IV SA/Gl 142/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska, Sędzia WSA Renata Siudyka, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lipca 2016 r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta R. odmówił przyznania K. M. w okresie od 1 listopada 2015 r. do 31 października 2016 r. prawa do zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego oraz na pokrycie wydatków związanych z dojazdem do miejscowości, w której znajduje się szkoła – na syna P., oraz tego ostatniego dodatku na syna A.. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ orzekający podniósł m.in., że P. M. nie odpowiada warunkom określonym w art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (j.t. Dz. U. z 2015 r., poz. 114 ze zm.), gdyż jest studentem i nie legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności. W odwołaniu wnioskodawca zaskarżył powyższą decyzję w części dotyczącej jego syna P. i domagał się przyznania wskazanych świadczeń. Zarzucił, że syn P., uczęszczający także do szkoły policealnej, spełnia wymogi z art. 6 ust. 1 powołanej ustawy. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w trybie art. 138 § 1 pkt 2 Kpa uchyliło decyzję I instancji w zaskarżonej części i przyznało wnioskodawcy zasiłek rodzinny dla syna P., dodatek z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego oraz dodatek z tytułu podjęcia nauki w szkole poza miejscem zamieszkania w wysokości 63 zł miesięcznie w okresie od 1 listopada 2015 r. do 30 czerwca 2016 r. Jednocześnie odmówiło przyznania ostatnio wymienionego dodatku w okresie od 1 września do 31 października 2016 r. Kolegium podzieliło pogląd skarżącego, że w świetle art. 6 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie można odmówić prawa do zasiłku rodzinnego z tego powodu, że dziecko poza nauką w szkole uczęszcza także na studia. W konsekwencji stronie przysługują również dodatki do zasiłku z art. 8 pkt 6 i 7 powołanej ustawy. W przypadku dodatku z tytułu nauki poza miejscem zamieszkania nie obowiązuje jednak zasada przyznawania świadczeń na okres zasiłkowy, lecz stosownie do art. 15 przysługuje on przez 10 miesięcy w roku w okresie pobierania nauki od września do czerwca następnego roku kalendarzowego. Dlatego nie przyznano stronie dodatku za okres odnoszący się do kolejnego roku szkolnego. Skarżący może się o niego ubiegać po przedstawieniu zaświadczenia lub oświadczenia o uczęszczaniu syna do szkoły w roku szkolnym 2016/2017. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego K.M. zakwestionował zaskarżoną decyzję w części, w której odmówiono przyznania dodatku na rzecz jego syna P., a także co do braku rozstrzygnięcia w przedmiocie odsetek od nieterminowej wypłaty zasiłku rodzinnego oraz dodatków do tego świadczenia. Zarzucając naruszenie art. 24 ust. 1 w zw. z art. 15 ust. 2 i art. 3 pkt 10 ustawy o świadczeniach rodzinnych skarżący wywodził, że skoro okres zasiłkowy trwa od 1 listopada do 31 października następnego roku kalendarzowego, a prawo do świadczeń rodzinnych ustala się do końca okresu zasiłkowego, to należało przyznać dodatek z tytułu podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania także za okres od września do października 2016 r. Nie dopatrzył się przy tym podstawy prawnej do konieczności przedstawienia zaświadczenia lub oświadczenia o kontynuacji nauki w szkole, w sytuacji, gdy dotychczasowe zaświadczenia stwierdza przewidywany termin zakończenia nauki w styczniu 2017 r. Zdaniem skarżącego zaskarżona decyzja jest niespójna, skoro odmówiono przyznania powyższego dodatku w związku z rokiem szkolnym 2016/2017, a jednocześnie z tytułu rozpoczęcia tego roku szkolnego przyznano inny dodatek. W zakresie odsetek skarga zarzuca naruszenie art. 26 ust. 1 cyt. ustawy, a prawo do nich upatruje w przepisach art. 481 § 1 w zw. z art. 33 kc. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko i nie znajdując podstaw do wypłaty odsetek od przyznanych świadczeń za okres trwania postępowania odwoławczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna, bowiem w zaskarżonej części zaskarżona decyzja odpowiada obowiązującemu prawu. Zaskarżone zostało mianowicie rozstrzygnięcie zawarte w pkt II zaskarżonej decyzji oraz brak w niej rozstrzygnięcia o odsetkach. W tym pierwszym aspekcie chybiony jest zarzut naruszenia prawa materialnego, skoro powołany przez skarżącego art. 24 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych wyłącza właśnie zasadę ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych na okres zasiłkowy m.in. do dodatku przewidzianego w art. 15 tej ustawy, a więc przedmiotowego dodatku z tytułu podjęcia nauki w szkole poza miejscem zamieszkania. Okres przysługiwania tego dodatku wskazany jest w art. 15 ust. 2 cyt. ustawy, według którego przysługuje przez 10 miesięcy w roku w okresie pobierania nauki od września do czerwca następnego roku kalendarzowego. Wskazanie tych miesięcy niewątpliwie nawiązuje do okresu trwania roku szkolnego. Ratio legis tego przepisu prowadzi zatem do wniosku zbieżnego ze stanowiskiem organu odwoławczego, że przyznanie omawianego dodatku nie może wykraczać poza okres roku szkolnego trwającego w chwili złożenia wniosku lub mającego się rozpocząć po złożeniu wniosku o przyznanie dodatku. Przyznanie dodatku tylko do dnia 30 czerwca 2016 r. było więc prawidłowe. W okolicznościach sprawy nie budzi zastrzeżeń wydanie w pkt II decyzji rozstrzygnięcia odmawiającego przyznania dodatku za okres od 1 września do 31 października 2016 r., skoro skarżący domagał się dodatku również na następny rok szkolny. W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono przy tym, że nie jest to odmowa definitywna, gdyż po przedstawieniu zaświadczenia lub oświadczenia o uczęszczaniu syna do szkoły w roku szkolnym 2016/2017 skarżący może ubiegać się o przyznanie tego dodatku także za wymienione miesiące. Nieskuteczne jest powoływanie się przez skarżącego na dotychczasowe zaświadczenie. Ze wzoru oświadczenia stanowiącego załącznik nr 13 do rozporządzenia powołanego w zaskarżonej decyzji (Dz. U. z 2013 r. poz. 3) wynika bowiem, że oświadczenie powinno dotyczyć konkretnego roku szkolnego, w związku z czym na nowy rok szkolny należy złożyć kolejne oświadczenie. Nie może być ono wcześniej złożone, skoro potwierdzić ma uczęszczanie do szkoły, a nie zamiar uczęszczania. Z uwagi na zakres zaskarżenia Sąd nie odnosi się do poruszonej w skardze kwestii przyznania dodatku za rozpoczęcie roku szkolnego. Brak jest również podstaw do uwzględnienia zarzutu skarżącego w przedmiocie odsetek. Trafnie wskazuje Kolegium w odpowiedzi na skargę, że nie występuje podstawa prawna do orzekania w tym zakresie. Powołane w skardze przepisy Kodeksu cywilnego nie mają zastosowania w postępowaniu administracyjnym, a administracyjne prawo materialne nie przewiduje wydania decyzji o odsetkach, jakich domaga się skarżący. Z tych względów na mocy art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 718) orzeczono, jak w sentencji.