IV SA/Gl 152/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.) Sędzia NSA Adam Mikusiński Protokolant sekr. sąd. Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2007r. przy udziale Prokuratora Okręgowego w G. sprawy ze skargi J. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym ( t.jedn. Dz.U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 ze zm.) Prezydent Miasta G. zarządził skierowanie J. D. na badanie lekarskie mające na celu stwierdzenie istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kategorii BA z powodu otrzymania wiarygodnej informacji o zastrzeżeniach w stanie zdrowia mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdu. W uzasadnieniu tej decyzji powołując się na wniosek Prokuratury Rejonowej w G. oraz na art. 87 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym, stwierdził, że przeprowadzenie zleconych badań jest konieczne. W odwołaniu od tej decyzji J. D. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzucając, że nie ma zastrzeżeń co do stanu swojego zdrowia, nie kierował pojazdem w stanie po spożyciu alkoholu a zarzut nadużywania alkoholu może pochodzić od byłej żony, która "wszelkimi sposobami usiłuje go zniszczyć". Uznając skierowanie na badania lekarskie za krzywdzące, podniósł dodatkowo, że koszt badania jest bardzo wysoki. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...]r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w całości zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy przywołał treść art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (t.jedn. Dz.U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908) oraz § 2 ust. 4 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami ( Dz.U. Nr 2, poz.15 ). Odwołując się do treści wniosku Prokuratora Rejonowego w G. z dnia [...]r. informującego o opinii biegłych lekarzy psychiatrów stwierdzającej, że J. D. cierpi na zespół zależności alkoholowej, Kolegium stwierdziło, że informacje zawarte w tym wniosku obligowały Prezydenta Miasta do podjęcia decyzji o skierowaniu odwołującego się na te badania w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Podkreśliło, iż w rozpatrywanej sprawie wyczerpane zostały przesłanki określone w § 2 ust. 5, a mianowicie nastąpiło powzięcie przez starostę (prezydenta miasta na prawach powiatu) wiarygodnej informacji o zastrzeżeniach w stanie zdrowia osoby, mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów. Organ podkreślił, że dla bezpieczeństwa ruchu niezbędne jest czuwanie nad tym, by osoby mające uprawnienia do kierowania pojazdami miały wymaganą sprawność nie tylko w chwili ubiegania się o uprawnienia, ale także w okresie późniejszym, kiedy już z tych uprawnień korzystają. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach J. D. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zarzucił organowi odwoławczemu bezzasadne przyjęcie, że w jego przypadku istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia, skutkujące koniecznością przeprowadzenia badań lekarskich w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Podkreślił, że twierdzenia o jego uzależnieniu alkoholowym są gołosłowne i opierają się tylko na pomówieniach byłej żony, która stara się mu zaszkodzić. Dodał, że nie prowadził pojazdu w stanie po spożyciu alkoholu, nie jest uzależniony od alkoholu, a ponowne badanie uważa za kosztowne i niepotrzebne. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie prezentując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Prokurator Prokuratury Okręgowej na rozprawie sądowej wniósł o oddalenie skargi, składając dodatkowo przedmiotową opinię sądowo- psychiatryczną z dnia [...] r. Dodatkowo skarżący wyjaśnił, że sprawa karna, o której mówił wniosek Prokuratury, zakończyła się wyrokiem skazującym go na karę pozbawienia wolności w zawieszeniu.. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując niniejszą sprawę zważył, co następuje : Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 tego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). wynika natomiast, że w przypadku gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy sąd administracyjny kontroli legalności zaskarżonego aktu dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Dokonując bowiem kontroli legalności zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż postępowanie administracyjne poprzedzające jej wydanie przeprowadzono w sposób zgodny z przepisami prawa procesowego zawartymi w kodeksie postępowania administracyjnego, a decyzja zgodna jest z obowiązującym w tym zakresie prawem - ustawą z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t.jedn. Dz.U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) oraz rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz.U. Nr 2, poz. 15). Stosownie do art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym badaniu lekarskiemu przeprowadzonemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem podlega kierujący pojazdem skierowany decyzją starosty w przypadkach nasuwających zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Zgodnie natomiast z § 2 ust. 4 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienie do kierowania pojazdami osobie, o której mowa w art. 122 ust. 1 pkt 4 i 5 ustawy, decyzję o skierowaniu na badanie lekarskie wydaje starosta, w przypadku otrzymania :1) wniosku od egzaminatora o stwierdzonych zastrzeżeniach co do stanu zdrowia osoby poddanej egzaminowi państwowemu, 2) wniosku od organu kontroli ruchu drogowego o stwierdzonych w trakcie wykonywania czynności służbowych zastrzeżeniach co do stanu zdrowia osoby posiadającej uprawnienia do kierowania pojazdu, 3) zawiadomienia powiatowego lub wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o stopniu niepełnosprawności, o posiadaniu przez osobę niepełnosprawną uprawnienia do kierowania pojazdem. Natomiast w myśl § 2 ust. 5 cyt. rozporządzenia starosta może również skierować na badanie lekarskie osobę, co do której powziął wiarygodną informację o zastrzeżeniach w stanie zdrowia tej osoby, mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów. Z regulacji tej wynika zatem, że stan zdrowia kierowcy jest istotną przesłanką bezpieczeństwa ruchu. Regulacje powyższe mają na celu nie tylko niedopuszczenie do udziału w ruchu w charakterze kierujących osób nie mających wymaganego stanu zdrowia, ale także eliminowanie z ruchu tych osób, które utraciły warunki zdrowotne po uzyskaniu uprawnień do prowadzenia pojazdów lub u których przeciwwskazania do prowadzenia pojazdów nie zostały ujawnione w toku badania przed wydaniem prawa jazdy. Trafnie zauważa organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji, że organ wydający uprawnienia do kierowania pojazdami dla zapewnienia bezpieczeństwa ruchu musi czuwać nad tym, by osoby mające uprawnienia do kierowania pojazdami miały wymaganą sprawność także w okresie, gdy z tych uprawnień korzystają. Realizacji tego celu służy regulacja zawarta w art. 122 ust. 1 pkt 4 cyt. ustawy. Należy jednak mieć na uwadze, że prawo do prowadzenia pojazdów ma charakter podmiotowy. Jego ograniczenia mogą mieć miejsce tylko w ściśle określonych przez prawo wypadkach. Stąd też i ingerencja organu administracyjnego w postaci sprawdzenia stanu zdrowia kierującego jest ograniczona. Organ ten nie może dokonywać tej czynności w sposób dowolny, ale tylko wtedy gdy spełnione są ustawowe przesłanki. Wezwanie kierującego do poddania się sprawdzeniu stanu zdrowia – w myśl art. 122 ust. 1 pkt 4 cyt. ustawy – jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy nasuną się zastrzeżenia co do jego stanu zdrowia, przy czym zastrzeżenia te muszą zostać przynajmniej uprawdopodobnione. Okoliczności muszą z dużą dozą prawdopodobieństwa wskazywać, że w stosunku do kierującego występują przeciwwskazania zdrowotne co do jego dalszego udziału w ruchu w takim charakterze. ( vide: R.A. Stefański "Prawo o ruchu drogowym. Komentarz". Dom Wydawniczy ABC, 2005, wyd. II, Komentarz do art. 122 ustawy Prawo o ruchu drogowym ). Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte wskutek wniosku Prokuratora z dnia [...]r. Prokurator nie jest podmiotem, wymienionym w § 2 ust. 4 cyt. rozporządzenia, którego wniosek stanowi podstawę do wydania przez starostę decyzji, o której mowa w art. 122 ust. 1 pkt 4 cyt. ustawy. Rozpoznanie niniejszej sprawy wymagało więc rozważenia zaistnienia przesłanek wymienionych w § 2 ust. 5 cyt. rozporządzenia, zgodnie z którym starosta może skierować na badania lekarskie osobę, co do której powziął wiarygodną informację o zastrzeżeniach w stanie zdrowia tej osoby, mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów. W tej sytuacji wniosek Prokuratora stanowił sygnał dla organu uprawnionego do wydania przedmiotowej decyzji do zbadania, czy dysponuje on wiarygodną informacją o zastrzeżeniach w stanie zdrowia skarżącego, mogących powodować u niego niezdolność do prowadzenia pojazdów. Zatem organ ten miał rozstrzygnąć według stanu faktycznego istniejącego na dzień orzekania, czy spełnione zostały w sprawie przesłanki z § 2 ust. 5 cyt. rozporządzenia uprawniające do wydania decyzji w oparciu o art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy. W tym celu organ zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 7 oraz art. 77 § 1 kpa zobligowany był do zgromadzenia stosownego materiału dowodowego w sprawie. Treść wymienionego wniosku Prokuratora uzasadniona została przygotowaniem opinii sądowo- psychiatrycznej, z której wynika, iż J. D. cierpi na zespół zależności alkoholowej. Wprawdzie organy administracyjne obu instancji przyjmujęły, że wniosek Prokuratora jest wystarczającym dowodem stanowiącym wiarygodną informację o zastrzeżeniach w stanie zdrowia skarżącego mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdu, to jednak w trakcie rozprawy sąd w trybie art. 106 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przeprowadził dowód uzupełniający z dokumentu, a mianowicie opinii wskazywanej we wniosku z dnia [...]r. Z przedłożonej opinii wynika, że została ona sporządzona przez biegłych lekarzy psychiatrów w dniu [...]r. do sprawy karnej prowadzonej przeciwko J. D.. Wynika z niej, że u J. D. stwierdzono zespół zależności alkoholowej. W ocenie Sądu przeprowadzenie tego dowodu było możliwe z uwagi na fakt, iż był on niezbędny do wyjaśnienia istotnych wątpliwości oraz nie spowodowało przedłużenia postępowania w sprawie. Dołączona do akt sprawy przedmiotowa opinia jednoznacznie wyjaśniła, że opinia biegłych sporządzona była wprawdzie do odrębnego postępowania karnego, prowadzonego jednak w porównywalnym okresie. W chwili, kiedy Prokurator zapoznał się z tą opinią, co nastąpiło [...]r. (świadczy o tym data wpływu da Prokuratury Rejonowej w G.), skierował w dniu [...]r. przedmiotowy wniosek do Prezydenta miasta G.. Ma marginesie można dodać, co przyznał już sam skarżący w trakcie rozprawy, że owo postępowanie karne zakończyło się uznaniem winy skarżącego J. D. i skazaniem go na karę pozbawienia wolności w zawieszeniu. Wobec przedstawionych powyżej okoliczności oraz z uwagi na zapis art. 91 Prawa o ruchu drogowym, który jednoznacznie sprzeciwia się wydaniu prawa jazdy osobie, u której w wyniku badania lekarskiego stwierdzono aktywną formę uzależnienia od alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu, skierowanie na badania lekarskie J. D. jest w pełni uzasadnione. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.