IV SA/Gl 151/12
WyrokWSA w Gliwicach2013-10-14
Skład orzekający: Tadeusz Michalik, Adam Mikusiński, Edyta Żarkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prawidłowo organ administracji publicznej wliczył darowiznę do dochodu strony skarżącej przy rozpatrywaniu wniosku o zasiłek celowy, stosując art. 8 ust. 11 ustawy o pomocy społecznej?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo wliczył darowiznę do dochodu strony skarżącej, rozliczając ją w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy, zgodnie z art. 8 ust. 11 ustawy o pomocy społecznej. W związku z tym dochód rodziny przekroczył ustalone kryterium dochodowe, co skutkowało odmową przyznania zasiłku celowego. Sąd uznał, że sposób przeznaczenia darowizny nie ma znaczenia dla ustalenia dochodu.Stan faktyczny
E.P. złożyła wniosek o przyznanie zasiłku celowego na zakup leków. Organ I instancji odmówił przyznania świadczenia, wskazując na przekroczenie kryterium dochodowego z uwagi na wliczenie do dochodu darowizny otrzymanej w kwietniu 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy tę decyzję. Strona skarżąca opisała swoją trudną sytuację życiową i materialną, w tym samotne wychowywanie córki i utratę pracy. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia NSA Adam Mikusiński Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Kurpis po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2013 r. sprawy ze skargi E.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] r., działający z upoważnienia Prezydenta Miasta B. Zastępca Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w B. odmówił przyznania E. P. zasiłku celowego na zakup leków, w wyniku rozpoznania wniosku z dnia 1 grudnia 2010 r. W uzasadnieniu wskazał, że dochód rodziny w listopadzie 2010 r., w wysokości 2.820,18 zł. przekroczył kryterium dochodowe, określone w art. 8 ust. 1 pkt 3 ustawy o pomocy społecznej. Podniósł, że na podstawie wywiadu środowiskowego ustalił, iż w kwietniu 2010 r. E. P. otrzymała darowiznę w wysokości 30.350,15 zł. i wobec tego do dochodu wyżej wymienionej od kwietnia 2010 r. do marca 2011 r. wlicza się darowiznę w wysokości 2. 529,18 zł.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r. Nr [...], po rozpatrzeniu odwołania E. P., utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że ustalając dochód w rodzinie strony na potrzeby rozpatrzenia wniosku z dnia 1 grudnia 2010 r. o przyznanie zasiłku celowego na leki, organ I instancji uwzględnił poza alimentami i zasiłkiem rodzinnym, darowiznę w wysokości 30.350,15 zł., otrzymaną przez stronę w kwietniu 2010 r., którą rozliczył w równych częściach na kolejne 12 miesięcy. W związku z tym do dochodu skarżącej od kwietnia 2010 r. do marca 2011 r. wliczono darowiznę w wysokości 2.529,18 zł. miesięcznie. Następnie organ przytoczył art. 39 ustawy o pomocy społecznej, według którego, w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby życiowej, może być przyznany zasiłek celowy. Podkreślił, że podstawową zasadę udzielania pomocy społecznej określa art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym, prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, przysługuje osobie w rodzinie, w której dochód na osobę, nie przekracza kwoty 351 zł., zwanej kryterium dochodowym na osobę w rodzinie – przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2 – 15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej. Następnie organ stwierdził, że skarżąca nie spełniła warunków określonych w art. 8 ust. 1 pkt 3 ustawy o pomocy społecznej, ponieważ dochód jej rodziny w miesiącu poprzedzającym miesiąc złożenia wniosku o pomoc, tj. w listopadzie 2010 r. wyniósł 2820,18 zł., a zatem przekroczył określone w ustawie o pomocy społecznej kryterium dochodowe rodziny, tj. 702 zł. Organ odwoławczy przytoczył również art. 41 ustawy o pomocy społecznej, dotyczący specjalnego zasiłku celowego i zasiłku celowego zwrotnego. W kwestii podstaw ich przyznania podkreślił, że są to świadczenia uznaniowe, przyznawane nie tylko w oparciu o ocenę potrzeb osoby składającej wniosek, lecz również bieżących możliwości finansowych ośrodka pomocy społecznej. Podniósł, że zgodnie z art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy, powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej.
W skardze wniesionej od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, E. P. przedstawiła okoliczności dotyczące jej sytuacji życiowej i materialnej oraz szczegółowo opisała przyczyny tej sytuacji, takie jak orzeczenie rozwodu nie z jej winy, samotne wychowywanie córki, utratę pracy, eksmisję z mieszkania.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie podkreślić należało, iż sądy administracyjne zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wymienionego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Na podstawie przepisu art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ), zwanej dalej P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 K.p.a. lub w innych przepisach, albo stwierdza ich wydanie z naruszeniem prawa.
W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonej decyzji – w zakresie i według kryteriów określonych cytowanymi wyżej przepisami - stwierdzić należało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji o odmowie przyznania skarżącej zasiłku celowego na zakup leków.
Natomiast wskazaną przez organ pierwszej instancji podstawę odmowy przyznania skarżącej zasiłku celowego stanowiło stwierdzenie przez organ przekroczenia kryterium dochodowego, w wyniku zastosowania art. 8 ust. 11 ustawy o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz.U. Nr 175 z 2009 r. poz. 1362 z późn. zm.) według którego, w przypadku uzyskania w ciągu 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku lub w okresie pobierania świadczenia z pomocy społecznej, dochodu jednorazowego przekraczającego pięciokrotnie kwoty: 1) kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, w przypadku osoby samotnie gospodarującej, 2) kryterium dochodowego rodziny, w przypadku osoby w rodzinie - kwotę tego dochodu rozlicza się w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy, poczynając od miesiąca, w którym dochód został wypłacony.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ pomocy społecznej stwierdził bowiem, że skarżąca w kwietniu 2010 r. otrzymała darowiznę w wysokości 30.350,15 zł. i wobec tego do jej dochodu od kwietnia 2010 r. do marca 2011 r. należało wliczyć darowiznę w wysokości 2.529,18 zł. miesięcznie.
Zgodnie zaś z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem wyjątków wymienionych w tym przepisie, przysługuje osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 351 zł. (określonej w § 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009 r. Dz. U. Nr 127 z 2009 r. poz. 1055) – przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej.
Ponadto na podstawie art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, pomniejszoną o miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych oraz z tytułu składki na ubezpieczenie zdrowotne określonej w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz z tytułu ubezpieczenia społecznego określonej w odrębnych przepisach, także o kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób.
Wobec tego zgodna z prawem była ocena organu odwoławczego, według której dochód w rodzinie skarżącej – przy uwzględnieniu 1/12 darowizny - przekroczył kwotę kryterium dochodowego określonego na podstawie wyżej wymienionych przepisów i z tego powodu nie przysługiwała jej pomoc w formie zasiłku celowego.
Prawidłowe było zatem rozstrzygnięcie organu odwoławczego, który uznał, że należało podzielić stwierdzenia zawarte w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji i w konsekwencji utrzymać w mocy powyższą decyzję.
Przeprowadzając kontrolę w zakresie zgodności z prawem decyzji organów obydwu instancji stwierdzić bowiem należało, że ustalenia stanowiące ich podstawę, zostały dokonane w oparciu o trafną ocenę zebranego w sposób kompletny materiału dowodowego. Ponadto nie stwierdzono naruszenia przepisów prawa materialnego, które miały zastosowanie przy podejmowaniu decyzji.
Podkreślenia w szczególności wymagało, że nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut skargi, iż cała kwota darowizny została przez skarżącą przeznaczona na spłatę zaległości czynszowych.
W kwestii ustalenia wysokości dochodu, nie ma bowiem znaczenia, na jakie cele zostały przeznaczone środki uzyskane z tytułu darowizny. W związku z tym nie mogą być uwzględnione okoliczności dotyczące np. konieczności spłaty przez skarżącą zaległości czynszowych, a w konsekwencji braku poprawy bieżącej sytuacji finansowej rodziny.
W podsumowaniu stwierdzić zatem należało, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji, zostały wydane w wyniku ustalenia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, po dokonaniu prawidłowej oceny dowodów i zastosowaniu trafnej wykładni prawa.
Organy administracji rozpatrujące niniejszą sprawę, nie dopuściły się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego ani też prawa materialnego tj. wyżej cytowanych przepisów ustawy o pomocy społecznej.
W związku z tym uznać należało, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, a wobec tego została oddalona na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło