IV SA/Gl 150/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Morys (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Protokolant st.sekr.sąd. Alicja Sadowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 marca 2007r. sprawy ze skargi E. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję w części utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji w zakresie daty początkowej okresu, za jaki przyznano skarżącej zasiłek pielęgnacyjny. Na skutek wniosku E. H. z dnia [...] r., decyzją z dnia [...]r. Wójt Gminy U., na zasadzie m.in. art.3 pkt 10, art.4 ust.2, art.5, art.6 ust.1, art.8, art.24, art.47, art.48 ust.3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz.2255 ze zm.), przyznał jej zasiłek pielęgnacyjny w kwocie [...]zł miesięcznie za okres od dnia 1 października 2005 do 31 października 2007. Wbrew przepisom k.p.a. decyzja ta nie zawierała uzasadnienia. W odwołaniu od niej E. H. wniosła o jej zmianę i przyznanie przedmiotowego świadczenia od dnia 1 września 2005 r. Wywiodła, iż spełnia przesłanki do jego uzyskania już od [...] 2004 r., zatem winna być zachowana ciągłość wypłaty. Zaskarżoną decyzją, na podstawie m.in. art. 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych i art.138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymano powyższą decyzję w mocy. Organ odwoławczy ustalił, iż wniosek w sprawie, wraz z orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności zaliczającym odwołującą się do [...] stopnia niepełnosprawności od dnia [...]2004 r. do dnia [...]2007 r., został złożony w dniu [...] października 2005 r. Na tej podstawie zważył, że kwestionowana decyzja jest prawidłowa. Bowiem stosownie do brzmienia art.24 ust.2 i 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych prawo do tychże świadczeń ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego, chyba że zależą one od orzeczenia o niepełnosprawności, które wydano na czas określony. Skoro zatem wniosek złożono w październiku, to słusznie sporny zasiłek przyznano od tego miesiąca. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji, wskazując na naruszenie przepisów prawa materialnego, zasadzające się na argumentacji zaprezentowanej w motywach odwołania. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując wywody zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga musiała odnieść skutek, albowiem niepodobna odmówić jej słuszności. Na wstępie godzi się wyjaśnić, iż - jak stanowi przepis art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) - sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem decyzji, postanowień, czynności i innych aktów administracyjnych. Zatem kontrolują czy organy administracyjne wydające zaskarżone akty nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, i to naruszenia mającego bądź mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy czy stanowiącego podstawę wznowienia postępowania, albo wreszcie naruszenia prawa uzasadniającego ich nieważność, albowiem jedynie wówczas jest możliwe uchylenie kwestionowanej decyzji bądź stwierdzenie jej nieważności (p. art.145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1271 ze zm.). Przeprowadzone w tych ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, iż uchybia ona przepisom prawa materialnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy, a zatem uzasadniający jej wzruszenie. Stan faktyczny sprawy, w tym przede wszystkim prawo skarżącej do przedmiotowego świadczenia, nie budzi wątpliwości, przeto sporem objęty jest wyłącznie stan prawny. Do rozważenia pozostaje kwestia prawna sprowadzająca się do odpowiedzi na pytanie od jakiej daty skarżącej, w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym w sprawie, służy prawo do uzyskania zasiłku pielęgnacyjnego na mocy art.16 ust.2 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. W przekonaniu Sądu data początkowa przyjęta przez organy administracyjne wypowiadające się w sprawie nie nadaje się do zaakceptowania. Przede wszystkim godzi się podnieść, iż zasadą jest orzekanie przez organy administracyjne na podstawie przepisów obowiązujących w dacie orzekania, toteż kontrola legalności decyzji przez te organy wydanych oparta jest na ich ocenie według tego stanu. Nadto, że w dacie wydania zaskarżonej decyzji istniał, niedostrzeżony przez organy, przepis art.24 ust.3a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Wprowadzono go od dnia 1 czerwca 2005 r., mocą ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86, poz.732). W brzmieniu obowiązującym w dacie zarówno orzekania przez organy, jak i złożenia podania, stanowił on, iż w przypadku utraty ważności orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności, jeżeli osoba niepełnosprawna uzyska ponownie orzeczenie o niepełnosprawności lub odpowiednim stopniu niepełnosprawności stanowiące kontynuację poprzedniego orzeczenia, prawo do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności ustala się od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia. Jest to wyjątek od zasad ogólnych uregulowanych w poprzednich ustępach przywołanego przepisu. Oznacza on ni mniej ni więcej, tylko tyle, że w sytuacji skarżącej, której sporny zasiłek przysługuje z powodu niepełnosprawności wykazywanej orzeczeniami okresowymi, w dacie orzekania przez organy, uzyskanie ponownego orzeczenia, będącego kontynuacją poprzedniego, skutkowało tym, iż zasiłek ten należał się jej od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia. Tego przepisu nie miały na uwadze organy orzekające, stąd ani nie wyjaśniły sprawy w kierunku właściwej daty początkowej prawa do przedmiotowego świadczenia (w zakresie przesłanek, od których ona zależy), ani prawdopodobnie prawidłowo tego zagadnienia nie rozstrzygnęły. Bowiem zarówno z twierdzeń skarżącej, jak też z treści orzeczenia Powiatowego Zespołu do spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Ż. z dnia [...]2005 r., wynika, że poprzednio było wydane inne orzeczenie w tej materii, zdaje się również zaliczające skarżącą do znacznego stopnia niepełnosprawności. Stopień niepełnosprawności datuje się bowiem od [...]2004 r., zaś niepełnosprawność istnieje od [...] 2004 r. W tym stanie rzeczy skarga musiała odnieść skutek w postaci uchylenia zaskarżonej decyzji w zakresie nią objętym. W toku ponownego rozpatrzenia sprawy organ wyda nową decyzję, mając na uwadze ustalony już stan faktyczny, uzupełniając go o poprzednie orzeczenie o niepełnosprawności skarżącej, a to celem ustalenia czy dołączone do akt orzeczenie jest kontynuacją innego oraz dla wyjaśnienia okresu jego obowiązywania, nadto mając na uwadze obowiązujący stan prawny oraz powyżej przedstawione wywody. Orzekając uwzględni wskazanie, iż mimo obecnie innego brzmienia art.24 ust.3a ustawy o świadczeniach rodzinnych (zakazującego przyznania prawa do świadczenia wcześniej niż od dnia złożenia wniosku o jego kontynuację), ze względu na datę złożenia przez skarżącą wniosku w sprawie pod rządami przepisu korzystniejszego, który pozwalał na przyznanie świadczenia wcześniej oraz z powodu zmiany stanu prawnego zaszłego w czasie postępowania zawinionego wadliwym orzeczeniem organu, w niniejszej sprawie należy zastosować brzmienie tego przepisu obowiązujące poprzednio – w dacie składania wniosku. Skarżąca nie może bowiem ponosić skutków zmiany przepisów w toku postępowania, gdyż naruszałoby to podstawowe zasady państwa prawa, w tym zaufania do jego organów. Z tych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy art.145 § 1 pkt 1 lit. a Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. Ze względu na niekwestionowanie zaskarżonego rozstrzygnięcia co do zasady oraz upływ daty objętej uchyleniem, pominięto wyrzeczenie co do jego wykonalności w trybie art.152 tej ustawy. ----------------------- 4 4