IV SA/Gl 156/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Walentek Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik (spr.) Protokolant st. ref. Ewa Pasiek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2009 r. sprawy ze skargi M.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] wydaną na podstawie ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych ( tekst jednolity z 2006r. 139 poz. 992) i rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne ( Dz. U. z 2005r. nr 105 poz. 881 z późn. zm.) Prezydent Miasta D. odmówił przyznania M.S. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji wnioskodawczyni z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem. Przyczyną rozstrzygnięcia było przekroczenie kryterium dochodowego rodziny wnioskodawczyni. Dochód jej rodziny wynosił bowiem kwotę [...] zł. Wnioskodawczyni odwołała się od opisanej wyżej decyzji, a w odwołaniu podniosła szereg okoliczności dotyczących stanu zdrowia jej małoletniego dziecka. Uznała za naruszenie Konstytucji RP wyznaczenie tak niskiego kryterium dochodowego, od którego uzależnia się przyznanie świadczeń rodzinnych. Porównując kryterium dochodowe wyznaczone w ustawie o świadczeniach rodzinnych i ustawie o pomocy osobom uprawnionym do alimentów odwołująca oświadczyła, iż jest to dysproporcja krzywdząca, powodująca konieczność naprawienia szkody w trybie art. 4171 § k.c. Na podstawie postawionych zarzutów wniosła o uznanie zaskarżonej decyzji za nieważną i przywrócenie jej prawa do zasiłku rodzinnego wraz ze świadczeniami dodatkowymi. Po rozpoznaniu złożonego przez stronę odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., decyzją z dnia [...]r. Nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygniecie organu I instancji. Po dokonaniu analizy stanu faktycznego sprawy Kolegium odniosło się do brzmienia art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych i wskazało, iż świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza 583 zł miesięcznie. Organ określił nadto, co należy rozmieć przez "dochód rodziny" i powołał w tym celu treść art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Odnosząc się do ustaleń wynikających z zebranego materiału dowodowego Kolegium Odwoławcze wskazało, iż odwołująca jest mężatką, a jej rodzina w rozumieniu przepisów przywołanej ustawy jest rodziną trzyosobową. Mając na względzie zaświadczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...]r. organ stwierdził, iż rodzina odwołującej osiągnęła w roku 2007 dochód w wysokości [...] zł rocznie. Tym samym miesięczny dochód w przeliczeniu na jednego jej członka, a to [...] zł, przekroczył kwotę uprawniającą do świadczeń rodzinnych. Skarżąca zakwestionowała zajęte w sprawie stanowisko organu odwoławczego. W złożonej skardze, tak jak w odwołaniu od decyzji organu i instancji, opisała bardzo trudną sytuację zdrowotną jej małoletniego dziecka. Polemizując nadto z ustaleniami organu w zakresie wysokości dochodu uzyskiwanego przez jej rodzinę w 2007r. stwierdziła, iż do dochodu tego nie powinno się wliczać kwoty, jaką otrzymała wraz z mężem z tytułu zwrotu podatku. Odniosła się także do wysokości kryterium dochodowego wyznaczonego w ustawie o świadczeniach rodzinnych uznając, iż brak podwyższania progu tego kryterium od 5 lat wyrządza szkodę materialną dzieciom. Jako nierówne traktowanie, jej zdaniem, należało potraktować odmienne określenie tego progu w ustawie o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Powołując się na art. 4172 k.c i względy słuszności wniosła o wydanie orzeczenia przywracającego jej prawa do świadczeń rodzinnych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoją dotychczas prezentowaną argumentację i wskazując, iż ustawodawca ściśle ustalił zasady obliczania dochodu rodziny. Nie było zatem możliwe uwzględnienie stanowiska skarżącej, co do nie uwzględnienie w jej dochodzie zwrotu nadpłaconego podatku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Sądom tym nie przyznano natomiast możliwości merytorycznego orzekania. Na wstępie zauważyć trzeba, iż organy administracji, zgodnie z zasadą praworządności, działać mogą wyłącznie na podstawie powszechnie obowiązującego prawa i nie posiadają uprawnień do rozpatrywania spraw w oparciu o zasady słuszności i współżycia społecznego. Jeżeli zatem wydana w sprawie decyzja znajduje pełne oparcie w przepisach prawa materialnego, a nadto pozostaje w zgodzie z regułami procedury administracyjnej, mimo, iż nie odpowiada oczekiwaniu strony, jest legalna. Odnosząc się do żądania skarżącej przedstawionego w jej wniosku stwierdzić należy, iż organy działając stosownie do treści złożonego wniosku wszczęły postępowanie w sprawie. Z materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania wynika, iż dokonały ustaleń w zakresie uzyskiwanego przez rodzinę skarżącej dochodu opierając się na dokumencie uznanym przez ustawodawcę za dokument autorytatywny w tych sprawach . §2 ust. 2 pkt 6 lit. a rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. z 2005r. nr 105 poz. 881 z późn. zm.) stanowi bowiem, iż wymagane zaświadczenie o uzyskanym dochodzie, to zaświadczenie z urzędu skarbowego o wysokości dochodów uzyskanych przez członków rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, jeżeli dochody te podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych. Prawidłowe wyliczenia matematyczne dokonane przez organ doprowadziły do ustalenia, iż przekroczona została kwota progowa, o jakiej mowa w art. 5 ust. 2 w związku z art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych ( test jednolity Dz .U. 2006r. Nr 139 poz. 992 ). Nie można zatem postawić organom zarzutu dokonania nieprawidłowych ustaleń. Wbrew stanowisku skarżącej, nie ma podstaw prawnych do odliczenia wypłaty zwrotu podatku od dochodu rodziny skarżącej uzyskanych w 2007r. Jak słusznie zaznaczył organ odwoławczy, pojęcie dochodu nie jest pojęciem uznaniowym lecz zdefiniowanym w ustawie o świadczeniach rodzinnych. Oznacza to, iż od uzyskanego przez rodzinę w danym roku dochodu można dokonać odliczeń tylko w sytuacjach przewidzianych przez ustawodawcę. Na gruncie rozpoznawanej sprawy nie zachodzi żadna z takich przesłanek, które w ustawie o świadczeniach rodzinnych uznane zostały za "dochód utracony". W konsekwencji do powyższego trzeba przyjąć, iż zaskarżona decyzja nie uchybia prawu, co mogłoby być wyłączną przyczyną jej uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Odnosząc się natomiast do twierdzeń skarżącej o niekonstytucyjności regulacji prawnej, w oparciu o którą orzekano w jej sprawie, a w szczególności o dyskryminujące jej rodzinę kryterium dochodowe określone w ustawie o świadczeniach rodzinnych, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznaje, iż zarzuty te są nieuzasadnione. Wolą ustawodawcy jest bowiem określić warunki, od jakich uzależnia możliwość wsparcia osób najuboższych, a cele wskazanych przez skarżącą aktów prawnych nie są przede wszystkim tożsame. Jedynie tożsamości podmiotów i ich sytuacji może pozwalać na ocenę w aspekcie ich równego traktowania. Nie jest możliwe zatem porównywanie pomocy z funduszu alimentacyjnego, która z założenia jest pomocą zwrotną, ze względu na obowiązki dłużnika alimentacyjnego oraz pomocy udzielanej ze środków pochodzących z budżetu Państwa. Z tych względów Sąd nie uznał za stosowne zwrócić się z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego o zgodność kryterium dochodowego wyznaczonego w ustawie o świadczeniach rodzinnych z art. 32 Konstytucji RP.. Odpowiadając natomiast na zarzuty skarżącej o wyrządzeniu jej rodzinie materialnej szkody wskutek niezgodnego z prawem działania organów władzy publicznej, przywołując treść art. 77 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 417 - 4172 i 421 kc trzeba stwierdzić, iż regulacja prawna tego zagadnienia wskazuje na właściwość sądów powszechnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest przeto umocowany do rozstrzygania powyższych kwestii. W tym stanie rzeczy, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a nadto nie dostrzeżono w toku postępowania sądowadministracyjnego innych uchybień wskazujących na konieczność uwzględnienia skargi, orzeczono jak w sentencji , po myśli art. 151 p.p.s.a.