IV SA/Gl 1502/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Wiesław Morys po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. R. na orzeczenie Powiatowego Zespołu do spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stopnia niepełnosprawności postanawia odrzucić skargę. Skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach M. R. zaskarżyła orzeczenie Powiatowego Zespołu do spraw Orzekania o Niepełnosprawności w C.. Zarzuciła rozpatrującemu Zespołowi nieprawidłowe rozstrzygnięcie poprzez zaliczenie jej syna A. R. do osób niepełnosprawnych o lekkim stopniu niepełnosprawności. Takie zaś orzeczenie uniemożliwia ubieganie się o zasiłek pielęgnacyjny. Skarżąca podała również, iż znajduje się w trudnej sytuacji materialnej i nie otrzymuje żadnej formy pomocy. Ponadto wskazała, że choroba syna, którą jest [...], jest chorobą nieuleczalną, przy której często występują powikłania. Syn wymaga opieki specjalistycznej i regularnie musi zażywać leki. Otrzymywany zasiłek pielęgnacyjny pozwoliłby jej na co najmniej częściową realizację recept. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie: Ppsa, kontrola sądowa działalności administracji publicznej jest ograniczona do określonego katalogu aktów administracyjnych. Z przytoczonego przepisu wynika zatem obowiązek zbadania i to przed merytorycznym rozpoznaniem skargi, czy została ona wniesiona na akt lub czynność (bezczynność) organu objętego tym katalogiem, a w konsekwencji, czy wniesiona skarga jest dopuszczalna. Z tego wynika, że merytoryczne rozpoznanie skargi jest możliwe jedynie wówczas, gdy po spełnieniu warunków formalnych i jej opłaceniu, skarga taka zaczepia przedmiot należący do właściwości sądów administracyjnych. Kwestie te badane są z urzędu. Wynikiem zaś operacji wstępnego badania skargi M. R. jest stwierdzenie, że jej skarga - jako zaskarżająca akt nie należący do kognicji sądu administracyjnego - okazała się niedopuszczalna. Zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych, jakkolwiek ukształtowany bardzo szeroko, jest bowiem ograniczony. Analiza norm określających właściwość rzeczową sądów administracyjnych (art. 3, art. 4 oraz art. 5 cytowanej wyżej ustawy) prowadzi do wniosku, że zasadą jest dopuszczalność orzekania przez wspomniane sądy wyłącznie w sytuacjach, w których organy administracyjne działają w formach władczych lub stanowiących, czyli formach właściwych dla działania administracyjnego. W szczególności kontrolą sądową objęte są rozstrzygnięcia administracyjne w indywidualnych sprawach załatwiane decyzją administracyjną lub postanowieniem, na które służy zażalenie, bezczynność administracji publicznej w takich sprawach oraz inne akty poddane wyraźnej właściwości sądów administracyjnych. W tym kontekście należy ocenić zatem charakter prawny i przynależność do katalogu określonego przepisem art. 3 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zaskarżonego aktu. Orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wydawane przez powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności jako organy I instancji, a następnie w wyniku kontroli międzyinstancyjnej wydane przez wojewódzkie zespoły powołane do orzekania o niepełnosprawności nie mieszczą się w katalogu aktów administracyjnych objętych kontrolą sądowoadministracyjną, gdyż ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. nr 123, poz. 776 ze zm.) wyraźnie wskazuje, że sądem właściwym do rozpatrzenia odwołań od wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności jest sąd pracy i ubezpieczeń społecznych. Prawna regulacja zawarta w ustawach o postępowaniu sądowo-administracyjnym realizuje zasadę odrębności sądownictwa administracyjnego od sądownictwa powszechnego, co oznacza w praktyce, że sądy administracyjne nie mogą wkraczać w zakres kompetencji sądów powszechnych. W konsekwencji uprawniony jest pogląd, że skarga w niniejszej sprawie jest niedopuszczalna, bowiem dotyczy sprawy wyłączonej z właściwości sądów administracyjnych. Kontrola legalności orzeczeń o stopniu niepełnosprawności wydawanych przez wojewódzkie zespoły do spraw orzekania o stopniu niepełnosprawności objęta jest właściwością sądu pracy i ubezpieczeń społecznych. Z tego względu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę należało odrzucić. Na marginesie rozważań, należy dodać, że w niniejszej sprawie zaskarżone zostało rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne, co jest również sprzeczne z art. 52 § 1 wspomnianego Prawa. Wymieniony przepis wymaga wyczerpania środków zaskarżenia, jakie służyły skarżącej przed organem właściwym w sprawie. Z akt sprawy zaś wynika, że tryb odwoławczy nie został wyczerpany, co również skutkowałoby odrzuceniem skargi, lecz z innych powodów.