IV SA/Gl 1447/11

PostanowienieWSA w Gliwicach2011-10-27

Skład orzekający: Andrzej Majzner

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej usług opiekuńczych, gdzie skarżący jest zwolniony z kosztów sądowych z mocy prawa, należy przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli sytuacja majątkowa i życiowa strony uzasadnia brak możliwości poniesienia tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata może zostać przyznane, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. W przypadku spraw dotyczących pomocy społecznej, strona jest zwolniona z kosztów sądowych z mocy prawa, co czyni wniosek o zwolnienie bezprzedmiotowym. Jednakże, analiza sytuacji majątkowej i życiowej strony, w tym jej dochodów, wydatków oraz stanu zdrowia, może uzasadniać przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika.
Stan faktyczny
Skarżąca H.M., reprezentowana przez opiekuna prawnego F.M., wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. dotyczącą usług opiekuńczych. Wraz ze skargą złożono wniosek o przyznanie prawa pomocy, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Skarżąca otrzymuje emeryturę, ale nie posiada zasobów pieniężnych ani wartościowych przedmiotów, a jej wydatki związane z utrzymaniem są wysokie ze względu na stan zdrowia i potrzebę stałej opieki.
Rozstrzygnięcie
Ustanowiono adwokata dla skarżącej.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 27 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r., Nr [...] w przedmiocie usług opiekuńczych w kwestii wniosku o przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata postanawia: ustanowić adwokata dla skarżącej; Wraz ze skargą z dnia [...]r. F.M. będący opiekunem prawnym skarżącej, złożył wniosek o przyznanie wyżej wymienionej prawa pomocy, w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata. W treści formularza wniosku wskazano, że skarżąca osiąga miesięczny dochód z tytułu emerytury w kwocie [...] zł oraz, że posiada mieszkanie o powierzchni [...] m2. Nie dysponuje natomiast żadnymi zasobami pieniężnymi ani przedmiotami wartościowymi. W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Na wstępie należy odnotować, że skarga w niniejszej sprawie została wniesiona na decyzję administracyjną wydaną w przedmiocie usług opiekuńczych, czyli świadczenia przewidzianego w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r., Nr 175, poz. 1362 ze zm.). Tymczasem z art. 239 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. wynika, że strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach dotyczących pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Skarżąca korzysta więc ze zwolnienia od kosztów sądowych z mocy samego prawa, a w rezultacie zgłoszone przez nią w tym zakresie żądanie jest bezprzedmiotowe i jako takie nie podlega rozpoznaniu (opiekun prawny strony został już o tym poinformowany wcześniejszym pismem Sądu z dnia 26 października 2011 r.). Odnosząc się natomiast do wniosku o ustanowienie dla H.M. profesjonalnego pełnomocnika procesowego godzi się przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie do jej brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 §3 cytowanej regulacji, mogącym obejmować ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dokonana w tym kontekście analiza stanu majątkowego i sytuacji życiowej skarżącej doprowadziła do konkluzji, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania. Z oświadczeń zawartych we wniosku wynika, że uzyskuje ona miesięczny dochód netto w kwocie [...] zł. Równocześnie na podstawie akt administracyjnych niniejszej sprawy (patrz: formularz wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu [...]r.) ustalono, że jest ona osobą obłożnie chorą, wymagającą stałej opieki i pielęgnacji, ubezwłasnowolnioną całkowicie, zaś stałe miesięczne wydatki związane z jej utrzymaniem (bez kosztów wyżywienia, zakupów ubrania i środków higienicznych) wynoszą aż [...] zł (w tym czynsz w kwocie [...] zł, wydatki na leki, w wysokości [...] zł oraz koszty opieki, w kwocie [...] zł). Mając na uwadze powyższe uznano, że w sprawie zachodzi przesłanka, od którego ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzależnia przyznanie prawa pomocy. Zdaniem rozpoznającego wniosek wykazano bowiem w sposób przekonujący, że strona nie jest w stanie pokryć kosztów jakie wiążą się z udziałem w sprawie profesjonalnego pełnomocnika, bez uszczerbku w jej koniecznym utrzymaniu. Mając na względzie wszystkie przywołane wyżej okoliczności postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a. w związku z art. 246 §1 pkt 2 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło