IV SA/Gl 1485/11

PostanowienieWSA w Gliwicach2012-03-28

Skład orzekający: Andrzej Majzner

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu?
Ratio decidendi
Skarżąca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu, ponieważ jej sytuacja materialna i życiowa, w tym niskie dochody, znaczne wydatki na leki dla niepełnosprawnej matki oraz zadłużenie, wskazują na brak możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Zgodnie z art. 246 §1 pkt 2 PPSA, w takiej sytuacji można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata.
Stan faktyczny
Skarżąca E.S. wniosła o ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie dotyczącej dodatku mieszkaniowego. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku na urzędowym formularzu, przedstawiła swoją trudną sytuację materialną i życiową, problemy zdrowotne matki oraz zadłużenie. Zadeklarowała dochód gospodarstwa domowego w kwocie 2.390 zł brutto, na który składały się świadczenie pielęgnacyjne, renta rodzinna matki i alimenty. Wskazała również na wysokie wydatki na leki i zadłużenie wobec instytucji i osób prywatnych.
Rozstrzygnięcie
Ustanowiono adwokata dla skarżącej.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r., Nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata postanawia: ustanowić adwokata dla skarżącej; W treści pisma procesowego złożonego do Sądu w dniu 14 stycznia 2012 r. E.S. wniosła o ustanowienie adwokata z urzędu. Z uwagi na fakt, iż wspomniane żądanie nie zostało wyrażone w wymaganej przepisami formie, referendarz sądowy, pismem z dnia 25 stycznia 2012 r. wezwał skarżącą do nadesłania wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, według ustalonego wzoru. E.S. złożyła rzeczony formularz w dniu 12 lutego 2012 r. W uzasadnieniu powołała się na okoliczności związane ze swą trudną sytuacją materialną i życiową oraz na problemy zdrowotne pozostającej z nią we wspólnym gospodarstwie domowym niepełnosprawnej matki. Równocześnie zadeklarowała, iż posiada mieszkanie o powierzchni 61,49 m2. Nie dysponuje natomiast żadnymi zasobami pieniężnymi ani przedmiotami wartościowymi. Miesięczny dochód brutto gospodarstwa domowego strony zadeklarowany został w kwocie 2.390 zł, na którą składa się pobierane przez nią świadczenie pielęgnacyjne (520 zł), renta rodzinna jej matki (1.700 zł) oraz "alimenty dla matki od synów", wysokości 170 zł miesięcznie. Nadto wnioskująca zaakcentowała, że tak ją jak i matkę obciąża zadłużenie wobec instytucji (szpital - 720 zł, Uniwersytet [...] - 2.000 zł oraz bank - 10.000zł) a także wobec osób prywatnych (ogółem 3.500 zł). Następnie, to jest w dniu 12 marca 2012 r. (w odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych ujętych we wniosku - pismo z dnia 24 lutego 2012 r.) E.S. przedłożyła między innymi kopię decyzji ZUS ustalającej aktualną wysokość renty pobieranej przez jej matkę, kopie faktur VAT dokumentujących wydatki dokonane na zakup leków, kopie wyciągów bankowych z rachunków należących do niej i matki, kopie decyzji o przyznaniu pobieranego przez nią świadczenia pielęgnacyjnego, dokumenty potwierdzające zadłużenie wobec banku i wobec zarządcy budynku, kopię ugody sądowej, na mocy której jej bracia zobowiązali się do łożenia alimentów na rzecz matki, w kwocie ogółem 170 zł miesięcznie, a także dokumenty potwierdzające wysokość opłat związanych z zamieszkiwanym lokalem. W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Na wstępie należy odnotować, że w treści urzędowego formularza wniosku (rubryka nr 4) skarżąca nie oznaczyła zakresu swojego żądania. Treść poprzedzającego ten formularz wniosku, który zawarty został w piśmie złożonym do Sądu w dniu 14 stycznia 2012 r. nie budzi jednak wątpliwości, że intencją wyżej wymienionej było ubieganie się o ustanowienie pełnomocnika procesowego w osobie adwokata (marginalnie warto zwrócić uwagę, że skarżąca jest w niniejszej sprawie objęta zwolnieniem od kosztów sądowych z mocy samego prawa, na podstawie art. 239 pkt 1 lit a p.p.s.a.). W tym stanie rzeczy, odnosząc się do wniosku strony należy przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie do jej brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 §3 cytowanej regulacji, mogącym obejmować ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Analiza sytuacji materialnej i życiowej wnioskodawczyni doprowadziła do konkluzji, że wymóg sformułowany w powyższym przepisie został przez nią zachowany. Z oświadczeń E.S. wynika bowiem, że nie dysponuje ona żadnymi zasobami finansowymi ani łatwym do spieniężenia majątkiem. Równocześnie dochód netto przypadający na jej dwuosobowe gospodarstwo domowe w wysokości 2.332,42 zł (w tym świadczenie pielęgnacyjne, w kwocie 520 zł, renta jej matki, w wysokości 1.642,42 zł oraz otrzymywane przez nią alimenty, w rozmiarze 170 zł) nie umożliwia dokonania oszczędności wystarczających na opłacenie adwokata z wyboru. Nie sposób bowiem tracić z pola widzenia, że matka wnioskującej to osoba niepełnosprawna w stopniu znacznym, wymagająca stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji (vide: dołączone do akt administracyjnych orzeczenie o niepełnosprawności) i ponosi bardzo wysokie wydatki na zakup leków. Wystarczy w tym miejscu zauważyć, że z przedłożone przez stronę faktury VAT potwierdzają, iż w ciągu ostatnich trzech miesięcy (od grudnia 2011 do lutego 2012 r.) koszt zakupu leków dla A.S. wyniósł 1.606,13 zł, co daje średnio 535,38 zł na miesiąc. Mając na uwadze zaprezentowane wyżej fakty uznano, że uiszczenie kosztów, jakie mogą wiązać się z udziałem w sprawie profesjonalnego pełnomocnika przekracza możliwości płatnicze skarżącej i mogłoby poskutkować niemożnością zaspokojenia elementarnych potrzeb życiowych jej oraz matki. Dlatego postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a., w związku z art. 246 §1 pkt 2 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło