IV SA/Gl 1526/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz – Furmanik Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz - Kunicka Protokolant Paulina Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2012 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta R., po kolejnym rozpatrzeniu sprawy (organ odwoławczy wydał dwukrotnie rozstrzygnięcia kasatoryjne), odmówił przyznania J. M. specjalnego zasiłku celowego na zakup leków. Organ orzekający ustalił, że w sprawie nie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek w rozumieniu art. 41 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (j.t. Dz. U. Nr 175 z 2009 r., poz. 1362 ze zm.), na podstawie którego wydano decyzję w związku z przekroczeniem przez wnioskodawcę ustawowego kryterium dochodowego. Mianowicie wynosi ono dla osoby samotnie gospodarującej kwotę 477 zł, gdy tymczasem w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku dochód strony wynosił 1015,53 zł, przy czym pochodzi on ze stałych źródeł – emerytury i dodatku mieszkaniowego. Odnośnie wydatków na leki organ wskazał, że strona wprawdzie ostatecznie domagała się pomocy w kwocie 390 zł, jednak z przedłożonych 8 recept 6 było przeterminowanych. Udokumentowany koszt leczenia farmakologicznego opiewa natomiast na kwotę 150,72 zł, którą wnioskodawca był w stanie wydatkować z własnych środków finansowych, co też uczynił przez zakup leków. Zaskarżoną decyzją, wydaną na skutek odwołania wnioskodawcy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w trybie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, całkowicie podzielając jego ustalenia i wnioski. W szczególności z powołaniem się na orzecznictwo sądowe Kolegium wskazało, że szczególnie uzasadniony przypadek, o jakim mowa w art. 41 ustawy o pomocy społecznej to taka sytuacja życiowa osoby lub rodziny, która pozwala stwierdzić, że aż tak dotkliwe w skutkach i tak dalece ingerujące w plany życiowe zdarzenie nie należą do zdarzeń codziennych ani nawet do zdarzeń nadzwyczajnych. Są to zdarzenia występujące zupełnie okazjonalnie, wymagające wielu niefortunnych zbiegów wydarzeń, wykraczające poza możliwości ludzkiej zapobiegliwości. W sytuacji wnioskodawcy takie zdarzenia nie miały miejsca. Nie wykazał on także, by koszt jego leczenia był wyższy od przyjętego w ustaleniach organu I instancji. W zakresie zakupu leków wnioskodawca zaspokoił przy tym swoje potrzeby z własnych środków, a celem pomocy społecznej nie jest refundacja poniesionych wydatków. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J. M. zarzucił, że zaskarżona decyzja oparta jest na nieprawdziwych informacjach organu I instancji. Według skarżącego z ważnymi receptami przyszedł już w marcu, a straciły one ważność w toku postępowania. W międzyczasie wykupił on leki na kwotę 123,25 zł. O wsparcie zwrócił się w trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej, a zamiast pomocy otrzymuje zmanipulowane i kłamliwe decyzje. Skarżący dodał, że dokonał wyceny 6 recept, którą – opiewającą na kwotę 266,75 zł – dołączył do skargi. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko i wyjaśniając, że dołączone do skargi recepty były nieważne w dniu sporządzania wywiadu środowiskowego tj. [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 Prawa o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 z 2002 r., poz. 1269 ze zm.) sądowa kontrola działalności administracji publicznej odbywa się wyłącznie w kryteriach legalności, a więc pod względem zgodności zaskarżonego aktu administracyjnego z prawem. Tymczasem w niniejszej sprawie kontrola ta nie wykazała naruszenia prawa mogącego skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. Mianowicie postępowanie zostało przeprowadzone w sposób wystarczający do dokonania ustaleń mających istotne znaczenie w sprawie. W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy trafnie organy orzekające ustaliły, że skarżący generalnie nie kwalifikuje się do korzystania z prawa do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Stosownie bowiem do art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej przysługują one osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza 477 zł. W przypadku skarżącego występuje ponad dwukrotne przekroczenie owego ustawowego kryterium dochodowego. W tej sytuacji jego wniosek mógł być rozpatrywany wyłącznie na gruncie art. 41 powołanej ustawy. Przepis ten dopuszcza przyznanie świadczeń w razie przekroczenia kryterium dochodowego, ale tylko w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Udzielenie tej wyjątkowej pomocy odbywa się na podstawie uznania administracyjnego. Sądowa kontrola rozstrzygnięć opartych na takim uznaniu jest ograniczona do badania, czy granice uznania administracyjnego w danym przypadku nie zostały przekroczone. O ile stanowisku organu nie można przypisach cech dowolności, a więc gdy ma ono oparcie w zgromadzonym materiale, jest umotywowane i logicznie poprawne, to właściwie podważenie go w postępowaniu sądowym nie jest dopuszczalne. Tymczasem wyrażona w niniejszej sprawie przez organy obu instancji ocena, że sytuacji skarżącego nie można uznać za szczególnie uzasadniony przypadek w rozumieniu art. 41 ustawy o pomocy społecznej nie budzi jakichkolwiek zastrzeżeń. Już choćby z racji stopnia przekroczenia ustawowego kryterium dochodowego żądanie wniosku należało uznać za bezzasadne, skoro nawet przy uwzględnieniu podanych przez skarżącego wydatków na zakup lekarstw ich wysokość mieściłaby się w kwocie przekroczenia owego kryterium dochodowego. Skarżący nie powoływał się przy tym na jakieś nagłe, nadzwyczajne okoliczności, lecz wniosek odnosił do regularnych wydatków na leczenie, czyli takich które są powszechnie ponoszone przez osoby w starszym wieku. Możliwość zaspokojenia tych potrzeb z własnych dochodów wyklucza możliwość uruchomienia specjalnych świadczeń z pomocy społecznej. Prawidłowe gospodarowanie własnymi zasobami materialnymi musi uwzględniać tego rodzaju koszty i wydatki, jakie wskazywał skarżący. Pomoc społeczna ma bowiem charakter subsydiarny, a więc wspiera osoby i rodziny w przezwyciężaniu trudnych sytuacji życiowych, które nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Ocena organów, że taka sytuacja nie występuje po stronie skarżącego w żadnym razie nie wykracza poza granice uznania administracyjnego. Na marginesie można zauważyć, że z dołączonych do skargi kopii recept wynika, że przynajmniej w przypadku dwóch najdroższych leków, przy uwzględnieniu zaleconych dziennych dawek, recepty te wystawione są na ilość leku wystarczającą na dwa miesiące, co oznacza konieczność stosownego obniżenia wysokości miesięcznych wydatków z tego tytułu. W świetle wcześniej przedstawionych wywodów nie jest to jednak okoliczność o istotniejszym znaczeniu dla wyniku sprawy. Mając powyższe względy na uwadze z mocy art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) orzeczono, jak w sentencji. SW