IV SA/Gl 151/16

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 19 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.T. na decyzję Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie orzeczenia o zdolności do czynnej służby wojskowej w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata postanawia: 1. oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy; W dniu 9 września 2016 r. M.T. nadał do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym oznaczył, iż domaga się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata. Wnioskodawca powołał się na brak wiedzy prawniczej potrzebnej do obrony swoich interesów oraz na trudną sytuację materialną. Podkreślił bowiem, iż utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę, w kwocie netto 1.100 zł, ponosząc przy tym miesięczne koszty związane z mieszkaniem (300 zł), opłatami za "komunikację miejską" (134 zł) oraz wyżywieniem (666 zł). Równocześnie zadeklarował, że nie posiada żadnych nieruchomości ani przedmiotów o wartości przekraczającej 5.000 zł. Posiada natomiast oszczędności, w kwocie 3.000 zł. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje. Stosownie do treści art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718) - zwanej dalej "p.p.s.a.", stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. W pierwszej kolejności należy odnotować, że przedmiotem skargi M. T. jest decyzja administracyjna wydana w sprawie odmowy uchylenia decyzji w sprawie orzeczenia o zdolności do czynnej służby wojskowej. Wnioskodawca jest więc w niniejszej sprawie objęty zwolnieniem od kosztów sądowych z mocy samego prawa, na podstawie z art. 239 § 1 pkt 1 lit. f p.p.s.a., a w konsekwencji, jego wniosek o zwolnienie z obowiązku uiszczenia rzeczonych kosztów jest od samego początku bezprzedmiotowy i dlatego nie podlega rozpoznaniu (zaprezentowane stanowisko koresponduje z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 13 września 2016 r. - karta nr 24 akt sprawy). Odnosząc się natomiast do wniosku skarżącego o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika należy wskazać, że po myśli art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej, prawa pomocy w zakresie częściowym (zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a., mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata lub radcy prawnego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym kontekście uznano, że okoliczności sprawy nie uzasadniają uwzględnienia zgłoszonego żądania. Należy zaakcentować, że prawo pomocy stanowi wyjątek od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości obowiązującej w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym (rzeczona zasada znalazła wyraz w art. 199 p.p.s.a.) i dlatego jego zastosowanie powinno sprowadzać się wyłącznie do przypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest dla strony rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por.: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 r., sygn. akt GZ 71/04, publ. ONSA i WSA z 2005 r., z.1, poz. 8). Tymczasem, zdaniem rozpoznającego wniosek, skarżący do osób takich nie należy. Jak bowiem podał we wniosku - uzyskuje dochód z tytułu wynagrodzenia za pracę, w kwocie 1.100 zł, który, choć niski, to jednak równoważy jego konieczne koszty utrzymania (deklarowana przezeń suma tych kosztów to także 1.100 zł - vide: rubryka nr 11 formularza PPF). Równocześnie oświadczył wyraźnie, iż posiada oszczędności w wysokości 3.000 zł, a kwota taka umożliwia pokrycie kosztów jakie wiążą się zazwyczaj z udziałem profesjonalnego pełnomocnika w postępowaniu sądowoadministracyjnym. O ile zatem skarżący uważa udział adwokata w niniejszej sprawie za niezbędny, ma możliwość opłacenia go środkami z posiadanych oszczędności i dlatego nie poniesie w związku z tym uszczerbku w swoim koniecznym utrzymaniu. Mając na uwadze przywołane wyżej okoliczności uznano, że strona nie spełniła przesłanki określonej w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. i dlatego postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 tej ustawy.