IV SA/Gl 146/05

PostanowienieWSA w Gliwicach2005-03-07

Skład orzekający: Sędzia NSA Adam Mikusiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga do sądu administracyjnego dotycząca żądania odszkodowania za niezgodne z prawem udostępnienie danych osobowych przez organ administracji publicznej jest dopuszczalna, gdy skarżący nie wyczerpał trybu postępowania przed Generalnym Inspektorem Ochrony Danych Osobowych?
Ratio decidendi
Skarga dotycząca żądania odszkodowania za niezgodne z prawem udostępnienie danych osobowych przez organ administracji publicznej jest niedopuszczalna w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje ściśle określone akty i czynności, a dochodzenie odszkodowania za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej należy do właściwości sądów powszechnych. Ponadto, w sprawach naruszenia przepisów o ochronie danych osobowych, właściwym organem do wydania decyzji administracyjnej jest Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych, a dopiero na jego decyzję przysługuje skarga do sądu administracyjnego.
Stan faktyczny
Skarżący M. H. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, domagając się od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. zapłaty odszkodowania za niezgodne z prawem udostępnienie jego danych osobowych komornikowi i Rejonowemu Urzędowi Pracy, co doprowadziło do zajęcia jego świadczeń. Skarżący zarzucił naruszenie ustawy o ochronie danych osobowych. Sprawa została przekazana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z uwagi na niewłaściwość rzeczową WSA w Warszawie.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę jako niedopuszczalną.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Adam Mikusiński po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2005 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. H. na Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. w przedmiocie ochrony danych osobowych p o s t a n a w i a: odrzucić skargę. W dniu [...]r. M. H. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie domagając się zapłaty przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w Oddział w C. kwoty [...]zł tytułem odszkodowania za niezgodne z prawem udostępnienie jego danych osobowych. Skarżący zarzucił, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych naruszył przepis art. 23 ustawy o ochronie danych osobowych, gdyż bez jego zgody udzielił komornikowi informacji o przyznaniu przez Sąd Okręgowy w C. [...]z tytułu czasowej niezdolności do pracy. W konsekwencji komornik wszczął egzekucję i zajął [...] przyznanej [...]. Skarżący podniósł również, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych bez jego zgody udzielił informacji o [...] Rejonowemu Urzędowi Pracy w C., który przed pierwszym przelewem [...], zajął kwotę około [...] zł tytułem należności za udział skarżącego w kursie magazynierów zorganizowanym przez ten organ. Postanowieniem z dnia 29 października 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził swą niewłaściwość i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach. Zgodnie z przepisem art. 184 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej oraz art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów o właściwość między jednostkami samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami, a organami administracji rządowej. Szczegółowe unormowanie właściwości rzeczowej sądów administracyjnych zawierają przepisy art. 1 – 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.s.a. W myśl art. 3 § 2 p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: - decyzje administracyjne, - postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także rozstrzygające sprawę co do istoty, - postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym, na które służy zażalenie, - inne niż wymienione wyżej akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, - bezczynność organów w wyżej opisanych sprawach, - akty organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej - akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego. Z uregulowań tych jednoznacznie wynika, że orzekanie w przedmiocie odszkodowania za szkodę wyrządzoną przez organ administracyjny nie leży w zakresie kompetencji sądów administracyjnych. W niniejszej sprawie skarżący domagał się zapłaty przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. odszkodowania z tytułu udostępnienia danych osobowych osobom trzecim bez uprzedniego uzyskania jego zgody. Skarżący zarzucił, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych naruszył przepisy ustawy o ochronie danych osobowych. Wskazać więc w tym miejscu należy, że w myśl art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002r. Nr 101, poz. 926 ze zm.) w przypadku uznania, że doszło do naruszenia przepisów o ochronie danych osobowych, osoba zainteresowana może zwrócić się do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych by w drodze decyzji administracyjnej nakazał przywrócenie stanu zgodnego z prawem. Strona niezadowolona z rozstrzygnięcia Generalnego Inspektora może wystąpić z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Na decyzję Generalnego Inspektora w przedmiocie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stronie przysługuje skarga do sądu administracyjnego (art. 21 ustawy o ochronie danych osobowych). Zarówno ze skargi, jak i z kolejnych pism nadesłanych przez skarżącego nie wynika, nawet w sposób pośredni, by wyczerpał on wskazany powyżej tryb postępowania przed Generalnym Inspektorem Ochrony Danych Osobowych. Skarżący domagał się odszkodowania za niezgodne z przepisami udostępnienie jego danych osobowych, nie wskazał natomiast żadnego aktu administracyjnego, który podlegałby kontroli sądowoadministracyjnej. Analizując materię sprawy Sąd doszedł więc do przekonania, że rozpatrywana skarga jest niedopuszczalna. Nie dotyczy ona bowiem aktów bądź czynności objętych zakresem przepisu art. 3 § 2 p.s.a., zaś orzekanie w przedmiocie odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej należy do właściwości sądów powszechnych. W związku z powyższym, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 oraz § 3 p.s.a. skargę jako niedopuszczalną należało odrzucić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło