IV SA/Gl 153/09
PostanowienieWSA w Gliwicach2009-05-26
Skład orzekający: Andrzej Majzner
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej statusu bezrobotnego, w której skarżący jest zwolniony z kosztów sądowych z mocy prawa, należy umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i czy wniosek o ustanowienie adwokata powinien zostać uwzględniony, jeśli skarżący wykaże brak środków finansowych na pokrycie kosztów profesjonalnego pełnomocnika?Ratio decidendi
Postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej statusu bezrobotnego należy umorzyć, ponieważ skarżący jest zwolniony z tych kosztów z mocy prawa. Wniosek o ustanowienie adwokata powinien zostać uwzględniony, jeśli skarżący wykaże, że jego sytuacja materialna uniemożliwia mu pokrycie kosztów profesjonalnego pełnomocnika, nawet jeśli nie jest zwolniony z innych kosztów sądowych.Stan faktyczny
Skarżący W. K. złożył skargę na postanowienie Wojewody Ś. dotyczące statusu bezrobotnego. W trakcie postępowania złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Po wezwaniach do uzupełnienia wniosku i przedstawienia dowodów na potwierdzenie trudnej sytuacji materialnej, sąd rozpoznał wniosek. Skarżący wskazał na brak dochodów, posiadanie jedynie mieszkania, utrzymywanie się z pomocy syna oraz zadłużenie z tytułu opłat za lokal.Rozstrzygnięcie
1. Umorzono postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono adwokata dla skarżącego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. K. na postanowienie Wojewody Ś. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie statusu bezrobotnego w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata postanawia: 1. umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych; 2. ustanowić adwokata dla skarżącego.
W treści pisma procesowego datowanego na [...], W. K. wniósł o ustanowienie pełnomocnika z urzędu powołując się na okoliczność, iż pozostaje bez pracy i nie osiąga jakichkolwiek dochodów.
Z uwagi na fakt, iż wspomniane żądanie nie zostało wyrażone w wymaganej przepisami formie, pismem z dnia 7 kwietnia 2009 r. skarżącego wezwano do nadesłania wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, według ustalonego wzoru.
W. K. złożył rzeczony formularz w dniu [...] precyzując, iż zakres jego żądania obejmuje nie tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata lecz nadto także zwolnienie od kosztów sądowych. Równocześnie zadeklarował, iż gospodaruje samotnie oraz, że nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani nieruchomości (poza mieszkaniem [...] o powierzchni [...]) i nie osiąga żadnego dochodu.
Ponieważ oświadczenia zawarte we wniosku uznano za niewystarczające do oceny sytuacji materialnej strony, zarządzeniem z dnia 30 kwietnia 2009 r. wezwano ją o uzupełnienie i uprawdopodobnienie danych, na które się powołała.
W odpowiedzi wnioskujący nadesłał pismo procesowe datowane na [...], w którym podał, iż miesięczne koszty ponoszone przezeń w związku z utrzymaniem zamieszkiwanego lokalu wynoszą [...] i ma z tego tytułu zaległości płatnicze. Nadto wskazał, że wydatkował [...] z tytułu opłaty za telefon oraz [...] na zakup leków. Podkreślił również, iż utrzymuje się ze środków przekazywanych mu jako wsparcie finansowe udzielane "w ramach swoich możliwości" przez syna. Wraz z rzeczonym pismem złożone zostało zawiadomienie Spółdzielni Mieszkaniowej, potwierdzające wysokość należności z tytułu czynszu i opłat eksploatacyjnych oraz potwierdzenie salda z dnia [...], z którego wynika, że obciąża go w tym zakresie niedopłata w kwocie [...] do czego dochodzą odsetki w wysokości [...].
W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje.
Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei po myśli art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym.
Na wstępie należy odnotować, że skarga w niniejszej sprawie została wniesiona na rozstrzygnięcie wydane w sprawie statusu bezrobotnego. Zgodnie zaś z art. 239 pkt 1 lit. b) p.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego, zasiłków oraz innych należności i uprawnień przysługujących osobie bezrobotnej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Wnioskujący korzysta tu więc ze zwolnienia od kosztów sądowych z mocy samego prawa, a w rezultacie postępowanie w omawianym zakresie należało umorzyć na podstawie art. 161 §1 pkt 3 i §2 p.p.s.a. w związku z art. 258 §1 i §3 tej ustawy, z uwagi na jego bezprzedmiotowość.
Odnosząc się natomiast do wniosku W. K. o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika procesowego godzi się przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie do jej brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli po myśli art. 245 §3 tej ustawy, mogącym obejmować między innymi ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W tym kontekście uznano, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania. Z oświadczeń skarżącego wynika bowiem, że nie dysponuje on żadnymi zasobami finansowymi ani łatwym do spieniężenia majątkiem. Równocześnie nie posiada stałego zatrudnienia (został pozbawiony statusu bezrobotnego mocą decyzji nr [...] z dnia [...], wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta G. – patrz: karta nr 27 akt administracyjnych niniejszej sprawy), nie uzyskuje jakiegokolwiek dochodu i utrzymuje się wyłącznie z pomocy finansowej otrzymywanej od syna, a nadto obciąża go znaczne zadłużenie z tytułu opłat związanych z zamieszkiwanym lokalem (patrz: nadesłane potwierdzenie salda z dnia [...]).
Mając na uwadze zaprezentowane wyżej fakty uznano, że uiszczenie kosztów, jakie mogą wiązać się z udziałem w sprawie profesjonalnego pełnomocnika znacznie przekracza możliwości płatnicze wnioskodawcy i dlatego ustanowiono dla niego adwokata, działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a., w związku z art. 246 §1 pkt 2 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło