IV SA/Gl 1520/11

WyrokWSA w Gliwicach2012-10-25

Skład orzekający: Sędzia NSA Szczepan Prax, Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska, Sędzia WSA Andrzej Matan

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu inspekcji sanitarnej o odmowie stwierdzenia choroby zawodowej może zostać utrzymana w mocy, gdy organ odwoławczy nie dokonał merytorycznego rozpoznania zarzutów odwołania oraz nie ocenił prawidłowo przesłanek stwierdzenia choroby zawodowej?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy jest zobowiązany do ponownego, merytorycznego rozpoznania sprawy, w tym do oceny wszystkich zarzutów odwołania oraz prawidłowej analizy przesłanek stwierdzenia choroby zawodowej. Brak takiego rozpoznania i uzasadnienia decyzji skutkuje uchyleniem decyzji organu odwoławczego. Orzeczenia lekarskie mają charakter opinii biegłych i muszą być ocenione przez organ z zachowaniem zasad postępowania administracyjnego, w szczególności zasady prawdy obiektywnej.
Stan faktyczny
E.G. złożyła skargę na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. utrzymującą w mocy odmowę stwierdzenia choroby zawodowej - zespołu cieśni nadgarstka. Organ pierwszej instancji odmówił stwierdzenia choroby na podstawie opinii lekarskich i oceny narażenia zawodowego. Skarżąca zarzuciła niekompletność materiału dowodowego, brak oceny zarzutów odwołania oraz sprzeczności w orzeczeniach lekarskich. Organ odwoławczy utrzymał decyzję pierwszej instancji, nie dokonując jednak merytorycznej analizy zarzutów.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję organu odwoławczego i zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska (spr.) Sędzia WSA Andrzej Matan Protokolant Paulina Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2012 r. sprawy ze skargi E. G. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. na rzecz skarżącej kwotę [...] zł ([...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...]r., nr [...], Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w D. odmówił stwierdzenia u E.G. choroby zawodowej - przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanego sposobem wykonywania pracy: zespół cieśni w obrębie nadgarstka, wymienionej w poz. 20/1 wykazu chorób zawodowych rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. nr 105, poz. 869). Orzeczenie wydano w oparciu o ocenę narażenia zawodowego i orzeczenia lekarskie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej: Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. - Poradni Chorób Zawodowych w S. z dnia [...]r. nr [...] i Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. z dnia [...]r. nr [...]. Organ wskazał jednocześnie, że nie wykazano szkodliwego wpływu pracy na powstanie schorzenia z uwagi na fakt, iż w obecnym stanie wiedzy pisanie przy użyciu klawiatury i myszki nie stanowi obciążenia monotypią ruchów oraz czynności te nie powodują długotrwałego ucisku na pnie nerwów obwodowych, które predysponują do wystąpienia zespołu cieśni nadgarstka o etiologii zawodowej. E. G. wniosła od powyższej decyzji odwołanie zarzucając organowi naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kodeks postępowania administracyjnego. Wskazała, że wydane w sprawie opinie lekarskie są niezrozumiałe i zawierają istotne wątpliwości, a zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest niekompletny. Zakwestionowała brak uznania jej pracy w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej - zespołu cieśni w obrębie nadgarstka, skoro okoliczność ta wynika wprost z karty oceny narażenia zawodowego i pisma Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia 30 września 2010 r. Podkreśliła również, że to organ inspekcji sanitarnej stwierdza lub odmawia stwierdzenia choroby zawodowej, a nie placówka diagnostyczno-konsultacyjna. Natomiast w decyzji organ oparł się wyłącznie na orzeczeniach lekarskich i formularzu oceny narażenia zawodowego, bez przeprowadzenia własnych rozważań i oceny pozostałych okoliczności sprawy, w tym wcześniejszego zdiagnozowania u odwołującej choroby - zespołu cieśni kanału nadgarstka i podjęcia próby złagodzenia towarzyszących jej objawów (operacja 2008 i 2009 r.). [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...]r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu Postępowania Administracyjnego, art. 2351 Kodeksu pracy oraz § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Za podstawę rozstrzygnięcia w przedmiocie podejrzenia choroby zawodowej organ odwoławczy przyjął warunki jakie powinny być spełnione do uznania zawodowej etiologii rozpoznanego schorzenia, biorąc pod uwagę definicję choroby zawodowej, określoną w art. 2351 Kodeksu pracy, który stanowi, iż za chorobą zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych " narażeniem zawodowym". Organ wskazał, że przeprowadzone postępowanie epidemiologiczne wykazało pracę E. G. w latach 1991 r. do nadal w A w D. jako referent, aspirant, inspektor, kierownik, specjalista do spraw księgowości. Uznano, że od 1998 r. strona wykonując obowiązki w dziale finansowo - księgowym wykonywała pracę w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej - zespołu cieśni w obrębie nadgarstka i była badana w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w K. - Poradnia Chorób Zawodowych w S. (orzeczenie lekarskie z dnia [...]r. nr [...]), gdzie lekarze specjaliści nie rozpoznali u niej choroby zawodowej - zespołu cieśni nadgarstka. Orzeczenie wydano na podstawie badania podmiotowego, przedmiotowego, konsultacji neurologicznej i ortopedycznej, analizy dokumentacji medycznej oraz wynikiów badań neurograficznych z dnia 9 lipca 2008 r. i z dnia 26 lipca 2010 r. i rozpoznano wyłącznie stan po uwolnieniu obu nerwów pośrodkowych po operacji w dniu [...] 2008 r. - uwolnienie prawego nerwu pośrodkowego i po operacji w dniu [...] 2009 r. - uwolnienie lewego nerwu pośrodkowego. Następnie w skutek zastrzeżeń E.G. do powyższego orzeczenia lekarskiego, została ona przebadana w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., gdzie wydano orzeczenie lekarskie z dnia [...]r. nr [...], w którym również nie rozpoznano choroby zawodowej - zespołu cieśni w obrębie nadgarstka, wymienionej w pozycji 20.1 wykazu chorób zawodowych rozporządzenia Rady Ministrów z 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Orzeczenie wydano w oparciu o dane z wywiadu chorobowego, badanie podmiotowe i przedmiotowe, konsultację neurologiczną i ortopedyczną, analizę dokumentacji medycznej oraz wyniki badania neurograficznego, w którym rozpoznano wyłącznie stan po uwolnieniu obu nerwów pośrodkowych po operacjach uwolnienia prawego i lewego nerwu pośrodkowego. Organ odwoławczy po przeanalizowaniu całości zebranego materiału dowodowego, zwłaszcza oceny narażenia zawodowego i orzeczeń lekarskich nie uwzględnił odwołania i utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. E.G. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zarzuciła organowi naruszenie prawa materialnego - art. 2351 Kodeksu pracy, § 8 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych oraz przepisów postępowania - art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 11 K.p.a., a także domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji i zasądzenia zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi argumentowano, że organ odwoławczy przede wszystkim nie ustosunkował się do argumentów zawartych w odwołaniu. Zaskarżona decyzja nie odnosi się do lakoniczności uzasadnienia organu pierwszej instancji oraz rozbieżności w treści obydwu orzeczeń lekarskich. Zdaniem skarżącej, organ nie podjął również czynności zmierzających do uzyskania dodatkowej opinii lekarskiej wyjaśniającej medyczne wątpliwości, skoro karta oceny narażenia zawodowego oraz pismo Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w D. z dnia 30 września 2010 r. jednoznacznie potwierdzają wykonywanie przez nią pracy w warunkach narażających na powstanie choroby zawodowej. Wobec tego niezrozumiałe są odmienne wnioski w tej kwestii zawarte w opiniach lekarskich, które są nieczytelne i niespójne, a jednak zostały w całości zaakceptowane przez organy administracji. Co więcej, orzeczenia lekarskie nie odnoszą się do rozpoznania u niej choroby zawodowej - zespołu cieśni nadgarstka, wynikającej z kart wypisowych: Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Specjalistyczne Gabinety Ortopedyczne "B" z dnia 17 października 2008 r. oraz Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego nr [...] im. [...] w S. z dnia 24 kwietnia 2009 r. Zatem, organ mając do dyspozycji orzeczenia lekarskie nie wyjaśniające w sposób wymagany prawem przyczyn odmowy rozpoznania u niej choroby zawodowej, powinien przeprowadzić dodatkowe czynności dowodowe, w zgodzie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, zwłaszcza zasady przekonywania uregulowanej w art. 11 K.p.a. i wyjaśnić w sposób dostateczny okoliczności faktyczne i prawne sprawy wraz z przedstawieniem stosownej argumentacji, odnoszącej się do istotnych elementów rozstrzygnięcia. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy zaprezentował stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi, bowiem powołane w sprawie opinie lekarskie są spójne i wyczerpujące. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy podnieść, że po myśli art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie jako "P.p.s.a.", sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Zgodnie zaś z treścią art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z brzmienia art. 145 § 1 P.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas w zależności od rodzaju naruszenia uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich niE.żność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja może zatem ulec uchyleniu wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy też procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym kontekście uznano, że skarga i zawarte w niej zarzuty zasługują na uwzględnienie. Sądowa kontrola legalności, przeprowadzona również stosownie do wskazań zawartych w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) wykazała, że zaskarżona decyzja nie odpowiada wymogom prawa. Materialnoprawne przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej określa definicja sformułowana w art. 235¹ ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 ze zm.), zwanej dalej w skrócie jako "K. p.", zgodnie z którą, za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Dla stwierdzenia choroby zawodowej konieczne jest zatem spełnienie dwóch ustawowych przesłanek: rozpoznanie choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. nr 105, poz. 869) oraz stwierdzenie przynajmniej z wysokim prawdopodobieństwem, że została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Stosownie przy tym do § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych podstawą wydania przez właściwego inspektora sanitarnego decyzji o stwierdzeniu lub odmowie stwierdzenia choroby zawodowej jest materiał dowodowy, a w szczególności dane zawarte w formularzu oceny narażenia zawodowego oraz w orzeczeniach lekarskich wyspecjalizowanych jednostek diagnostycznych powołanych do rozpoznawania chorób zawodowych, wymienionych w § 5 tego rozporządzenia. Należy jednocześnie podkreślić, że organ inspekcji sanitarnej, wydając decyzję w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej jest związany danym orzeczeniem lekarskim i nie dysponując przeciwdowodami, które mogłyby orzeczenia te podważyć, nie ma podstaw do przyjęcia, że rzeczywisty stan zdrowia strony kształtuje się odmiennie od wyników badań stanowiących postawę orzeczeń lekarskich (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 sierpnia 2011 r., sygn. akt II OSK 800/11 i powołane w nim orzecznictwo, dostępny w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Orzeczenia lekarskie, wydane w toku takiego postępowania przez jednostki medyczne, mają bowiem wartość dowodową opinii biegłego (vide: wyrok NSA z dnia 18 maja 2011 r., sygn. II OSK 9/11, dostępny w CBOSA). Organ powinien jednak ocenić orzeczenie lekarskie jako dowód w postępowaniu z zachowaniem zasad określonych przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, ze szczególnym uwzględnieniem zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 i art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 K.p.a. W konsekwencji w każdym przypadku organ administracyjny jest zobowiązany do zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego oraz ocenienia, czy dana okoliczność została udowodniona, stosownie do treści art. 80 K.p.a. Uzasadniając rozstrzygnięcie o odmowie stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej powołano się na wydane w toku postępowania opinie lekarskie. Wskazano, że w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w K. - Poradnia Chorób Zawodowych w S., zwanym dalej jako "WOMP", lekarze specjaliści nie rozpoznali choroby zawodowej - zespołu cieśni nadgarstka. Rozpoznano wyłącznie stan po operacyjnym uwolnieniu obu nerwów pośrodkowych. W ocenie biegłych obecnie nie stwierdza się klinicznych objawów zespołu cieśni nadgarstka, w związku z czym brak jest podstaw do rozpoznawania zawodowej etiologii schorzenia. Ponadto wskazano otyłość (BMI wynoszące 36) jako występujący u skarżącej pozazawodowy czynnik powstania zespołu cieśni nadgarstka, który stanowi o negatywnym kryterium orzekania o zawodowej etiologii zespołu cieśni nadgarstka. Orzeczenie analogicznej treści wydał Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., zwany dalej jako "IMPZŚ". W tym miejscu przyjdzie wskazać, że stosownie do art. 107 § 3 K.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Obowiązek wynikający z powyższego przepisu spoczywa zarówno na organie pierwszej, jak drugiej instancji, bowiem zgodnie z art. 15 K.p.a. postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Organ odwoławczy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności, nie pełni wyłącznie funkcji kasacyjnej i winien nie tylko odnieść się do zarzutów i wniosków zawartych w odwołaniu, ale i również dokonać ponownego merytorycznego rozpoznania całości sprawy. W ocenie Sądu organ sanitarny drugiej instancji nie sprostał temu zadaniu, a jego decyzja nie spełnia wymogów określonych w art. 107 § 3 K.p.a. Organ ten w uzasadnieniu decyzji poprzestał wyłącznie na przedstawieniu ustaleń i wniosków końcowych opinii lekarskich. Nie podjęto nawet próby dokonania własnych ustaleń, przeprowadzenia stosownych rozważań prawnych, czy też oceny wydanych w sprawie obu opinii lekarskich. Co więcej nie odniesiono się w żadnym zakresie do licznych zarzutów podniesionych w obszernym odwołaniu. Jednocześnie braki te uniemożliwiają jakąkolwiek polemikę ze stanowiskiem organu zawartym w rozstrzygnięciu zaskarżonej decyzji. Nie można bowiem stwierdzić, czy organ odwoławczy powielając uzasadnienie organu pierwszej instancji wziął pod uwagę zarzuty odwołania i dokonał ponownego rozpoznania sprawy co do meritum. Dodatkowo nie budzi wątpliwości, na co słusznie powołano się w skardze, że to wyłącznie organ sanitarny prowadzi postępowanie w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej i to jego zadaniem jest ustalenie wystąpienia wymaganych do tego przesłanek. Wprawdzie wydane w sprawie opinie lekarskie są do tego niezbędne, jednak mają charakter pomocniczy, a ich wnioski nie zwalniają organu od obowiązku ich oceny oraz przeprowadzenia postępowania zgodnie z zasadami określonymi w przepisach K.p.a. Przyjdzie zauważyć, że organ odwoławczy ustalił pracę skarżącej w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej - zespołu cieśni w obrębie nadgarstka. Stanowisko to nie zostało dalej rozwinięte, co oznacza że organ nie dokonał pełnej oceny narażenia zawodowego skarżącej oraz weryfikacji w tym zakresie decyzji organu pierwszej instancji i wydanych w sprawie opinii lekarskich. Występuje bowiem istotna wewnętrzna sprzeczność w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, gdzie organ ustalając pracę skarżącej w narażeniu zawodowym od roku 1998, jednocześnie utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji, w której takiego narażenia nie stwierdzono. Ponadto, organ odwoławczy bezkrytycznie odniósł się do stwierdzenia zawartego w opinii IMPZŚ, o nie wykazaniu szkodliwego wpływu pracy na powstanie schorzenia mimo, określenia w tej opinii okresu narażenia od 1991 roku do nadal. W tym miejscu należy zaznaczyć, że z karty oceny narażenia zawodowego (k - 9 akt administracyjnych) wynika fakt zatrudnienia skarżącej (do nadal) w jednym miejscu pracy - Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w D., na stanowisku referenta, aspiranta pracy socjalnej, inspektora, starszego inspektora, kierownika, specjalisty ds. księgowości. Podkreślono, że od 1998 r. do zadań skarżącej należało pisanie ręczne i za pomocą komputera (ok. 6-8 godzin), księgowanie dokumentów (600-800 stron dziennie) oraz przygotowanie dokumentacji i wniosków. W karcie wskazano na nadmierne obciążenie stawów nadgarstkowych, co mogło stwarzać ryzyko powstania choroby zawodowej. Dodatkowo, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w D. przesyłając do WOPM kartę oceny narażenia zawodowego wskazał w piśmie z dnia 30 września 2010 r. (k. 10 akt adm.), że z dużym prawdopodobieństwem można stwierdzić, iż warunki pracy stwarzają ryzyko powstania choroby zawodowej - zespołu cieśni w obrębie nadgarstka. Zatem budzi wątpliwości stwierdzenie zawarte w opinii IMPZIŚ, wskazujące na brak wykazania szkodliwego wpływu pracy na powstanie schorzenia u skarżącej z powołaniem właśnie na pismo z dnia 30 września 2010 r. Również organ pierwszej instancji odnosząc się w uzasadnieniu decyzji do kwestii narażenia zawodowego uznał, że "w obecnym stanie wiedzy pisanie przy użyciu klawiatury i myszki nie stanowi obciążenia monotypią ruchów oraz czynności te nie powodują długotrwałego ucisku na pnie nerwów obwodowych, które predysponują do wystąpienia zespołu cieśni nadgarstka o etiologii zawodowej". Ustalenie organu pierwszej instancji pozostaje wobec tego sprzeczności z kartą oceny narażenia zawodowego i treścią pisma tego organu z dnia 30 września 2010 r. Co więcej zawarta w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji teza nie znajduje potwierdzenia w wydanych opiniach lekarzy specjalistów, ani innych dokumentach znajdujących się w aktach sprawy. Nie ulega natomiast wątpliwości, że organ powinien podać źródło prezentowanego poglądu, którego walor specjalistyczny (poparty zapewne konkretnymi wynikami badań), wykracza poza kompetencje orzecznicze organu administracji i posiadaną przez ten organ wiedzę medyczną. Zadaniem organu odwoławczego było dostrzec powyższe sprzeczności i wątpliwości, wyjaśnić je i ostatecznie rozstrzygnąć sprawę, należycie uzasadniając swoje stanowisko. Organ obowiązkowi temu nie sprostał, czego bezpośredni dowód stanowi lakoniczne uzasadnienie zaskarżonej decyzji niespełniające wymogu wynikającego z art. 107 § 3 K.p.a. Jednocześnie wbrew ocenie tego organu opinie lekarskie sporządzone dla potrzeb przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego nie są ani spójne ani wyczerpujące. Zdaniem Sądu, z wniosków opinii nie wynika jednoznacznie, czy głównym powodem odmowy rozpoznania choroby zawodowej był brak obecnego wystąpienia objawów klinicznych zespołu cieśni nadgarstka, czy też istnienie pozazawodowego czynnika ryzyka powstania zespołu cieśni nadgarstka pod postacią otyłości. Nie zmienia to jednakże faktu, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji z obydwu przyczyn jest niE.starczające, co zarzucono w odwołaniu, jak i w skardze. Zdaniem Sądu, biegli nie wyjaśnili (przy uwzględnieniu całej dokumentacji medycznej), czy przed wykonanym w dniu [...]2008 r. i w dniu [...]2009 r. uwolnieniu nerwów pośrodkowych u skarżącej występowała choroba zawodowa opisana w poz. 20/1 wykazu chorób zawodowych. Dodatkowo, skoro obecnie nie stwierdzono klinicznych objawów zespołu cieśni nadgarstka, należało podać, czy przy obecnym stanie wiedzy medycznej możliwe jest całkowite, operacyjne wyleczenie tego schorzenia, bez ryzyka powrotu jego objawów, czy dolegliwości. Ma to bowiem decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, albowiem gdyby wykazano pracę skarżącej w narażeniu zawodowym, to jedynie "zaleczenie" powstałego w jej wyniku schorzenia pod postacią cieśni nadgarstka, nie mogłoby stanowić wystarczającej podstawy do braku rozpoznania choroby zawodowej. Również nie dokonano przekonującej analizy, dlaczego pozazawodowy czynnik - otyłość w jednoznaczny sposób wyklucza zawodowy charakter występującego u skarżącej schorzenia. Trzeba w tym miejscu zauważyć, że istnieje domniemanie związku przyczynowego między rozpoznaną chorobą a występującymi w środowisku pracy warunkami narażającymi na jej powstanie. Jest to domniemanie wzruszalne, jednakże wymaga przekonującego wykazania, że nie można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem związku choroby z wykonywaną pracą, gdyż istnieją inne pozazawodowe czynniki wywołujące chorobę zawodową. Istniejącego domniemania nie można obalić wyłącznie przez wymienienie czynnika pozazawodowego, bez dokonania przekonującej analizy medycznej w tym zakresie, tym bardziej, że z oceny narażenia zawodowego wynikało, iż warunki pracy skarżącej stwarzały ryzyko powstania choroby zawodowej. Na marginesie można zauważyć, że brak jest w aktach administracyjnych potwierdzenia występującego u skarżącej czynnika pozazawodowego oraz, czy istniał on również w trakcie pracy skarżącej przed wykonaną w 2008 r. pierwszą operacją, a tym samym czy mógł mieć wpływ na chorobę skarżącej. W tym stanie rzeczy, wydanie zaskarżonej decyzji odbyło się z naruszeniem reguł wyznaczonych zarówno przepisami postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, art. 15, art. 77, art. 107 § 3 i art. 88 K.p.a., jak również z treścią art. 235¹ K.p., a także § 6 ust. 1 i § 8 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Organ odwoławczy nie rozpoznał należycie istoty sprawy skarżącej, nie odniósł się do zarzutów odwołania i nie ocenił prawidłowo przesłanek uprawniających do stwierdzenia choroby zawodowej bądź jej braku. W toku ponownie przeprowadzonego postępowania organ winien wziąć pod uwagę poczynione wyżej rozważania i zwrócić się do jednostki orzeczniczej drugiego stopnia o wydanie uzupełniającej opinii. Zadaniem organu jest przede wszystkim precyzyjne ustalenie, czy skarżąca pracowała w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej cieśni nadgarstka. W tym zakresie istotne będzie odniesienia się do wniosków płynących z karty oceny narażenia zawodowego. Natomiast biegli lekarze winni odpowiedzieć na postawione przez Sąd pytania, dotyczące możliwości wcześniejszego wystąpienia u skarżącej choroby zawodowej przed zabiegami odbarczającymi (należy się zatem szerzej odnieść do dokumentacji medycznej skarżącej dołączonej do odwołania), jak również wpływu tych zabiegów na obecny stan jej zdrowia, w tym możliwość powrotu objawów chorobowych. Jednocześnie dalsze ustalenia, dotyczące istnienia czynnika pozazawodowego ryzyka powstania u skarżącej choroby zawodowej, będą uzależnione od wyników powyższych rozważań. Ostatecznie organ sanitarny po zebraniu i analizie całokształtu materiału dowodowego oraz odniesieniu się do zarzutów odwołania winien wydać decyzję administracyjną, której uzasadnienie będzie spełniać wymogi określone w art. 107 § 3 K.p.a. Sąd pomimo dostrzeżenia wadliwości orzeczenia organu pierwszej instancji postanowił uchylić wyłącznie utrzymującą to orzeczenie w mocy decyzję organu odwoławczego. Ma to na celu przede wszystkim zachowanie prawa skarżącej do przeprowadzenia dwuinstancyjnego postępowania, skoro w niniejszej sprawie organ drugiej instancji uchybił tej zasadzie i nie przeprowadził merytorycznego rozpatrzenia sprawy w toku postępowania odwoławczego. Nie można również tracić z pola widzenia szybkości postępowania i możliwości zakończenia sprawy bez potrzeby wyeliminowania decyzji pierwszoinstancyjnej. Zdaniem składu orzekającego, organ odwoławczy ma zatem obowiązek ponownego rozpoznania sprawy co do istoty, a dysponując dodatkową opinią biegłego będzie w posiadaniu materiału dowodowego pozwalającego na samodzielne rozstrzygnięcie sprawy. Mając powyższe na uwadze Sąd zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. Z uwagi na charakter zaskarżonej decyzji w rozstrzygnięciu nie zastosowano art. 152 P.p.s.a. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 i art. 205 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło