IV SA/Gl 1523/11
PostanowienieWSA w Gliwicach2012-04-16
Skład orzekający: Tadeusz Michalik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona, której przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu, może jednocześnie uzyskać zwolnienie od kosztów sądowych, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania?Ratio decidendi
Stronie, której przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu, może zostać przyznane również zwolnienie od kosztów sądowych, jeśli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Sąd ocenił sytuację materialną strony, stwierdzając, że jej dochody i brak majątku uniemożliwiają pokrycie kosztów sądowych, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie.Stan faktyczny
Skarżący J.K. złożył skargę na uchwałę Rady Miejskiej B. dotyczącą rozpatrzenia skargi na działanie Prezydenta Miasta B. w kwestii wniosku o przyznanie prawa pomocy. Po odrzuceniu skargi kasacyjnej i przyznaniu pełnomocnika z urzędu, skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując na trudną sytuację materialną (renta inwalidzka jako jedyne źródło dochodu, brak oszczędności i majątku). Sąd rozpoznał wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik, , , po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.K. na uchwałę Rady Miejskiej B. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie rozpatrzenia skargi na działanie Prezydenta Miasta B. w kwestii wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych p o s t a n a w i a przyznać skarżącemu prawo pomocy
Postanowieniem z dnia 5 grudnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę J.K. na uchwałę Rady Miejskiej B. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie rozpatrzenia skargi na działanie Prezydenta Miasta B.
W piśmie z dnia 3 stycznia 2012 r., skierowanym do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący złożył osobistą skargę kasacyjną od wyżej opisanego postanowienia zwracając się równocześnie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Gliwicach z prośbą o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Do pisma dołączył urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Postanowieniem z dnia 16 stycznia 2012 r. Sąd przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu.
Pismem z dnia 7 lutego 2012 r. Okręgowa Rada Adwokacka poinformowała Sąd o wyznaczeniu dla skarżącego pełnomocnika w osobie adwokata R.D.
W dalszej kolejności Sąd postanowieniem z dnia 27 lutego 2012 r. odrzucił osobistą skargę kasacyjną wniesioną przez J.K.
Pismem z dnia 13 marca 2012 r. ustanowiony w sprawie pełnomocnik złożył skargę kasacyjną od opisanego na wstępie postanowienia wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia.
Postanowieniem z dnia 29 marca 2012 r. Sąd przywrócił skarżącemu termin do wniesienia skargi kasacyjnej.
W dalszej kolejności pełnomocnik skarżącego złożył pismo procesowe w którym zawarł wniosek o zwolnienie skarżącego z obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Do pisma tego dołączono urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy w którym wskazano, że skarżący utrzymuje się z renty inwalidzkiej w kwocie 742,39 zł, przy czym z kwoty tej musi zakupić żywność, środki czystości oraz opłacić media. Skarżący zaznaczył, że nie jest w stanie z własnych środków uiścić wpisu sądowego od skargi kasacyjnej.
W urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy "PPF" wskazał również, że prowadzi samotnie gospodarstwo domowe. Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym wynika, że posiada mieszkanie o powierzchni 28 m2, nie posiada żadnych zasobów pieniężnych czy przedmiotów wartościowych. Podał również, że jego dochodem jest renta inwalidzka w kwocie 742,39 zł. Do wniosku tego dołączył zaświadczenie z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 28 marca 2012 r. o wysokości otrzymywanego świadczenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z regulacją art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej w skrócie P.p.s.a.) stronie na jej wniosek może zostać przyznane prawo pomocy. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym w myśl art. 245 § 1 P.p.s.a.
Odnosząc się do wniosku J.K. należy w pierwszej kolejności przywołać zasady wynikające z art. 246 §1 pkt 1 i 2 P.p.s.a. Stosownie do ich brzmienia, przyznanie osobie fizycznej, prawa pomocy w zakresie całkowitym (obejmującym, zgodnie z art. 245 § 2 P.p.s.a., zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei warunkiem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (obejmującym, zgodnie z art. 245 § 3 P.p.s.a., tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie jednego z wymienionych w tym przepisie profesjonalnych pełnomocników) jest wykazanie braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W tym miejscu trzeba raz jeszcze zaznaczyć, że mocą wcześniejszego postanowienia Sądu skarżącemu zostało przyznane prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika.
Mając powyższe na uwadze przyjdzie stwierdzić, iż obecnie zgłoszony przez skarżącego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych należało rozpoznać badając zaistnienie przesłanki przyznania prawa pomocy, o której mowa w art. 246 §1 pkt 1 P.p.s.a. Przyznanie bowiem skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od obowiązku uiszczania kosztów sądowych w sytuacji, w której korzysta on już z prawa pomocy w zakresie przyznania mu pełnomocnika z urzędu skutkowałoby sytuacją, w której faktycznie korzysta on z całkowitego zakresu prawa pomocy, a więc obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych, jak i ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
Stosownie natomiast do treści wcześniej przywołanego art. 246 § 1 pkt 1 przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Dokonana w kontekście wyżej przywołanej przesłanki przyznania prawa pomocy ocena sytuacji materialnej J.K. doprowadziła do konkluzji, że spełnił on wymóg warunkujący uwzględnienie zgłoszonego żądania. Z oświadczenia skarżącego wynika bowiem, że nie posiada on żadnych zasobów finansowych ani majątku, natomiast osiągany przezeń dochód nie pozwala na poczynienie w zasadzie jakichkolwiek oszczędności. Zatem w ocenie Sądu sytuacja materialna strony jest trudna i pozwala przyjąć, że obecnie nie dysponuje środkami umożliwiającymi poczynienie oszczędności powalających na pokrycie jakichkolwiek kosztów postępowania.
Z tych względów, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. postanowiono jak sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło