IV SA/Gl 1422/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska Sędzia WSA Małgorzata Walentek (spr.) Protokolant sekr. sąd. Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2007r. sprawy ze skargi M.W. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę Decyzją z dnia [...] nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B., na podstawie art. 104 § 1 i 2 k.p.a., art. 5 pkt. 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t.j. Dz. U. z 1998r Nr 90, poz. 575 ze zm.) nie stwierdził u M.W. choroby zawodowej pod postacią [...] wymienionej w poz. [...] wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. nr 132, poz. 1115). Organ ustalił, że M.W. była zatrudniona w latach [...] w Fabryce A oraz w latach [...] w Firmie B jako [...], a następnie w latach [...] w Firmie C, [...] w Firmie D oraz od [...] do [...] w Firmie E – na stanowisku [...]. Postępowanie epidemiologiczne wykazało, że na stanowisku [...] wykonywała pracę zróżnicowaną, nie wymagającą ruchów monotypowych w [...], powtarzających się w krótkich odstępach czasu. Ponadto orzeczeniem lekarskim Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. nie rozpoznano u w/wym. choroby zawodowej. W odwołaniu od tej decyzji M.W. wniosła o ponowne rozpoznanie sprawy oraz badanie konsultacyjne. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu podzielił ustalenia faktyczne dokonane przez organ I instancji dotyczące przebiegu pracy zawodowej M.W. Przyznał, że sposób wykonywania pracy – praca zróżnicowana - nie był związany z monotypią ruchów oraz znaczącym przeciążeniem narządu ruchu w zakresie [...]. Na tej podstawie uznał, iż praca nie była wykonywana w warunkach istotnego ryzyka powstania choroby zawodowej – [...]. Ponadto wskazał, że w orzeczeniach dwóch placówek medycznych tj. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. oraz Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. (orzeczenie z [...] wydane w toku postępowania odwoławczego) lekarze potwierdzili wprawdzie rozpoznanie [...], lecz uznali, że choroba ta stanowi jedną z typowych manifestacji stwierdzonej u badanej samoistnej [...], w związku z czym nie zakwalifikowali tegoż schorzenia jako choroby zawodowej. Od powyższej decyzji M.W. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach nie podzielając stanowiska, że rozpoznany u niej [...] nie jest związany z wykonywaną przez nią pracą, a z samoistną chorobą [...], który, jak twierdziła, rozpoznano u niej kilka miesięcy po rozpoznaniu [...]. W ocenie skarżącej stwierdzona u niej choroba w postaci [...] jest skutkiem, a nie przyczyną [...]. Zdaniem skarżącej niezbędna w tej sytuacji jest opinia biegłego lekarza neurologa i ortopedy. Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 6 stycznia 2006 r. sygn. akt III SA/Gl 1004/04 uchylono zaskarżoną decyzję na skutek niedostatecznego wyjaśnienia oraz rozważenia wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Przedwczesne zdaniem Sądu było ustalenie odnoszące się do braku narażenia zawodowego w odniesieniu do sposobu wykonywania pracy, gdyż nie przeprowadzono oceny takiego narażenia we wszystkich zakładach pracy, w których skarżąca była zatrudniona. Ponadto Sąd uznał, iż orzeczenia lekarskie nie wyjaśniają jednoznacznie charakteru stwierdzonego u skarżącej [...] w kontekście etiologii tego schorzenia. W konsekwencji nakazał organowi uzupełnienie materiału dowodowego w zakresie oceny narażenia zawodowego oraz o uzupełniającą opinię lekarzy. Sąd wskazał, iż lekarze Instytutu powinni jednoznacznie rozstrzygnąć czy wyłączną przyczyną stwierdzonej u skarżącej choroby – [...] - był [...], czy też schorzenie w postaci [...] jedynie miało wpływ na rozwój [...] spowodowany rodzajem wykonywania pracy bądź czy warunki pracy mogły przyczynić się jedynie do rozwoju tej choroby wywołanej inną przyczyną. Za zasadne uznał również, że wydanie opinii powinno być poprzedzone przeprowadzeniem konsultacji z zakresu neurologii. Następstwem tego wyroku stała się decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] nr [...], wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., którą utrzymana została w mocy decyzja organu pierwszej instancji z dnia [...] o odmowie stwierdzenia choroby zawodowej u M.W. W uzasadnieniu tej decyzji organ opisał przebieg dotychczasowego postępowania oraz wyjaśnił, że dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędnym jest orzeczenie przez kompetentną placówkę diagnostyczną służby zdrowia istnienia schorzenia zakwalifikowanego do odpowiedniej pozycji wykazu chorób zawodowych oraz wykazanie związku przyczynowego między środowiskiem pracy a rozpoznaną chorobą. Kierując się wskazaniami zamieszczonymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 6 stycznia 2006 r. organ uzupełnił materiał dowodowy, a następnie całość dokumentacji przekazał IMPiZŚ w S. Dalej wskazał, że w wydanym orzeczeniu uzupełniającym lekarze specjaliści z zakresu neurologii i chirurgii ortopedycznej rozpoznali [...] jako typowe powikłanie wieloletniego i ciągle aktywnego przebiegu [...] – rozwijające się niezależnie od sposobu wykonywania pracy, który w tym kontekście jednoznacznie nie może być uznany jego czynnikiem sprawczym. Dlatego też lekarze stwierdzili brak jakichkolwiek podstaw do uznania etiologii zawodowej schorzenia. W konsekwencji organ odwoławczy mając na względzie uzupełnioną ocenę narażenia zawodowego oraz opinię lekarską uznał, że w sprawie nie zostały spełnione przesłanki do wydania decyzji stwierdzającej u M.W. chorobę zawodową. Od decyzji tej skargę wniosła M.W. domagając się ponownego rozpoznania sprawy. Zdaniem skarżącej opinia lekarska jest nieobiektywna, gdyż wydali ja ci sami konsultanci, w oparciu o poprzednie ustalenia. Podniosła, że neurolog wyraźnie powiedział jej, że zdania nie zmieni, a decyzja Instytutu jest ostateczna i nie może się od niej odwołać. Uważa, iż nadużyciem jest stwierdzenie lekarzy, że [...] rozwijał się niezależnie od sposobu wykonywanej pracy, a był powikłaniem [...], ponieważ [...] był rozpoznany i leczony wcześniej niż rozpoznanie [...]. Zdaniem skarżącej nie można wykluczyć, że [...] rozwijał się niezależnie od [...], a był spowodowany sposobem wykonywania pracy. Niezbędne jest, w jej ocenie, zasięgnięcie opinii biegłego lekarza neurologa i ortopedy. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji oraz argumenty przytoczone w jej uzasadnieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie . Przepis art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a. stanowi, że sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, w tym wydawanych przez organy administracji decyzji. Kontrola ta przeprowadzana jest pod względem zgodności z obowiązującym prawem. Wyłącznie w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy Sąd kontrolujący decyzję władny jest ją wzruszyć. Przy czym Sąd, zgodnie z art. 134 wyżej powołanej ustawy bierze pod uwagę zarzuty zawarte w skardze, a także bada sprawę z urzędu. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o powyższe uregulowania nie pozwoliła na stwierdzenie naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy. Przy ocenie prawidłowości poddanej kontroli decyzji organu odwoławczego należało mieć na względzie art. 153 P.p.s.a.. Przepis ten stanowi, że ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu administracyjnego wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że wskazania dla organu odwoławczego zamieszczone w wyroku tutejszego Sądu z dnia 6 stycznia 2006 r. wyznaczają zakres kontroli i ocenę działań podejmowanych przez organ odwoławczy. W powołanym wyżej wyroku z dnia 6 stycznia 2006 r. Sąd uznał konieczność pełnego wyjaśnienia sprawy i uzupełnienia materiału dowodowego zarówno w zakresie oceny narażenia zawodowego, jak również co do charakteru rozpoznanego u skarżącej schorzenia, tj. [...] oraz związku przyczynowego pomiędzy tym schorzeniem a warunkami pracy. Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. nr 132, poz. 1115) rozpoznana choroba tylko wówczas może być uznana za chorobę zawodową, jeżeli została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. Zatem dla stwierdzenia choroby zawodowej konieczne jest łączne wystąpienie trzech przesłanek w postaci pracy w warunkach szkodliwych, rozpoznanie schorzenia określonego w wykazie chorób zawodowych przez upoważnioną placówkę lekarską oraz istnienie związku przyczynowego pomiędzy pracą w takich warunkach a rozpoznaną chorobą. Następstwem wyroku Sądu stało się podjęcie przez organ odwoławczy czynności zmierzających do wypełnienia wskazań w nim określonych. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że w pierwszej kolejności przeprowadzone zostało postępowanie dowodowe w zakresie warunków wykonywania pracy przez skarżącą. W tych ramach przesłuchano M.W. na okoliczność przebiegu zatrudnienia oraz sposobu i warunków wykonywania pracy u poszczególnych pracodawców (protokół z dnia [...]). Ustalenia te zostały zweryfikowane w oświadczeniu z dnia [...] złożonym przez przedstawicieli Firmy E, ostatniego zakładu pracy, do którego skarżąca nie wniosła żadnych uwag. W oświadczeniu tym wskazano rodzaj poszczególnych czynności oraz sposób i czas ich wykonywania w ciągu zmiany roboczej w okresie zatrudnienia w Fabryce A w latach [...] oraz w późniejszych okresach zatrudnienia obejmujących lata [...]. Ponadto materiał dowodowy uzupełniono o wykaz godzin nadliczbowych przepracowanych przez stronę w latach [...], protokóły przesłuchania świadków B.Z. oraz M.D., na okoliczność rodzaju i zakresu czynności jakie skarżąca wykonywała oraz ocenę narażenia zawodowego przeprowadzoną przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w C. z dnia [...] obejmującą zatrudnienie M.W. w latach [...]. Następnie pełna dokumentacja sprawy, obejmująca uzupełniony materiał dowodowy dotyczący ustaleń w zakresie warunków pracy w jakich skarżąca wykonywała zatrudnienie, została przekazana do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. celem zajęcia jednoznacznego stanowiska co do przyczyn rozpoznanego u skarżącej [...]. W orzeczeniu lekarskim z dnia [...] lekarze orzecznicy legitymujący się wysokimi kwalifikacjami w zakresie neurologii oraz ortopedii stwierdzili brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej – [...] wywołanego sposobem wykonywania pracy określonej w poz. [...] wykazu chorób zawodowych. W uzasadnieniu opinii wskazali, iż rozpoznane u badanej schorzenie ([...]) jako typowe powikłanie wieloletniego i ciągle aktywnego przebiegu [...] rozwijało się niezależnie od sposobu wykonywania pracy, który w tym kontekście nie może być uznany jego czynnikiem sprawczym. Na tej podstawie stwierdzili, iż brak jest jakichkolwiek podstaw do uznania etiologii zawodowej [...]. Wydane w tej sprawie uzupełniające orzeczenie lekarzy Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., który w świetle § 5 rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych jest placówką służby zdrowia właściwą do rozpoznania choroby zawodowej, w sposób jednoznaczny wyklucza związek rozpoznanego u skarżącej schorzenia z warunkami pracy. Organ odwoławczy podzielił tą opinię. Również Sąd nie znajduje podstaw do jej zakwestionowania. Opinia ta została wydana w oparciu o uzupełniony materiał dowodowy w zakresie warunków pracy oraz o specjalistyczną ocenę w zakresie neurologii i ortopedii, zaś stanowisko biegłych zostało należycie uzasadnione. W tej sytuacji zasadnie, zdaniem Sądu, organ przyjął, że u skarżącej brak jest podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej określonej pod poz. [...] wykazu chorób zawodowych. Za bezpodstawny należy uznać zarzut braku obiektywizmu uzupełniającego orzeczenia Instytutu, dotyczący tego, że zostało ono wydane przez tych samych konsultantów, którzy przeprowadzali uprzednio badanie. Trzeba wskazać, że z istoty orzeczenia uzupełniającego wynika to, że jest ono wydane przez tego samego biegłego lub zespół biegłych, którzy uczestniczyli w wydaniu orzeczenia podlegającego uzupełnieniu. W świetle analizy zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie jak również wykonanych czynności procesowych przez organ odwoławczy, które odpowiadają wskazaniom zamieszczonym w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 6 stycznia 2006 r. skład orzekający w niniejszej sprawie nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia skargi. Wobec powyższego przyszło stwierdzić, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a zawarte w skardze zarzuty nie miały uzasadnienia. Dlatego skargę oddalono na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).