IV SA/Gl 157/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki, , , po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. K. na pismo Rektora Uniwersytetu Ekonomicznego w K. z dnia [...] w przedmiocie nauczycieli p o s t a n a w i a odrzucić skargę Pismem z dnia [...] J. K. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach pismo Rektora Uniwersytetu Ekonomicznego w K. z dnia [...] informujące o utrzymaniu w mocy negatywnej oceny pracowniczej wydanej wobec skarżącej. W obszernej skardze J. K. zarzuciła Rektorowi naruszenie szeregu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym art. 9, art. 107 § 1 i § 3, art. 7, art. 10 § 1, art. 77, art. 80, art. 81 oraz art. 12 § 2 i art. 24 § 1 pkt 7 i § 3. Ponadto wskazała na naruszenie przez władze uczelni przy dokonywaniu skarżonej oceny szeregu przepisów Regulaminu Okresowego Oceniania Pracowników Akademii Ekonomicznej w K. W uzasadnieniu skargi skarżąca przytoczyła dotychczasowy przebieg procesu opiniowania jej osoby przez władze Uczelni. Przede wszystkim wskazała, że nie sposób zgodzić się z opinią z dnia [...] wystawioną przez Kierownika Katedry oraz utrzymującymi ją w mocy twierdzeniami zawartymi w stanowisku Komisji do rozpatrzenia odwołania od tej oceny. Zaznaczyła, ze powoływanie się przez Komisję jedynie na ocenę wystawioną przez Kierownika Katedry jest niewystarczające bowiem nie jest poparte dowodami w postaci opinii, potwierdzeń udziału w konferencjach, publikacji i innych faktów przedstawionych przez skarżącą w odwołaniu od opinii. Zaakcentowała, iż uważa skarżone opinie za skrajnie niesprawiedliwe, nie poparte faktami oraz krzywdzące. Podał również, że przez okres 4 lat pracy na Uczelni nie dostała żadnej uwagi, co świadczy o niewypełnieniu przez Kierownika Katedry swoich obowiązków skoro skarżąca w czasie tym była tak złym pracownikiem. Zarzuciła ponadto, że organ II instancji nie odniósł się do jej pism i zastrzeżeń, a co więcej oba organy nie przeprowadziły postępowania dowodowego. Wskazała, że wystawiona przez Kierownika Katedry ocena nawiązuje do zagrożenia zwolnienia skarżącej po kolejnej ocenie, a więc w jej ocenie rodzi konkretne skutki prawne oraz może negatywnie wpłynąć na uzyskanie przez skarżącą habilitacji oraz dalszy przebieg jej kariery zawodowej. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu wniósł o jej odrzucenie. W uzasadnieniu wskazał, że skarżąca jest pracownikiem naukowo – dydaktycznym Uniwersytetu Ekonomicznego w K. i podlega zgodnie z regulacją art. 132 ust. 1 ustawy o szkolnictwie wyższym obowiązkowi okresowej oceny pracowniczej dokonywanej przez pracodawcę, który nie jest natomiast organem administracyjnym. Pełnomocnik wskazał, że droga postępowania sądowoadministracyjnego jest w niniejszej sprawie wyłączona, co potwierdza postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 grudnia 2009 r., sygn. akt II PK 226/08. Podał ponadto, że sposób i tryb przeprowadzania ocen pracowniczych został uregulowany w Regulaminie Okresowego Oceniania Pracowników Akademii Ekonomicznej. Konkludując pełnomocnik organu administracji uznał, że w sprawie wyłączona jest kognicja sądów administracyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z regulacją art. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. ustawa ta normuje postępowanie sądowe w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz w innych sprawach, do których jego przepisy stosuje się z mocy ustaw szczególnych. Zakres kognicji sądów administracyjnych został unormowany w art. 3 § 2 i 3 , art. 4 ustawy cytowanej ustawy. W myśl natomiast powołanego wyżej art. 3 sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na: 1. decyzje administracyjne; 2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym na które służy zażalenie; 4. inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a. pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydane w indywidualnych sprawach; 5. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6. akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków inne niż określone w pkt 5 podejmowane z zakresu administracji publicznej; 7. akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8. bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Zgodnie z § 3 omawianego przepisu sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Zatem kognicji sądów administracyjnych poddana została kontrola działalności administracji publicznej, w sprawach, które mają charakter spraw administracyjnych. Przy tak ukształtowanej właściwości sądów administracyjnych należy odnieść się również do zawartej w art. 177 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasady, z której wynika domniemanie właściwości sądu powszechnego. Zgodnie ze wskazaną normą sądy powszechne sprawują wymiar sprawiedliwości we wszystkich sprawach, z wyjątkiem spraw ustawowo zastrzeżonych dla właściwości innych sądów. Mając na uwadze wszystkie wyżej powołane regulacje prawne należy w pierwszej kolejności zbadać, czy w niniejszej sprawie właściwym będzie sąd administracyjny, a zatem, czy sprawa ma charakter sprawy administracyjnej. Na wstępie rozważań godzi się podnieść, że podstawową formą, w jakiej działają organy administracji publicznej stanowi indywidualny akt administracyjny będący decyzją administracyjną. W ujęciu materialnym, jak stwierdził Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 5 lutego 1988 r., sygn. akt III AZP 1/88 decyzja administracyjna to kwalifikowany akt administracyjny, stanowiący przejaw woli administrujących w państwie organów, wydany na podstawie powszechnie obowiązującego prawa administracyjnego lub finansowego, o charakterze władczym i zewnętrznym, rozstrzygający konkretną sprawę, konkretnie określonej osoby fizycznej lub prawnej w postępowaniu unormowanym przez przepisy proceduralne. W rozpoznawanej sprawie istotnym elementem przedstawionej definicji jest to, że decyzja administracyjna wydawana jest na podstawie powszechnie obowiązującego prawa administracyjnego. Kwestie natomiast oceny pracowników naukowych zatrudnionych w szkołach wyższych reguluje ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. nr 165, poz. 1365 ze zm.). Ustawa ta określa podstawowe ramy związane z koniecznością dokonywana ocen pracowników zatrudnionych w szkołach wyższych, w tym uniwersytetach. Przepisy dotyczące ocen pracowniczych znalazły się w ustawie w rozdziale regulującym stosunki pracy, mianowicie w art. 132. Zgodnie z ust. 1 wskazanego przepisu wszyscy nauczyciele akademiccy podlegają okresowej ocenie, w szczególności w zakresie należytego wykonywania obowiązków, o których mowa w art. 111. W myśl natomiast ust. 2 art. 132 oceny dokonuje podmiot wskazany w statucie, nie rzadziej niż raz na cztery lata lub na wniosek kierownika jednostki organizacyjnej, w której nauczyciel akademicki jest zatrudniony. Kryteria oceny oraz tryb jej dokonywania określa statut. Zgodnie natomiast z ust. 3 wskazanego przepisu przy dokonywaniu oceny nauczyciela akademickiego dotyczącej wypełniania obowiązków dydaktycznych zasięga się opinii studentów. Zasady zasięgania tych opinii i sposób ich wykorzystania określa statut uczelni. Już sam fakt zamieszczenia regulacji określającej obowiązek opiniowania pracowników we wskazanym rozdziale ustawy sugeruje nierozerwalny związek pomiędzy stosunkiem pracy łączącym nauczyciela akademickiego, a oceną okresową dokonywaną przez jego pracodawcę. Przy opiniowaniu pracowników przełożeni nie występują w roli organu administracji, który w sposób władczy wydaje jednostronny akt administracyjny określający prawa czy obowiązki jednostki. Opinia taka istotnie może mieć wpływ na prawa i obowiązki jednostki, głównie jako pracownika, może bowiem prowadzić do wypowiedzenia zmieniającego czy rozwiązania stosunku pracy, lecz jest to wpływ mający bezpośrednie odzwierciedlenie w stosunkach pracy łączących nauczyciela i uczelnię, a nie w sferze administracyjnej. Czynności dokonywane przez kierownika w ramach opiniowania pracowników należy traktować zatem jako działania pracodawcy w stosunku do pracownika. Dlatego stwierdzić przyjdzie, że ocena pracownicza może być przez pracownika kwestionowana lecz na drodze powództwa składanego do sądu powszechnego – sądu pracy, który uprawniony jest do merytorycznego badania takiej oceny głównie w postępowaniu w sprawie zgodności z prawem rozwiązania stosunku pracy. Konkludując sprawa wydawania ocen pracowniczych nie jest sprawą administracyjną przy ocenie takiej nie dochodzi bowiem do konkretyzacji praw i obowiązków stron stosunku administracyjnoprawnego, której dokonuje się na podstawie konkretnych przepisów prawa materialnego. W ocenie Sądu ani regulacja art. 132 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, ani wydane na jego podstawie wewnętrzne przepisy regulujące sposób tryb, terminy oraz sposoby dokonywania ocen pracowniczych nie stanowi podstawy prawnej do wydania decyzji administracyjnej mocą której organ dokonuje oceny pracownika. Ocena z kolei nie może być również utożsamiana z innym aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej bowiem wynika ona bezpośrednio ze stosunku pracy łączącego pracownika z oceniającym i na tej płaszczyźnie musi zostać rozpoznana. W tym stanie rzeczy skarga J. K. nie mieści się w zakresie właściwości sądu administracyjnego, wobec tego należało uznać ją za niedopuszczalną, co w świetle regulacji art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. stanowi przesłankę jej odrzucenia. Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.