja nakazuje uznać, iż jej uzasadnienie spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a., zawiera bowiem wskazanie faktów oraz dowodów, na których rozstrzygający sprawę organ się oparł, oraz uzasadnienie prawne, a więc wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji. Sumując w rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy w oparciu o posiadane dokumenty oraz informacje podane przez stronę skarżącą dokonał właściwych ustaleń i w sposób wyczerpujący wyjaśnił okoliczności, które przesądziły, że wnioskowana przez stronę skarżącą pomoc została jej przyznana. W toku postępowania administracyjnego rozważono wszelkie okoliczności mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności sprawy - zdaniem Sądu - skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja została wydana w wyniku właściwej oceny materiałów sprawy i prawidłowych rozważań prawnych. Mając wszystko powyższe na uwadze Sąd oddalił skargę stosując art. 151 P.p.s.a.