IV SA/Gl 152/06

PostanowienieWSA w Gliwicach2007-10-01

Skład orzekający: Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który uzyskuje miesięczny dochód w wysokości 2.172 zł, płaci alimenty w wysokości 900 zł i mieszka w domku działkowym, spełnia przesłanki do przyznania mu prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika)?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla własnego utrzymania. Pomimo płacenia alimentów i zamieszkiwania w trudnych warunkach, posiadany dochód pozwala mu na zgromadzenie środków niezbędnych do poniesienia wydatków sądowych i ustanowienia pełnomocnika. Instytucja prawa pomocy jest odstępstwem od zasady ponoszenia kosztów przez strony, co wymaga od wnioskodawcy wykazania konkretnych okoliczności uniemożliwiających pokrycie tych kosztów.
Stan faktyczny
Skarżący J.D. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego, wskazując na miesięczny dochód w wysokości 2.172 zł, samodzielne gospodarstwo domowe, zamieszkiwanie w domku działkowym oraz płacenie alimentów na żonę i syna w łącznej wysokości 900 zł. Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku, a następnie oddalił wniosek, uznając, że skarżący posiada wystarczające środki finansowe.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie dla skarżącego radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska po rozpoznaniu w dniu 1 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.D na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata postanawia : oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie dla skarżącego radcy prawnego Pismem złożonym na urzędowym formularzu "PPF" w dniu [...] J. D. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W przedłożonym wniosku wskazał, że jego miesięczny dochód wynosi 854 zł i nie dysponuje niezbędnymi środkami na opłacenie niezbędnych kosztów sądowych i pomocy prawnej. Pismem z dnia [...] Sąd wezwał skarżącego do przedłożenia dokumentu potwierdzającego wysokość otrzymywanej renty oraz wskazania ponoszonych kosztów związanych z utrzymaniem i określenia osób prowadzących z Nim wspólne gospodarstwo. W piśmie, które wpłynęło do Sądu w dniu [...] skarżący wyjaśnił, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, mieszka na działce a nadto płaci alimenty na żonę i syna. Nie wskazał żadnych ponoszonych kosztów, dodając, ze pozostałe dokumenty dostarczy i przedstawi w późniejszym czasie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Po myśli art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) stronie może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje łącznie zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków, albo obejmuje tylko ustanowienie adwokata. Wniosek skarżącego złożony na formularzu PPF obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, jest więc wnioskiem o udzielenie prawa pomocy w zakresie całkowitym. . Wskazane przez skarżącego okoliczności dotyczące jego stanu majątkowego nie są pełne i nie mogą zostać uznane za miarodajne i uzasadniające udzielenie takiej pomocy. Z wniosku wynika, że skarżący prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe i uzyskuje stałe dochody w postaci renty w wysokości 2.172 zł miesięcznie. Eksmitowany z zajmowanego mieszkania, zamieszkuje w domku działkowym, a wśród jego wydatków na pierwszym miejscu wskazał płacone na podstawie wyroku Sądu Okręgowego w Gliwicach alimenty w wysokości 900 z. (500 zł na syna i 400 zł na rzecz b. żony). Skarżący nie wskazał innych wydatków. Zatem w jego dyspozycji pozostała kwota ok. 880 zł. Skarżący składał już z w toku postępowania sądowego wniosek o zwolnienie z wpłaty wymaganego wpisu w wysokości 200 zł, jednakże postanowieniem tut. Sądu z dnia [...] jego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oddalono. Natomiast w zakresie obecnego wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym osobie fizycznej należy zaznaczyć, że zwolnienie następuje wtedy, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oceniając poziom dochodów skarżącego, Sąd doszedł do przekonania, że skarżący posiada środki finansowe uwidocznione we wniosku. W ocenie Sądu z posiadanych dochodów wnioskujący jest w stanie zgromadzić środki niezbędne do poniesienia wydatków w niniejszej sprawie, bez uszczerbku koniecznego dla własnego utrzymania. Instytucja prawa pomocy jest odstępstwem od generalnej zasady ponoszenia przez strony kosztów postępowania. Analiza wniosku skarżącego nie pozwala, zdaniem Sądu, zaliczyć go do grupy osób znajdujących się w sytuacji uniemożliwiającej poniesienie kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego, tym bardziej, że skarżący wezwany do udokumentowania własnych wydatków, nie wskazał takich informując, że uczyni to w bliżej nieokreślonej przyszłości. Ubiegający się o taką pomoc winni w każdym przypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie a w przypadku zgłaszania wniosku o przyznania pomocy- dokładnie go uzasadnić. Dopiero wtedy, gdy z analizy domowego budżetu wynika, że własne środki są niewystarczające - może zwrócić się o pomoc do państwa. W świetle dostępnego materiału dowodowego należy przyjąć, że posiadane przez skarżącego środki pozwalają mu opłacenie zawodowego pełnomocnika. Mając na uwadze przytoczoną powyżej argumentację, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 260 w związku art. 246 ( 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło