IV SA/Gl 1566/11

WyrokWSA w Gliwicach2012-12-10

Skład orzekający: Szczepan Prax, Beata Kalaga – Gajewska, Małgorzata Walentek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo odmówiły umorzenia należności z tytułu zwrotu refundacji za zorganizowanie prac interwencyjnych, uwzględniając przy tym sytuację materialną i zdrowotną strony?
Ratio decidendi
Organy administracji publicznej uchybiły przepisom postępowania, nie wyjaśniając w sposób wyczerpujący przesłanek umorzenia należności z tytułu refundacji prac interwencyjnych. Uznanie administracyjne nie jest dowolnością, a decyzja musi być poprzedzona dokładną analizą sytuacji materialnej, życiowej i rodzinnej wnioskodawcy, z uwzględnieniem jego wydatków, w tym na leczenie i spłatę kredytu, a także oceny możliwości ściągnięcia należności bez pozbawienia niezbędnych środków utrzymania. Brak takiej analizy i sprzeczne stanowiska organów w podobnych sprawach podważają zaufanie do organów Państwa.
Stan faktyczny
Skarżący M. G. zwrócił się o umorzenie należności z tytułu zwrotu refundacji za zorganizowanie prac interwencyjnych, argumentując trudną sytuacją finansową i zdrowotną. Organy administracji odmówiły umorzenia, uznając, że mimo trudnej sytuacji, stałe dochody skarżącego i jego małżonki pozwalają na spłatę zadłużenia. Skarżący nie dotrzymał warunków umowy dotyczących utrzymania miejsc pracy przez wymagany okres. Organy odwoławcze utrzymały w mocy decyzję organu pierwszej instancji, powołując się na uznaniowy charakter decyzji i negatywną opinię Rady Zatrudnienia.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta C. i zasądził od Wojewody na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga – Gajewska Sędzia WSA Małgorzata Walentek (spr.) Protokolant Paulina Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2012 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [....] w przedmiocie odmowy umorzenia należności w sprawie zwrotu refundacji z tytułu zorganizowania prac interwencyjnych 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta C. z dnia [...] r. nr [...]; 2) zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego kwotę [...] zł (słownie: [...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] nr [...] Prezydent Miasta C. na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. d, art. 76 ust. 7 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2008r. Nr 69, poz. 415 ze zm.) oraz art. 104 k.p.a., odmówił M. G. umorzenia należności w sprawie zwrotu refundacji z tytułu zorganizowania prac interwencyjnych. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że w dniu [...] z M. G. właścicielem firmy "A" w C. została zawarta umowa Nr [...] w sprawie zorganizowania prac interwencyjnych dla dwóch nowoutworzonych miejsc prac – na stanowisko krawiec. M. G. nie dotrzymał warunków umowy, gdyż nie utrzymał nowoutworzonych stanowisk pracy przez wymagany okres 24 miesięcy, bowiem pierwsze stanowisko utrzymał przez okres 14 miesięcy, a drugie 12 miesięcy i 7 dni. Z tego powodu został wezwany do zwrotu otrzymanej kwoty w wysokości 3 908,18 zł wraz z ustawowymi odsetkami. Do uregulowania pozostała zatem kwota 4 281,91 zł. Dalej wskazano, że umorzenie należności z tytuły zwrotu refundacji oraz jednorazowo przyznanych środków uzależnione jest od wystąpienia jednej z przesłanek wymienionych w przywołanym art. 76 ust. 7 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, co wymagało uzyskania informacji o sytuacji rodzinnej i majątkowej wnioskodawcy. W związku z czym ustalono, że M. G. jest współwłaścicielem nieruchomości tj. domu mieszkalnego niewykończonego wraz z działką, obciążonej hipoteką na kwotę 716 527,10 zł, nie posiada żadnego innego majątku, oszczędności, papierów wartościowych, udziałów, akcji. Z majątku ruchomego posiada jedynie uszkodzony samochód osobowy marki [...] z 1993 r., nadto zadłużony jest na kwotę 382.024,11 zł z tytułu kredytu z terminem spłaty do 15 września 2036r. Wnioskodawca zamieszkuje z żoną oraz dwoma synami, z których jeden jest uczniem liceum wojskowego, drugi zaś prowadzi odrębne gospodarstwo domowe i pomaga rodzicom w utrzymaniu domu przekazując im miesięcznie kwotę 100 zł. Ustalono nadto, że M. G. jest osobą całkowicie niezdolną do pracy i otrzymuje rentę w wysokości 859,92 zł netto, natomiast jego żona z tytułu zatrudnienia osiąga dochód w wysokości 2.875,16 zł. brutto. Rodzina nie korzysta z pomocy społecznej. Na tej podstawie organ stwierdził, że sytuacja finansowa i zdrowotna wnioskodawcy jest trudna. Jednocześnie Rada Zatrudnienia negatywnie zaopiniowała wniosek o umorzenie zadłużenia, proponując jego rozłożenie na raty. Prezydent podzielił stanowisko organu opiniującego. Wskazał, że pomimo trudnej sytuacji materialnej – przy stałych miesięcznych dochodach wnioskodawcy i jego małżonki uregulowanie należnej kwoty będzie możliwe. Zaznaczył jednocześnie, że strona może złożyć wniosek o rozłożenie na raty spłaty należności, co przy regularnych wpłatach skutkować będzie nienaliczaniem dalszych odsetek. W odwołaniu od tej decyzji M. G. stwierdził, że jego obecna sytuacja finansowa nie pozwala mu na spłatę zadłużenia. Wyjaśnił, że wszystkie środki finansowe przeznacza na walkę z chorobą [...]. Podniósł ponadto, że nie posiada majątku, który mógłby sprzedać i wywiązać się ze zobowiązań finansowych. Decyzją z dnia [...] nr [...] Wojewoda [...], na podstawie art. 76 ust. 7 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2008r. Nr 69, poz. 415 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu Wojewoda w pierwszej kolejności nawiązał do warunków umowy refundacyjnej oraz ich realizacji. Nadto przytoczył ustalenia organu I instancji co do sytuacji majątkowej i rodzinnej odwołującego. Następnie powołał się na treść art. 76 ust. 7 tej ustawy wywodząc, że starosta może odroczyć termin płatności lub rozłożyć na raty nienależnie pobrane świadczenie, zwrot refundacji oraz jednorazowo przyznanych środków w przypadkach, o których mowa w art. 46 ust. 2 i 3, albo po zasięgnięciu opinii powiatowej rady zatrudnienia umorzyć te należności w całości albo w części, jeżeli wystąpiła jedna z przesłanek: 1. w postępowaniu egzekucyjnym lub na podstawie innych okoliczności lub dokumentów stwierdzono, że osoba lub inny podmiot, które pobrały nienależne świadczenie, refundację lub otrzymały jednorazowo środki, o których mowa w art. 46 ust. 1, nie posiadają majątku z którego można dochodzić należności, 2. dochodzenie należności mogłoby pozbawić osobę, która pobrała nienależne świadczenie lub otrzymała jednorazowo środki, o których mowa w art. 46 ust. 1 pkt 2, albo osobę pozostającą na jej utrzymaniu niezbędnych środków utrzymania, 3. osoba, która pobrała nienależne świadczenie lub otrzymała jednorazowo środki, o których mowa" w art. 46 ust. 1 pkt 2, zmarła, nie pozostawiając majątku, z którego można dochodzić należności, 4. zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty nienależnie pobranego świadczenia, refundacji lub jednorazowo przyznanych środków, o których mowa w art. 46 ust. 1, przewyższającej wydatki egzekucyjne. Dodatkowo podniósł, że ww. przepis, zgodnie z art. 76 ust. 7a ustawy, stosuje się odpowiednio do refundacji uzyskiwanych z tytułu umowy o zorganizowanie prac interwencyjnych oraz robót publicznych. Organ odwoławczy wskazał na uznaniowy charakter decyzji w sprawie umorzenia przyznanych środków z tytułu zorganizowania prac interwencyjnych. Podkreślił, że uznaniowość nie oznacza całkowitej i niekontrolowanej dowolności organu w tej kwestii, albowiem powołany przepis art. 76 ust. 7 określa cztery samodzielne przesłanki warunkujące umorzenie wyznaczając w ten sposób granice uznania. W ocenie organu odwoławczego Prezydent Miasta C. dokonał prawidłowej analizy zebranego materiału dowodowego, którą przedstawił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wskazano, że organ zatrudnienia ustalił, że sytuacja finansowa i zdrowotna odwołującego jest trudna, jednakże przy stałych miesięcznych dochodach jego i małżonki uregulowanie należnej kwoty będzie możliwe. Tym samym nie zostały spełnione przesłanki do umorzenia powstałego zadłużenia określone w art. 76 ust. 7 ustawy o promocji zatrudnienia (...). Ponadto członkowie Powiatowej Rady Zatrudnienia negatywnie zaopiniowali wniosek o umorzenie zadłużenia. Zaznaczono jednocześnie, że strona posiada możliwość ubiegania się o rozłożenie na raty pozostałej do spłaty kwoty, co w przypadku terminowych spłat skutkuje brakiem naliczania dalszych odsetek. Ponadto podniesiono, że treść umowy o zorganizowanie zatrudnienia w ramach prac interwencyjnych była wyraźnie ustalona i wiadoma w chwili zawarcia umowy. Skoro więc strona zaakceptowała i własnoręcznym podpisem potwierdziła zawarcie umowy, to z jej postanowień winna się wywiązać czego nie uczyniła. Odnosząc się do odwołania organ odwoławczy wyjaśnił, że trudna sytuacja finansowa nie jest tożsama z nieściągalnością przyznanej refundacji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach pełnomocnik M. G. zarzucił rażące naruszenie art. 76 ust. 7 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy przez przyjęcie, że w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki dające podstawę do umorzenia kwoty refundacji z tytułu zorganizowania prac interwencyjnych wraz z odsetkami pomimo, iż w zebranym materiale dowodowym sprawy istnieją uzasadnione podstawy do zastosowania tego przepisu. Zarzucono również naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 80, art. 11 i art. 107 § 3, art. 8, 77 § 1, art. 80 i art. 6 k.p.a., a także art. 7 k.p.a., w związku z art. 76 ust. 7 pkt 2 powołanej wyżej ustawy poprzez przyjęcie, że stałe dochody skarżącego i jego małżonki w obliczu udokumentowanej trudnej sytuacji finansowej i zdrowotnej skarżącego nie wypełniają przesłanki do umorzenia zadłużenia. Ponadto zarzucono błędną ocenę całokształtu materiału dowodowego i w konsekwencji wykroczenie poza dozwolone granice uznania administracyjnego. Wskazując na te zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. W uzasadnieniu skargi podkreślono, że wydając decyzję uznaniową organy administracji winny respektować reguły postępowania administracyjnego, określające obowiązki w zakresie jego prowadzenia, orzekania oraz uzasadnienia decyzji. W ocenie skarżącego organy administracji obu instancji uchybiły tym regułom. Nie wskazały bowiem, na której z przesłanek z art. 76 ust. 7 ustawy oparły swoje rozstrzygnięcia, jak również która z nich ma w sprawie zastosowanie. Zaznaczono, że Wojewoda nie dokonał w sprawie własnej analizy stanu faktycznego przez pryzmat tych przesłanek, a zaskarżona decyzja nie zawiera uzasadnienia odpowiadającego wymogom art. 107 § 3 k.p.a., gdyż przytoczony wywód stanowi jedynie powielenie ustaleń dokonanych przez organ I instancji bez dokonania stosownej subsumcji. Podniesiono, że w istocie organy oparły swoje rozstrzygnięcia na negatywnej opinii Rady Zatrudnienia, która nie powinna być dla organu wiążąca. Akcentowano, że sytuacja rodzinna i majątkowa skarżącego, udokumentowana w zebranym materiale dowodowym, przemawia za umorzeniem w całości należności na podstawie art. 76 ust. 7 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Zwrócono uwagę, że organ odwoławczy lakonicznie wskazując na realną ściągalność przyznanej refundacji nie zauważył, że jedynym dochodem skarżącego jest renta z tytułu całkowitej niezdolności do pracy na skutek choroby [...]. Z kolei wynagrodzenie żony skarżącego jest przeznaczane prawie w całości na spłatę kredytu hipotecznego, którego miesięczna rata wynosi 2000 zł, a regularna spłata kredytu warunkuje bezpieczeństwo egzystencji. Dodatkowo pozostaje konieczność zaspokajania bieżących potrzeb życiowych oraz kontynuowania kosztownego leczenia i rehabilitacji w związku z chorobą skarżącego. W zaskarżonej decyzji zabrakło zatem dogłębnej analizy zebranego materiału dowodowego pod kątem dochodów skarżącego, braku możliwości zarobkowania z przyczyn od niego niezależnych, sytuacji rodzinnej i zdrowotnej, zaspokajania podstawowych potrzeb dotyczących wszystkich sfer życia, spłaty kredytu oraz kontynuowania procesu leczenia. Bez dokonania tej analizy twierdzenie, iż materiał dowodowy nie stanowi podstaw do umorzenia należności, jest niepoparte żadnym argumentem. Dodatkowo podniesiono, że organy rozważając kwestię zastosowania przedmiotowej ulgi powinny mieć na uwadze, iż żądanie zwrotu otrzymanych środków stanowi sankcję za naruszenie warunków zawartej umowy, wśród których wymienia się obowiązek 24 miesięcznego okresu zatrudnienia pracowników na refundowanych stanowiskach pracy. Tymczasem w rozpatrywanym przypadku trudno mówić o takiej sankcji za naruszenie ww. warunku umowy, gdyż zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej przez skarżącego było następstwem nagłej choroby [...]. Ponadto zatrudnieni przez niego pracownicy z własnej woli rozwiązali stosunek pracy, a Urząd Pracy nie uzupełnił istniejących braków. Reasumując stwierdzono, że każda z przesłanek art. 76 ust. 7 cyt. ustawy określa inną sytuację faktyczną uzasadniającą umorzenie, dlatego organ powinien dokonać analizy sytuacji majątkowej i materialnej skarżącego pod kątem wystąpienia każdej z tych przesłanek i wyjaśnić, dlaczego mają one lub nie zastosowanie w sprawie. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Stwierdził między innymi, że organ I instancji podejmował niezbędne kroki do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, o czym strona została poinformowana. Opinia Powiatowej Rady Zatrudnienia nie przesądza o rozstrzygnięciu organu, jednakże zbieżność tej opinii z decyzją organu I instancji nie stanowi podstawy do uznania orzeczenia za błędne. Jednocześnie organ zauważył, że trudna sytuacja finansowa nie jest tożsama z nieściągalnością przyznanej refundacji. W opinii organu również umowa refundacyjna nie przewiduje możliwości odstąpienia od obowiązku wezwania zobowiązanego do zwrotu otrzymanych środków z Funduszu Pracy ze względu na trudną sytuację życiową skarżącego, mającą wpływ na działalność gospodarczą. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Natomiast według art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c tej ustawy). Jednocześnie po myśli art. 134 § 1 przywołanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W rozpatrywanej sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, zatem skargę należało uwzględnić. Wskazać należy, iż przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest ocena zgodności z prawem rozstrzygnięcia Wojewody, którym utrzymano w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą skarżącemu umorzenia kwoty refundacji z tytułu zorganizowania prac interwencyjnych wraz z odsetkami. Zasady określające stosowanie instytucji umorzenia, odroczenia terminu płatności oraz rozłożenia na raty należności z tytułu nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych oraz innych świadczeń przewidzianych w ustawie z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.) - zwanej dalej "ustawą" określone zostały w art. 76 ust. 7 wskazanej regulacji. Stosownie zatem do treści przywołanego unormowania, odroczenie terminu płatności lub rozłożenie na raty nienależnie pobranego świadczenia, zwrotu refundacji oraz jednorazowo przyznanych środków w przypadkach, o których mowa w art. 46 ust. 2 i 3, albo umorzenie tych należności w całości bądź w części nastąpić może wtedy, gdy wystąpiła jedna z następujących przesłanek: 1) w postępowaniu egzekucyjnym lub na podstawie innych okoliczności lub dokumentów stwierdzono, że osoba lub inny podmiot, które pobrały nienależne świadczenie, refundację lub otrzymały jednorazowo środki, o których mowa w art. 46 ust. 1, nie posiadają majątku, z którego można dochodzić należności; 2) dochodzenie należności mogłoby pozbawić osobę, która pobrała nienależne świadczenie lub otrzymała jednorazowo środki, o których mowa w art. 46 ust. 1 pkt 2, albo osobę pozostającą na jej utrzymaniu niezbędnych środków utrzymania; 3) osoba, która pobrała nienależne świadczenie lub otrzymała jednorazowo środki, o których mowa w art. 46 ust. 1 pkt 2, zmarła, nie pozostawiając majątku, z którego można dochodzić należności; 4) zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty nienależnie pobranego świadczenia, refundacji lub jednorazowo przyznanych środków, o których mowa w art. 46 ust. 1, przewyższającej wydatki egzekucyjne. Jednocześnie cytowany powyżej przepis, zgodnie z art. 76 ust. 7a ustawy, stosuje się odpowiednio do refundacji uzyskiwanych z tytułu umowy o zorganizowanie prac interwencyjnych. Rozstrzygnięcie w kwestii umorzenia przedmiotowych należności należy do właściwości starosty powiatowego, który w przypadku decyzji o umorzeniu należności powinien nadto zasięgnąć opinii powiatowej rady zatrudnienia. Jak słusznie zauważył Wojewoda decyzja w omawianym przedmiocie podejmowana jest w ramach uznania administracyjnego. Należy jednak podkreślić, że uznanie administracyjne nie jest uprawnieniem nieograniczonym i w żadnym wypadku nie może być utożsamiane z dowolnością czy też samowolą. W tym kontekście nie budzi wątpliwości, że zakres uznania administracyjnego nie obejmuje etapu postępowania, związanego z zastosowaniem cytowanego art. 76 ust. 7 ustawy, który dotyczy ustaleń stanu faktycznego polegających na ocenie czy zachodzą przesłanki umorzenia obciążających stronę należności. Organ administracyjny powinien zatem dokładnie zbadać w oparciu o obiektywne kryteria istnienie bądź nieistnienie okoliczności wymienionych w pkt 1 - 4 tego przepisu, co wiąże się w szczególności z koniecznością analizy sytuacji materialnej, życiowej i rodzinnej wnioskodawcy oraz dokonania oceny możliwości a także konsekwencji ściągnięcia wymaganej należności i to nie tylko w stosunku do strony lecz również do osób pozostających na jej utrzymaniu. Dopiero ustalenie, czy zachodzi co najmniej jedna z przesłanek warunkujących umorzenie należności, uprawnia organ zatrudnienia do skorzystania z kompetencji dyskrecjonalnej, a zatem wyboru określonej alternatywy - umorzenia albo odmowy ich umorzenia. Wydanie decyzji musi być zatem poprzedzone wyjaśnieniem okoliczności sprawy w zakresie przesłanek umorzenia i ich analizą - z zachowaniem wymogów proceduralnych, co winno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. Podkreślenia wymaga, że w świetle dotychczasowego orzecznictwa sądowego orzeczenia podejmowane w ramach tzw. uznania administracyjnego podlegają ograniczonej kontroli sądów administracyjnych. Kontroli nie podlega uznanie administracyjne samo w sobie, lecz kwestia, czy rozstrzygnięcie zostało podjęte zgodnie z podstawowymi regułami postępowania administracyjnego, a w szczególności, czy organy rozważyły wszystkie istotne okoliczności mogące mieć wpływ na wybór możliwości rozstrzygnięcia, czy rozstrzygnięcie to wydano w oparciu o prawidłowo zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz, czy ocena tego materiału została dokonana zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, czy też zawiera elementy dowolności. Organ, podejmując decyzję administracyjną w przedmiocie umorzenia należności jest bowiem związany regułami postępowania administracyjnego, określającymi jego obowiązki zarówno w zakresie prowadzenia postępowania, jak również orzekania. W szczególności organ winien przestrzegać zasady dochodzenia do prawdy materialnej (art. 7 k.p.a.), a więc podejmować wszelkie niezbędne kroki, zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Musi także w sposób wyczerpujący zebrać, rozpatrzyć i ocenić cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.). Stosownie przy tym do zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 k.p.a., organ zatrudnienia powinien podać w uzasadnieniu decyzji motywy uwzględnienia bądź odmowy uwzględnienia wniosku strony. Uzasadnienie to powinno zawierać dokładne, wyczerpujące a zarazem czytelne dla strony wyjaśnienie zajętego w sprawie stanowiska. Przede wszystkim zaś musi prezentować szczegółowe ustalenia, co do istnienia bądź nieistnienia ustawowych przesłanek umorzenia. W rozpatrywanej sprawie zarówno organ I instancji jak i Wojewoda uchybili powyższym zasadom. Organ I instancji odmawiając umorzenia należności ograniczył się w istocie do stwierdzenia, że Rada Zatrudnienia negatywnie zaopiniowała wniosek o umorzenie zadłużenia oraz, że pomimo trudnej sytuacji materialnej – przy stałych miesięcznych dochodach wnioskodawcy i jego małżonki uregulowanie należnej kwoty będzie możliwe, nie wyjaśniając jakie argumenty przesądziły za takim stanowiskiem. Z kolei uzasadnienie zaskarżonej decyzji sprowadza się w zasadzie wyłącznie do stwierdzenia, iż Wojewoda nie dopatrzył się naruszeń prawa w zakresie, w jakim Prezydent Miasta C. zebrał i ocenił materiał dowodowy oraz rozpatrzył sprawę. Nadto powołując się na ustalenia organu I instancji Wojewoda uznał, że skarżący nie spełnia przesłanek z art. 76 ust. 7 ustawy. Jednocześnie organ ten nie wyjaśnił tak zajętego stanowiska zważywszy, że organ I instancji w ogóle nie wypowiedział się co do spełnienia bądź nie którejkolwiek z przesłanek określonych w art. 76 ust. 7 ustawy. Powyższa nieprawidłowość stanowi naruszenie przywołanego art. 11 k.p.a. a równocześnie koliduje z zasadą prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 i 77 §1 k.p.a. W ocenie Sądu przedstawione wyżej uchybienie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Trzeba bowiem podkreślić, że w treści odwołania o umorzenie należności skarżący powoływał się na fakt, że jego sytuacja finansowa uniemożliwia mu spłatę jakiejkolwiek należności oraz, że nie posiada żadnego majątku, z którego mógłby spłacić zobowiązanie. Pomimo to organ odwoławczy nie wyjaśnił, dlaczego uznał, że okoliczności tej sprawy nie wyczerpują przesłanki wymienionej w art. 76 ust. 7 pkt 1 lub 2 ustawy. Skład orzekający stwierdza także z urzędu (sprawa o sygn. akt IV SA/Gl 1567/11), że organ ten rozpatrując odwołanie M. G. od innej decyzji organu zatrudnienia także z dnia [...] w przedmiocie umorzenia refundacji z tytułu doposażenia stanowisk pracy, wydanej w takim samym stanie faktycznym odnoszącym się do ustaleń dotyczących sytuacji materialnej i życiowej skarżącego uznał, że zaistniały przesłanki, o których mowa w art. 76 ust. 7 ustawy do częściowego umorzenia należności. Zajęcie dwóch różnych stanowisk na tle tego samego stanu faktycznego podważa zasadę zaufania obywateli do organów Państwa wyrażonej w art. 8 k.p.a. Jednocześnie stwierdzić należy, że organy powołując się na stały dochód skarżącego i jego żony, z którego, w ich ocenie, można egzekwować spłatę należności w ogóle nie zbadały wysokości miesięcznych wydatków związanych z zaspokojeniem podstawowych potrzeb życiowych rodziny skarżącego, w tym między innymi związanych z ponoszeniem kosztów jej utrzymania, kształcenia syna, kosztów leczenia i rehabilitacji związanych z chorobą [...] skarżącego, czy też spłatą rat kredytu hipotecznego. Zaprzestanie spłaty rat wielotysięcznego kredytu hipotecznego może bowiem stanowić realne zagrożenie bezpieczeństwa egzystencji skarżącego i jego rodziny, zważywszy, że poza nieruchomością zabudowaną niewykończonym budynkiem mieszkalnym, obciążoną hipoteką zabezpieczającą spłatę kredytu skarżący, jak ustalił organ, nie posiada innego majątku. Kwestii tych w ogóle nie zbadano i nie oceniono. Tymczasem ustalanie kwoty wydatków miesięcznych skarżącego, ma znaczenie dla określenia rzeczywistej sytuacji materialnej jego rodziny, a tym samym oceny realnej możliwości spłaty kwoty refundacji bez pozbawienia skarżącego i jego rodziny niezbędnych środków utrzymania. Słusznie zatem wskazano w skardze, że organy nie dokonały analizy sytuacji majątkowej i materialnej skarżącego pod kątem wystąpienia przesłanek z art. 76 pkt 7 ustawy oraz nie wyjaśniły czy kwalifikują one do umorzenia w całości lub części dochodzonej należności. W toku ponownego rozpoznania sprawy organ powinien zatem dokonać, uwzględniając powyższe uwagi i wskazania sądu, dokładnych i wyczerpujących ustaleń co do tego, czy w sprawie zachodzą okoliczności, od których prawo uzależnia umorzenie kwoty z tytułu prac interwencyjnych oraz szczegółowo odnieść się do sytuacji strony w kontekście możliwości umorzenia tej kwoty wraz z odsetkami. W konsekwencji organ administracyjny wyda decyzję, którą uzasadni wyjaśniając w sposób jasny i szczegółowy przyczyny podjętego rozstrzygnięcia. Odnosząc się natomiast do podnoszonej w skardze okoliczności związanych z przyczynami niewywiązania się skarżącego z w warunków umowy, to wskazać należy, że mogą one ewentualnie mieć znaczenie przy dochodzeniu przez organ zatrudnienia roszczeń związanych ze zwrotem należnosci, co następuje w trybie cywilnoprawnym. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania, na które składa się wpis w kwocie 100 zł, koszty zastępstwa procesowego w kwocie 240 zł zgodnie z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.) oraz opłata skarbowa od udzielonego pełnomocnictwa w wysokości 17 zł, po myśli art. 205 powołanej wyżej ustawy, orzeczono jak w punkcie 2 sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło