IV SA/Gl 1525/11

PostanowienieWSA w Gliwicach2011-12-13

Skład orzekający: Andrzej Majzner

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy stronie skarżącej w sprawie dotyczącej dodatku mieszkaniowego, która wykaże brak możliwości poniesienia kosztów profesjonalnego pełnomocnika, powinno zostać przyznane prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata?
Ratio decidendi
Stronie skarżącej w sprawie dotyczącej dodatku mieszkaniowego, który stanowi formę pomocy społecznej, powinno zostać przyznane prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla swojego utrzymania. W tym przypadku, biorąc pod uwagę niskie dochody skarżącej z renty i brak zasobów majątkowych, sąd uznał, że wymóg ten został spełniony.
Stan faktyczny
Skarżąca M.M. wniosła skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. dotyczące dodatku mieszkaniowego. Złożyła również wniosek o przyznanie prawa pomocy, żądając zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Skarżąca oświadczyła, że gospodaruje samotnie, mieszka w lokalu komunalnym, nie posiada zasobów pieniężnych ani nieruchomości, a jej dochód z renty wynosi netto 452,60 zł. Wcześniej była reprezentowana przez adwokata z urzędu w innej sprawie przed sądem rejonowym. Sąd uznał, że skarżąca jest zwolniona z kosztów sądowych z mocy prawa, a jej wniosek w tym zakresie jest bezprzedmiotowy. Rozpoznając wniosek o ustanowienie adwokata, sąd stwierdził, że skarżąca wykazała brak możliwości poniesienia tych kosztów.
Rozstrzygnięcie
Ustanowiono adwokata dla skarżącej.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r., Nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata postanawia: ustanowić adwokata dla skarżącej; W dniu [...]r. M.M. złożyła do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym określiła, iż żąda zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata. W uzasadnieniu odniosła się do merytorycznych kwestii objętych aktem stanowiącym przedmiot skargi. Podkreśliła przy tym, że obciążają ją zaległości czynszowe w kwocie 5.000 zł. Równocześnie oświadczyła, iż gospodaruje samotnie, zamieszkuje w lokalu komunalnym o powierzchni 28,32 m2 oraz, że nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani nieruchomości. Podkreśliła także, iż utrzymuje się z renty w miesięcznej kwocie brutto wynoszącej 728,18 zł, co jednak po odliczeniu wszystkich potrąceń daje kwotę netto zaledwie 420 zł. Z uwagi na fakt, iż w treści wniosku skarżąca wskazała jako adres do doręczeń Kancelarię Adwokacką adwokat A.K., pismem z dnia 24 listopada 2011 r. zwrócono się do niej o wyjaśnienie, czy pozostaje w stosunku prawnym z profesjonalnym pełnomocnikiem, a w przypadku odpowiedzi twierdzącej - o sprecyzowanie podstawy tego stosunku prawnego. W odpowiedzi na powyższe do Sądu wpłynęło pismo procesowe datowane na [...]r., podpisane przez aplikanta adwokackiego – E.R. (działającą na mocy dołączonego upoważnienia adwokat A.K.), w którym wyjaśniono, że wspomniana wyżej adwokat została wyznaczona dla M.M. jako pełnomocnik z urzędu w postępowaniu przed Sądem Rejonowym w C., gdzie reprezentowała ją około rok temu. Równocześnie podkreślono, że w niniejszej sprawie nie jest ona pełnomocnikiem skarżącej do doręczeń. W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Na wstępie należy odnotować, że skarga w niniejszej sprawie została wniesiona na decyzję administracyjną wydaną w przedmiocie dodatku mieszkaniowego. Cel i charakter tego świadczenia nie pozostawia przy tym wątpliwości, że stanowi ono formę szeroko pojętej pomocy społecznej. Tymczasem z art. 239 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. wynika, że strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach dotyczących pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Wnioskująca korzysta więc ze zwolnienia od kosztów sądowych z mocy samego prawa, a w rezultacie jej wniosek w tym zakresie jest bezprzedmiotowy i jako taki nie podlega rozpoznaniu (strona została już o tym poinformowana wcześniejszym pismem z dnia 23 listopada 2011 r.). Odnosząc się natomiast do wniosku M.M. o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego godzi się przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie do jej brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 §3 cytowanej regulacji, mogącym obejmować ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dokonana w tym kontekście analiza stanu majątkowego skarżącej doprowadziła do konkluzji, że spełniła ona wymóg warunkujący uwzględnienie jej żądania. Z oświadczeń wyżej wymienionej wynika bowiem, iż nie posiada ona żadnych zasobów finansowych ani jakiegokolwiek majątku. Równocześnie jej dochód nie pozwala na dokonanie w zasadzie jakichkolwiek oszczędności, jako że utrzymuje się z renty, której wysokość netto wynosi zaledwie 452,60 zł (patrz: nadesłane zaświadczenie ZUS z dnia [...]r. - karta nr [...] akt sprawy). W tym stanie rzeczy należało przyjąć, że strona wykazała w sposób dostatecznie przekonujący, że opłacenie profesjonalnego pełnomocnika znacznie przekracza jej możliwości płatnicze. Dlatego postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a., w związku z art. 246 §1 pkt 2 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło