IV SA/Gl 1484/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędzia WSA del. Daria Sachanbińska (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Janecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2007r. sprawy ze skargi N. D. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie statusu bezrobotnego postanawia umorzyć postępowanie sądowe Przedmiotem skargi z dnia [...] wniesionej przez N. D. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...]r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Działu ds. Ewidencji i Świadczeń Powiatowego Urzędu Pracy w K. (działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta) z dnia [...], nr [...], o utracie statusu bezrobotnego przez N. D. W uzasadnieniu skargi N. D. wskazała, iż nie zgadza się z zaskarżoną decyzją, którą utrzymano w mocy decyzję pozbawiającą ją statusu osoby bezrobotnej z tego powodu, że pobiera naukę w C. E. K. w K. Podniosła, iż jest - co prawda - uczestniczką studium [...], jednakże uczestnictwo to zajmuje jej 2 x 4 godziny tygodniowo i w związku z tym może podjąć pracę, o ile oczywiście otrzyma taką ofertę z Powiatowego Urzędu Pracy. Dodała, że w jej ocenie, szkoła w której pobiera naukę jest szkołą dla dorosłych, a ponadto wyjaśniła, że w każdej chwili pobieraną naukę może przerwać. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...]wniósł o jej oddalenie, wskazując, iż w myśl art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.) bezrobotny to osoba zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy, nieucząca się w szkole, z wyjątkiem osoby pobierającej naukę w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego, z zakresu tej szkoły lub w szkole wyższej w systemie wieczorowym, zaocznym lub eksternistycznym. Natomiast w myśl art. 33 ust. 4 pkt 1 cyt. ustawy starosta pozbawia statusu bezrobotnego osobę, która nie spełnia warunków, o których mowa w powołanym wyżej art. 2 ust. 1 pkt 2. Zdaniem organu, podjęcie przez N. D. nauki w szkole, w systemie dziennym, skutkuje utratą statusu bezrobotnego z dniem podjęcia tej nauki. Na rozprawie w dniu 18 października 2007 r. N. D. oświadczyła, iż cofa skargę z tego powodu, że sprawa jest nieaktualna. Wyjaśniła, iż ponownie uzyskała status osoby bezrobotnej, a z racji wydania zaskarżonej decyzji nie poniosła żadnej szkody. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 60 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., strona skarżąca może cofnąć skargę, a cofnięcie to wiąże sąd. Jednakże sąd uzna cofnięcie skargi za niedopuszczalne, jeżeli zmierza ono do obejścia prawa lub spowodowałoby utrzymanie w mocy aktu lub czynności dotkniętych wadą nieważności. Przepis powołanego art. 60 P.p.s.a. ustala generalną zasadę o wiążącym sąd oświadczeniu w przedmiocie cofnięcia skargi. Jest to następstwo możliwości rozporządzania przez skarżącego skargą z ograniczeniem, w tym zakresie, ingerencji sądu. Sąd może mianowicie uznać cofnięcie skargi za niedopuszczalne jedynie wówczas, jeżeli zmierza ono do obejścia przepisów lub spowodowałoby utrzymanie w mocy między innymi decyzji dotkniętej wadą nieważności. Komentowana regulacja zawiera zatem wyjątek od zasady związania sądu cofnięciem skargi, z tym, że jako wyjątek od ogólnej reguły podlega ścieśniającej wykładni. Wskazać należy, iż czynności mające na celu obejście prawa (art. 58 k.c.), to czynności zawierające pozór zgodności z prawem. Ich treść nie zawiera elementów wprost sprzecznych z ustawą, ale skutki, które wywołują i które objęte są zamiarem stron, naruszają zakazy lub nakazy ustawowe. Chodzi tu zatem o wywołanie skutku sprzecznego z prawem poprzez dokonanie samej czynności, a nie poprzez osiągnięcie celu leżącego poza treścią czynności (M. Safjan (w:) Kodeks cywilny. Komentarz, pod red. K. Pietrzykowskiego, Warszawa 1997, t. II, s. 153). W rozpoznawanej sprawie Sąd ustalił, iż czynność procesowa skarżącej nie zmierza do obejścia prawa. N. D. zaskarżyła bowiem do tut. Sądu decyzję Wojewody [...] utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Działu ds. Ewidencji i Świadczeń Powiatowego Urzędu Pracy w K. o utracie statusu bezrobotnego, a na rozprawie - cofając skargę - oświadczyła wyraźnie, iż powodem cofnięcia jest przyznanie jej statusu bezrobotnego. W tych okolicznościach, za zasadne i zrozumiałe należy uznać stanowisko wyrażone przez skarżącą, że złożona skarga staje się dla niej bezcelowa, a niniejsze postępowanie uważa za bezprzedmiotowe. Stanowisko takie skarżąca umotywowała także faktem, iż nie poniosła żadnej szkody w wyniku wydania zaskarżonej decyzji. Co do drugiej z przesłanek uznania przez sąd cofnięcia skargi na decyzję administracyjną za niedopuszczalną, wyjaśnić trzeba, że występuje ona wówczas, gdy w wyniku takiego wycofania i w konsekwencji umorzenia postępowania, pozostawałaby w obrocie prawnym decyzja dotknięta jedną z wad uzasadniających stwierdzenie jej nieważności (por. wyrok NSA z dnia 10 lipca 1987 r., IV SA 337/87, ONSA 1987, nr 2, poz. 57). Tym samym, uznanie cofnięcia skargi za niedopuszczalne wymaga pozytywnego ustalenia przez sąd nieważności zaskarżonego aktu lub czynności, a zatem także i decyzji (por. postanowienie NSA z dnia 3 listopada 2004 r., OSK 631/04, LEX nr 164527). Konkretnie, chodziło więc o zbadanie, czy zaskarżona decyzja dotknięta jest jedną z wad określonych w art. 156 § 1 K.p.a. : 1) decyzja wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości, 2) decyzja wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, 3) decyzja dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, 4) decyzja została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie, 5) decyzja była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały, 6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą, 7) decyzja zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Na marginesie można jedynie wskazać, że w kwestii rozumienia pojęcia rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2) zarysowały się w orzecznictwie NSA dwie przeciwstawne koncepcje. Za rażące naruszenie prawa należy jednak niewątpliwie uznać te wady, które powodują konieczność eliminacji decyzji z obrotu prawnego z racji istnienia w nich wad o szczególnym ciężarze gatunkowym. Będzie tak w sytuacji, gdy "czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażonej stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części" (por. J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2004, s. 730). W niniejszej sprawie Sąd nie stwierdził, by zaktualizowała się któraś ze wskazanych powyżej przesłanek nieważności decyzji. Podsumowując, podkreślić należy, iż cofnięcie skargi przez N. D. nie zmierzało do obejścia prawa, ani też nie spowodowało utrzymania w mocy decyzji dotkniętej wadą nieważności, a zatem cofnięcie to wiązało Sąd. W opisanej sytuacji prawnej zastosowanie znajduje przepis art. 161 § 1 pkt 1 P.p.s.a., obligujący do umorzenia postępowania, jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę. W związku z powyższym, na mocy art. 60 w związku z art. 161 § 1 pkt 1 P.p.s.a, należało postanowić, jak w sentencji.