IV SA/Gl 1470/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Asesor WSA Edyta Żarkiewicz Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Wita-Łyskawa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 października 2007 r. sprawy ze skargi J. J. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...][...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w G. decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 1998 r. Nr 90, poz. 575 ze zm.) i art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u J. J. choroby zawodowej – [...]. W uzasadnieniu decyzji przedstawiony został przebieg pracy zawodowej J. J. Wskazano, jakie warunki musi spełniać osoba, by stwierdzić u niej chorobę zawodową. W następstwie przeprowadzonej analizy zatrudnienia strony organ pierwszej instancji uznał, że był on narażony na prace wymagające przyjmowania pozycji [...] lub [....], były wykonywane w różnym wymiarze czasu, zależnie od wykonywanych czynności i warunków na stanowisku pracy. Organ ten ustalił, że za lata [...] brak jest parametrów eksploatowanych ścian, natomiast skarżący w swoim oświadczeniu podał, że pracę w ścianach niskich, o wysokościach średnio [...]m wymuszającą [...] pozycję ciała lub [...] wykonywał w [...] przez około [...]godz. na zmianę. W pozostałych latach z tego okresu jego praca nie stanowiła narażenia na pracę w wymuszonej pozycji [...] lub [...]. Z kolei od [...] do [...] wysokość eksploatowanych ścian wynosiła od [...] m przy nachyleniu [...], a począwszy od [...] r. do końca zatrudnienia wykonywał prace na zmianach konserwacyjnych, przy czym od grudnia [...] r. do kwietnia [...] r. pracował na ścianie nr [...] pokład [...] o wysokości [...] m i zobligowany był do przyjmowania pozycji [...] lub [...] przez okres około [...]. Po wskazanej dacie nie wykonywał już pracy w pozycji [...] lub [...]. Nadto badany był przez uprawnioną placówkę medyczną Poradnię Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. oraz w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. W orzeczeniach obu placówek nie stwierdzono u niego choroby zawodowej. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł pełnomocnik J. J. adwokat J. P., który wyraził niezadowolenie z otrzymanej decyzji. W odwołaniu tym podniósł, że J. J. pracował w warunkach narażenia na powstanie choroby zawodowej – schorzenia [...], a zatem pomiędzy pracą, a dolegającą mu chorobą istnieje związek przyczynowy. Pełnomocnik odwołującego się zakwestionował ustalenia postępowania epidemiologicznego, ponieważ długoletnie zatrudnienie w kopalni oraz przechodzenie korytarzami górniczymi przy niskich pokładach wymuszało konieczność przyjmowania pozycji [...], przemieszczania się na [....], a tym samym warunki pracy stwarzały narażenie na działanie czynnika szkodliwego, a zatem przyczyniły się do powstania choroby, tym bardziej, że nie stwierdzono innych dodatkowych okoliczności mogących być przyczyną jego schorzenia. Natomiast organ orzekający nie wykluczył jednoznacznie związku przyczynowego stwierdzonej choroby z długoletnią pracą w narażeniu na czynnik szkodliwy. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...]r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu tegoż rozstrzygnięcia przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania jak również stwierdził, że dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędnym jest orzeczenie przez kompetentną placówkę służby zdrowia istnienia występującego schorzenia jako choroby zawodowej oraz wykazanie związku przyczynowego między środowiskiem pracy a rozpoznaną chorobą to jest wykazanie, że narażenie na czynnik szkodliwy, który wywołał rozpoznane schorzenie miało miejsce w czasie i miejscu pracy w związku z wykonywanym zawodem. Następnie organ ten powołując się na dochodzenie epidemiologiczne stwierdził, że odwołujący się w latach [...] i grudzień [...] – kwiecień [...] pracował w wymuszonej pozycji ciała, w tym w pozycji [...] i [...], tym samym pracował w warunkach stwarzających potencjalne ryzyko powstania przewlekłej choroby zawodowej [...] pod postacią [...]. Ponadto organ odwoławczy zauważył, że J. J. badany był w dwu wyspecjalizowanych placówkach medycznych, które w konkluzji swoich orzeczeń wykluczyły u niego istnienie choroby zawodowej [...] wymienionej w pozycji 19 wykazu chorób zawodowych. Do podjęcia takich orzeczeń skłoniły ich ustalenia, że zaawansowane zmiany [...] mają etiologię samoistną związaną z wrodzoną [...], a stwierdzone w wyniku przeprowadzonej diagnostyki zmiany patologiczne [...] nie pozostają w związku przyczynowo-skutkowym z narażeniem zawodowym – sposobem wykonywania pracy. Nadto organ odwoławczy nie przyznał mocy dowodowej zaświadczeniu z dnia [...] r. wydanemu przez lekarza Poradni Chirurgii Urazowo-Ortopedycznej Górniczego Zespołu Lecznictwa Specjalistycznego w G., w którym rozpoznano [...] znacznego stopnia, ponieważ nie określono w nim zawodowego pochodzenia tego schorzenia. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wniósł pełnomocnik J. J. adwokat J. P., który nie zgodził się z otrzymaną decyzją i błędnym ustaleniem, że choroba dolegająca odwołującemu nie spełnia kryteriów uznania jej za schorzenie zawodowe, pomimo, że odwołujący przez wiele lat pracował w warunkach szkodliwych stwarzających ryzyko powstania schorzenia. W motywach skargi zaznaczył, że bezspornym jest wieloletnie zatrudnienie skarżącego w [....] na stanowiskach górniczych, jak również to, że w środowisku pracy skarżącego występował czynnik szkodliwy w postaci konieczności przyjmowania pozycji wymuszonych, a tym samym skarżący wykonując prace narażony był na działanie czynnika szkodliwego. Skoro u J. J. wykryto przewlekłą chorobę [...] wywołaną sposobem wykonywania pracy pod postacią [...], a warunki pracy wskazują z całkowitym prawdopodobieństwem na jej etiologię zawodową, jak również organy administracji nie wykluczyły jednoznacznie związku przyczynowo-skutkowego stwierdzonej choroby z długoletnią pracą w narażeniu na działanie czynnika szkodliwego, to rozstrzygnięcia organów administracji są wadliwe. W odpowiedzi na skargę Ś. Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. wniósł o oddalenie skargi i przywołał dotychczasową argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) nie wykazała, aby zaskarżona decyzja naruszała wymogi prawa, a zgodnie z treścią art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy jak również naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W pierwszej kolejności przyjdzie przedstawić stan prawny, jaki stanowił podstawę do podjęcia rozstrzygnięć przez organy administracji w sprawie. Z uwagi na fakt, że pierwsze czynności w sprawie dokonane zostały po wejściu w życie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. Nr 132, poz. 1115), w sprawie mają zastosowanie przepisy tegoż aktu prawnego. W oparciu o postanowienia § 2 ust. 1 wskazanego aktu, chorobę zawodową można stwierdzić wówczas, gdy spełnione zostaną kumulatywnie trzy przesłanki pozytywne, a mianowicie u osoby ubiegającej się rozpoznana zostanie choroba wymieniona w załączniku do wskazanego rozporządzenia a jej etiologia związana będzie z zatrudnieniem, jak również wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych nastąpi w okresie wskazanym w rozporządzeniu pomimo wcześniejszego zakończenia narażenia zawodowego. Z uwagi na przedstawione powyżej wymogi wynikające z unormowań prawnych należy prześledzić sytuację skarżącego na ile spełnia on wymogi wynikające z unormowań prawnych. Pierwszym elementem, który musi wystąpić, aby móc rozpoznać chorobę zawodową jest rozpoznanie choroby wymienionej w załączniku do przywołanego powyżej rozporządzenia. Jak wynika to z orzeczeń obu placówek medycznych wypowiadających się w sprawie – Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w S. w orzeczeniu z dnia [...] r. stwierdził brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej – [...] wywołanej sposobem wykonywania pracy: [...]. Z kolei w orzeczeniu lekarskim Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego z dnia [...] r. stwierdzono analogiczne rozpoznanie, przy czym zaznaczono, że z całokształtu obrazu klinicznego zobiektywizowanego specjalistyczną oceną ortopedyczną wynika rozpoznanie zaawansowanych samoistnych zmian [...], wybitnie akcelerowanych wrodzoną [...], co wyklucza zawodową etiologię schorzenia. Ze wskazanych orzeczeń wynika, że u skarżącego występuje schorzenie [...], jednakże jak wynika to z orzeczenia odwoławczej placówki medycznej występujące u niego schorzenie nie posiada etiologii zawodowej, lecz samoistną wynikającą ze [...]. Zatem w orzeczeniu tym placówka medyczna nie tylko wykluczyła zawodową etiologię schorzenia skarżącego to jednocześnie wskazała na jej pochodzenie. W świetle takiego rozpoznania uprawnionych do orzekania placówek medycznych organ administracji sanitarnej nie dysponował argumentami, które pozwalałyby mu na podjęcie rozstrzygnięcia zgodnego z oczekiwaniami skarżącego. Powyższe rozważania pozwalają uznać, że skarżący nie spełnia wymogów przewidzianych przepisami prawa do stwierdzenia występowania u niego choroby zawodowej. Z przedłożonych akt administracyjnych, jak również z informacji przekazanych przez skarżącego w odwołaniu oraz w skardze wynika, że przed uruchomieniem tego postępowania nie leczył się na schorzenie będące przedmiotem ubiegania się o stwierdzenie choroby zawodowej. W ramach postępowania dowodowego skarżący przedłożył zaświadczenie z dnia [...] r. wydane mu przez lekarza Poradni Chirurgii Urazowo-Ortopedycznej Górniczego Zespołu Lecznictwa Specjalistycznego w G., w którym rozpoznano [...] znacznego stopnia. Organ odwoławczy przeprowadził analizę wskazanego dokumentu i doszedł do przekonania, że skoro nie zamieszczono w nim genezy schorzenia skarżącego, zatem dotychczasowe stanowisko zamieszczone w znajdujących się w aktach sprawy orzeczeniach obu placówek medycznych nie zostało podważone, a tym samym odmówił przyznania mocy dowodowej temu dokumentowi. Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie organ administracji w tym zakresie nie dopuścił się naruszenia przepisów postępowania dowodowego w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego, ponieważ zestawił treść omawianego dokumentu z dotychczasowymi ustaleniami i stwierdził, że dokument ten je potwierdza, a nie wprowadza nowego stanu. W tej sytuacji nie zachodziła koniczność zwrócenia się do odwoławczej placówki medycznej celem ustosunkowania się do przedłożonego przez skarżącego zaświadczenia. Oznacza to, że udokumentowanego schorzenia nie można łączyć z pracą w warunkach narażenia na jej powstanie, a tym samym nie został spełniony podstawowy warunek przy ubieganiu się o stwierdzenie choroby zawodowej, a mianowicie występowanie związku przyczynowo skutkowego pomiędzy występującym schorzeniem a warunkami pracy, które przyczyniły się do jego powstania. Samo rozpoznanie choroby bez połączenia jej etiologii z warunkami pracy nie daje podstaw prawnych do rozpoznania choroby zawodowej. Z tego też powodu rozstrzygnięcia organów inspekcji sanitarnej są w tym względzie prawidłowe. Sąd przeprowadził także analizę prowadzonego postępowania pod kątem przestrzegania innych przepisów postępowania administracyjnego i nie stwierdził uchybień w tym zakresie, ponieważ skarżący miał zapewniony czynny udział we wszystkich czynnościach procesowych, a w sprawie wypowiedziały się dwie upoważnione do tego placówki medyczne. Skoro Sąd nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia skargi, to stosownie do postanowień art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało skargę oddalić. SJ/